Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Υπάρχουν δίσκοι που καταγράφουν μια στιγμή και άλλοι που συνεχίζουν να μεταμορφώνονται μαζί με όσους τους δημιούργησαν. Το «Reflections» των Raining Pleasure ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Οι «νέοι», δηλαδή το κοινό εκείνο που περνούσε τόσο όμορφα με τις κυκλοφορίες των αγγλόφωνων συγκροτημάτων, έμαθαν τότε τον Χατζιδάκι και οι «παλιότεροι» ανακάλυψαν τους Raining Pleasure, οι οποίοι εισέρχονταν με κάθε επισημότητα και σεμνότητα στη χατζιδακική εργογραφία, μετά τη μετεωρική επιτυχία των «Flood» και «Forwards + Backwards».
Είκοσι χρόνια μετά την κυκλοφορία του άλμπουμ το συγκρότημα επιστρέφει σε αυτό, με αφορμή τη συναυλία «Η Αμερική του Μάνου Χ. – Μέρος Β΄» στο Ηρώδειο. O Vassilikos μιλά στο ΒΗΜΑ για τις επιρροές που μας καθορίζουν, τη δημιουργική τόλμη, τη μνήμη και τον χρόνο, και εξηγεί γιατί το «Reflections» παραμένει μια ζωντανή μουσική εμπειρία και όχι ένα νοσταλγικό κειμήλιο.
«Επιστρέφετε» στο «Reflections» με τη συναυλία στο Ηρώδειο. Είχατε όμως ποτέ φύγει από αυτό; Θέλω πω η επιρροή του Χατζιδάκι δεν είναι πάντα παρούσα ακόμα και όταν είναι σιωπηρή;
Σίγουρα συμβαίνει αυτό. Αλλά περισσότερο σε ασυνείδητο επίπεδο. Όλες οι μεγάλες επιρροές, όλα τα ακούσματα καταγράφονται κάπου μέσα μας και χρωματίζουν το αισθητήριό μας. Οι Beatles, που ήταν η πρώτη μεγάλη μουσική συγκίνηση για μένα στα 12, έχτισαν κάπως αυτή τη θεμέλια βάση πάνω στην οποία η αισθητική μου διαμορφώθηκε μόνιμα. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Χατζιδάκι.
«Καταλάβαμε τι κάναμε όταν το είχαμε πια ολοκληρώσει. Ξέραμε και στη διαδρομή ότι πάει στη σωστή κατεύθυνση, αλλά χρειάζονται μερικά βήματα πίσω για να δεις το όλον».
Η επιτυχία εκείνης της κυκλοφορίας είχε ως αποτέλεσμα να συστήσετε τον Χατζιδάκι σε ένα κοινό που τον αντιμετώπιζε μουσειακά, απονεκρωμένα ή, στην καλύτερη, ως «κάτι που ακούνε οι γονείς μου». Το εισπράξατε και εσείς αυτό;
Ναι. Μάλιστα έλεγα και τότε, που ήταν πιο έντονο το όλο πράγμα, πως μέσα από το δικό μας «Reflections», οι νεότεροι γνώρισαν τον Χατζιδάκι και οι παλιότεροι εμάς. Ήταν πολύ ευχάριστη συγκυρία.
Υπάρχει προφανώς αβυσσαλέα απόσταση ανάμεσα στο «είμαστε μια αγγλόφωνη μπάντα που ο ήχος της έχει χατζιδακικές αναφορές» και στο «είμαστε μια αγγλόφωνη μπάντα και κάνουμε μια ένα ηχογράφηση στο «Reflections». Πόσο έτοιμοι ήσασταν για αυτό, για να κάνετε αυτό το βήμα;
Δεν είσαι ποτέ έτοιμος για να περπατήσεις στο άγνωστο. Πας και ο δρόμος εμφανίζεται βήμα-βήμα. Αυτό κάναμε κι εμείς. Με εμπιστοσύνη στην αισθητική μας και με δεδομένη μια καλλιτεχνικά άρτια αφετηρία. Καταλάβαμε τι κάναμε όταν το είχαμε πια ολοκληρώσει. Ξέραμε και στη διαδρομή ότι πάει στη σωστή κατεύθυνση, αλλά χρειάζονται μερικά βήματα πίσω για να δεις το όλον.
