Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Την Λέσχη Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων παρουσία του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δημητρίου Χούπη και των Αρχηγών των τριών Κλάδων, μετά τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ υπό τον Πρωθυπουργό νωρίτερα σήμερα, επέλεξε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας για να παρουσιάσει, πρωτίστως, το εμβληματικό και πολυαναμενόμενο εξοπλιστικό πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα» ή όπως το αποκάλεσε ο κ. Δένδιας τον «αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό, «αντι-drone θόλο».
Ωστόσο, το καίριο στην ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους δεν ήταν η λίστα των προγραμμάτων που εγκρίθηκαν σήμερα.
Το καίριο είναι, κατά την οπτική γωνία του κ. Δένδια, να μπορέσει το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα να αλλάξει αντίληψη των πραγμάτων, ήτοι πως μια πιο έξυπνη, πιο δικτυοκεντρική, με χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης φιλοσοφία είναι το μέλλον αναφέροντας πως ο τρόπος που η Ελλάδα προχωρούσε σε αγορές οπλικών συστημάτων είναι πια παρωχημένος.
«Η χώρα έχει περάσει στη νέα εποχή, στη νέα πραγματικότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά τονίζοντας εμφατικά πως το σύστημα θα είναι πλήρως λειτουργικό μέσα σε 35 μήνες.
Μάλιστα προανήγγειλε πως τον Σεπτέμβριο ο ίδιος και το επιτελείο του θα παρουσιάσουν την 2η φάση της νέας δομής δυνάμεων αλλά και την εξέλιξη των εξοπλιστικών για το δεκαετές πρόγραμμα 2027-2037.
Η ελληνική συμμετοχή, ο πηγαίος κώδικας
Έγινε αναφορά επίσης, σε μια λεπτομέρεια που βλέπει τώρα το φως της δημοσιότητας, το γεγονός πως προτού επιλεγεί το ισραηλινό σύστημα ζητήθηκαν προσφορές και από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, οι οποίες ήταν διπλάσιου ή και τριπλάσιου κόστους αναλογικά.
Ειδικότερα για τον θόλο, ο οποίος θα αποτελείται από ένα ολιστικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου ελληνικής κατασκευής, το έργο για την ελληνική βιομηχανία, μέσω της συμμετοχής στην παραγωγή, φτάνει τα €700 εκατ.
Πέραν της αρχικής διακρατικής συμφωνίας προβλέπεται η υπογραφή επιμέρους μνημονίων συνεργασίας (MoU) μεταξύ ελληνικών και ισραηλινών εταιρειών, διευρύνοντας περαιτέρω το βιομηχανικό αποτύπωμα του προγράμματος στην Ελλάδα όπως πληροφορείται το «Βήμα» από πηγή που θέλησε να παραμείνει ανώνυμη.
Πέραν του ενιαίου συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου (C2), το οποίο θα αποτελεί τον «εγκέφαλο» ολόκληρης της αρχιτεκτονικής αεράμυνας, ελληνικές εταιρείες αναμένεται να αναλάβουν την κατασκευή των κανίστρων εκτόξευσης, και μέρους των βλημάτων.
Για κάθε σύστημα, όχι μόνο τον «θόλο», που αποκτάται από τις Ένοπλες Δυνάμεις η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα «αλλιώς δεν πρόκειται να προχωρήσει η προμήθεια», είπε ο κ. Δένδιας ενώ στόχος είναι οι ισραηλινές εταιρίες να στήσουν παραγωγική βάση στην Ελλάδα με εξαγωγικές προοπτικές που θα ωφελήσουν ελληνικές επιχειρήσεις.
Οι υπογραφές της διακρατικής συμφωνίας μεταξύ της ισραηλινής Διεύθυνσης Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας (SIBAT), της Διεύθυνσης Έρευνας και Ανάπτυξης (MAFAT) και της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος», να πραγματοποιηθούν μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου.