Δεν υπήρξε δηλαδή κάποια στιγμή που αμφιβάλλατε για ό,τι κάνατε ή που νιώσατε ότι δημιουργικά δεν πηγαίνει εκεί που αρχικά επιθυμούσατε; Δεν «υποφέρετε» με το υλικό που είχατε στα χέρια σας;
Ειλικρινά, καθόλου. Αν είχαμε μπει στη διαδικασία να το αντιμετωπίσουμε σαν κάτι ιερό, θα είχαμε μπλοκάρει. Το είδαμε σαν μουσική. Απλά και όμορφα. Και έτσι λειτουργήσαμε σε όλη τη διαδικασία.
Αν ηχογραφούσατε ξανά σήμερα το «Reflections» θα αλλάζατε κάτι;
Αν το πιάναμε πρώτη φορά τώρα, σίγουρα θα ήταν διαφορετικό γιατί είμαστε κι εμείς διαφορετικοί. Δεν έχω καμία ιδέα, φυσικά, αν θα γινόταν καλύτερο ή χειρότερο. Ήταν μια πολύ δυναμική και ζωντανή διαδικασία ακριβώς για αυτό. Γιατί έγινε άμεση και αλογόκριτη αντανάκλαση μέσα από την τότε μας συνθήκη.
Ο Χατζιδάκις έγραψε το «Reflections» ζώντας σε μια πολύ έντονη (και μάλλον την πλέον ενδιαφέρουσα) περίοδο των ΗΠΑ όσον αφορά τις κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές εξελίξεις. Εσάς πώς σας βρήκε τότε, το 2005/6, το Reflections;
Κάθε εποχή έχει το στίγμα της, αλλά αυτό χρειάζεται συνήθως μια εικοσαετία για να το αναγνωρίσουμε. Και αυτό ενέχει πάντα τον κίνδυνο της μυθοποίησης, που έρχεται όταν η απόσταση είναι μεγάλη και άρα ασφαλής. Τα 60s ήταν με βεβαιότητα από τις πιο εκρηκτικές και επαναστατικές περιόδους σε κοινωνικό και καλλιτεχνικό, συνεπώς, επίπεδο, αλλά σίγουρα, την ώρα που συνέβαιναν, δεν ήταν ο παράδεισος που νομίζουμε τώρα.
«Καλούμαστε να ξανακάνουμε αυτό που κάναμε πριν τόσα χρόνια, αλλά με τη σημερινή εμπειρία, ενέργεια και στάση ζωής. Δεν είναι δύσκολο, αλλά είναι ενδιαφέρον».
…Και πώς σας βρίσκει τώρα; Εννοώ όσα έχουν μεσολαβήσει για εσάς και το συγκρότημα αυτήν την 20ετία έχουν επηρεάσει τον τρόπο που έρχεστε ξανά σε επαφή με αυτόν τον δίσκο;
Είναι διττή η τωρινή συνθήκη. Καλούμαστε να ξανακάνουμε αυτό που κάναμε πριν τόσα χρόνια, αλλά με τη σημερινή εμπειρία, ενέργεια και στάση ζωής. Δεν είναι δύσκολο, αλλά είναι ενδιαφέρον. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη δική μας εκδοχή με την ίδια σοβαρότητα που αντιμετωπίσαμε το ορίτζιναλ τότε. Ενώ είμαστε 20 χρόνια πιο αλλαγμένοι. Αλλά είναι ωραία.
Στη συναυλία του Ηρωδείου τι να περιμένουμε όσον αφορά την προσέγγιση σας; Θα υπάρχουν διαφοροποιήσεις σε σχέση με την κυκλοφορία του 2006;
Θα υπάρξουν διαφοροποιήσεις, τέτοιες που να καλύπτουν την τωρινή μας ανάγκη για δημιουργικότητα αλλά όχι στον βαθμό που να αλλοιωθεί η εικόνα του δίσκου που αγάπησε –και με τον οποίο εξοικειώθηκε– ο κόσμος.