Πώς θα λειτουργεί η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ο θόλος, δεν αποτελεί ένα νέο αυτόνομο αντιαεροπορικό σύστημα, αλλά ένα ολοκληρωμένο δικτυοκεντρικό πλέγμα που θα διασυνδέει νέα και υφιστάμενα μέσα, όπως τα Patriot, τα μαχητικά αεροσκάφη, μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και το δίκτυο αισθητήρων των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, μέχρι και την διόπτρα του οπλίτη.
Σύμφωνα με τον κ. Δένδια είναι ένα σύστημα C5ISRT (Command, Control, Communications, Computers, Cyber, Intelligence, Surveillance, Reconnaissance, and Targeting) ενώ οι δυνατότητες του θα φτάνουν στο σημείο να προτείνουν συγκεκριμένες δράσεις από τους χειριστές μέσω επιλογών που έχουν γίνει από την δικτυοκεντρική εικόνα.
Στον πυρήνα του νέου αντιαεροπορικού θόλου θα βρίσκονται τα συστήματα David’s Sling, Barak MX και Spyder, τα οποία θα λειτουργούν σε συνδυασμό με τα πολυλειτουργικά ραντάρ ELM-2084 της ELTA και ένα ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
Το David’s Sling, προϊόν συνεργασίας των Rafael και Raytheon, θα αποτελέσει το ανώτερο επίπεδο της ελληνικής πολυεπίπεδης αεράμυνας. Έχει σχεδιαστεί για την αναχαίτιση τακτικών βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων cruise μεγάλου βεληνεκούς και άλλων στόχων υψηλής ταχύτητας, προσφέροντας προστασία έναντι των πλέον απαιτητικών απειλών.
Το Barak MX της Israel Aerospace Industries (IAI) θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς πυλώνες της μεσαίας ζώνης αεράμυνας. Η ανοικτή αρχιτεκτονική του επιτρέπει τη χρήση διαφορετικών τύπων βλημάτων ανάλογα με την απειλή και την απόσταση εμπλοκής, ενώ η δικτυοκεντρική σχεδίασή του διευκολύνει την πλήρη ενσωμάτωσή του στο ενιαίο δίκτυο αισθητήρων και μέσων αναχαίτισης.
Τη χαμηλή και μέση ζώνη αεράμυνας θα καλύψει το Spyder της Rafael, το οποίο αξιοποιεί βλήματα των οικογενειών Python και Derby. Η ιδιαίτερα μικρή αντίδραση του συστήματος το καθιστά κατάλληλο για την αντιμετώπιση UAV, περιφερόμενων πυρομαχικών και πυραύλων cruise που επιχειρούν σε χαμηλό ύψος, ενώ η υψηλή κινητικότητα του επιτρέπει την προστασία αεροδρομίων, ναυστάθμων, κρίσιμων υποδομών και νησιωτικών περιοχών.
Καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία της νέας αρχιτεκτονικής θα διαδραματίσουν τα ραντάρ ELM-2084 της ELTA. Πρόκειται για πολυλειτουργικά ραντάρ ενεργής ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA), ικανά να εντοπίζουν, να παρακολουθούν και να ταξινομούν ταυτόχρονα αεροδυναμικούς και βαλλιστικούς στόχους, υπολογίζοντας σε πραγματικό χρόνο την τροχιά και το πιθανό σημείο πρόσκρουσης τους, ώστε να βελτιστοποιείται η κατανομή των διαθέσιμων μέσων αναχαίτισης.
Τι άλλο αγοράζουμε: Από τα C-390 και τα υποβρύχια VICTA μέχρι την ΑΙ
Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε επίσης, για πρώτη φορά, με προϋπολογισμό €2 εκατ. για αρχή η αποστολή στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), ώστε να εξειδικευτούν σε αυτόνομα συστήματα και στην Τεχνητή Νοημοσύνη με στόχο αυτή η πρωτοβουλία να συνεχιστεί.
Το δεύτερο μεγαλύτερο πρόγραμμα που εγκρίθηκε αφορά την προμήθεια τριών μεταφορικών αεροσκαφών C-390 Millennium της βραζιλιάνικης Embraer. Ο συνολικός προϋπολογισμός, συμπεριλαμβανομένης της συνεχούς υποστήριξης (FOS), εκτιμάται, σύμφωνα με πληροφορίες, να φτάσει τα €590 εκατ.
Η προμήθεια θα υλοποιηθεί μέσω διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία, αξιοποιώντας δικαιώματα προαίρεσης που έχουν ενσωματωθεί στην πορτογαλική σύμβαση με την Embraer, όπως ανέφερε και σε σχετική της ανακοίνωση η εταιρία τον Σεπτέμβριο του 2025.
Με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα θα αποκτήσει θέσεις στην υφιστάμενη γραμμή παραγωγής, επιταχύνοντας σημαντικά τις παραδόσεις. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του «Βήματος», το πρώτο αεροσκάφος θα προέρχεται από την ίδια την πορτογαλική Πολεμική Αεροπορία με παράδοση εντός του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιστεί η απαιτούμενη συναίνεση όλων των υποκατασκευαστών του προγράμματος.
Το αεροσκάφος αυτό, όπως τόνισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, λόγω της τεχνολογίας κινητήρων τζετ, όχι μόνο μπορεί να συμπυκνώσει τους χρόνους απόκρισης, αλλά το πιο σημαντικό είναι πως είναι διττού ρόλου: μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για μεταφορά προσωπικού, εφοδίων κ.α. αλλά και ως ιπτάμενο τάνκερ για τον ανεφοδιασμό Rafale και Mirage 2000-5. Η συντήρηση τόσο των κινητήρων όσο και των αεροσκαφών θα γίνεται στην Ελλάδα.
Στις αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ περιλαμβάνεται επίσης η προμήθεια δέκα υποβρύχιων οχημάτων VICTA από το Ηνωμένο Βασίλειο για τη Διοίκηση Υποβρυχίων Καταστροφών και τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου. Τα 2 θα κατασκευαστούν στο Ηνωμένο Βασίλειο και τα υπόλοιπα 8 από τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Ταυτόχρονα, σε δεύτερο χρόνο θα αποκτήσουν την δυνατότητα να λειτουργούν εντελώς αυτόνομα.
Το VICTA επιτρέπει τη συγκαλυμμένη μεταφορά δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, η αρθρωτή σχεδίαση του ωφέλιμου φορτίου καθιστά το σκάφος ιδιαίτερα ευέλικτο, καθώς μπορεί να διαμορφωθεί εύκολα για διαφορετικές αποστολές μέσω ενός τυποποιημένου συστήματος ραγών, το οποίο επιτρέπει τη μεταφορά προσωπικού, πολεμικού υλικού ή άλλων εξειδικευμένων συστημάτων αποστολής.
Η ευελιξία αυτή το καθιστά ικανό να υποστηρίζει ένα ευρύ φάσμα επιχειρησιακών αποστολών, όπως Πληροφορίες, Επιτήρηση και Αναγνώριση (ISR) και αποστολές προστασίας ή διοίκησης και υποστήριξης μάχης, παρέχοντας τακτικά αποτελέσματα που συμβάλλουν στην επίτευξη των στρατηγικών επιχειρησιακών στόχων.
Το πρόγραμμα, ύψους περίπου €145 εκατ., προβλέπει σημαντική συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην κατασκευή ή ολοκλήρωση των οχημάτων, ενώ τέσσερα VICTA θα διατεθούν στη ΔΥΚ και έξι στη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου του ΓΕΕΘΑ.
Εγκρίθηκε ακόμη η προμήθεια δέκα συστημάτων κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) V-BAT τα έχουν ήδη αξιολογηθεί επιχειρησιακά σε νησιά του Αιγαίου με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα.
Έχουν αυτονομία έως δώδεκα ώρες και επιχειρησιακή οροφή άνω των 5.000 μέτρων, εκτελώντας αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, στοχοποίησης και αξιολόγησης των πληγμάτων. Να σημειωθεί πως η Ελλάδα χρησιμοποιεί ήδη 4 συστήματα και θα προμηθευτεί ακόμα 10 τα οποία σε δεύτερο χρόνο θα περάσουν στο επιχειρησιακό επίπεδο 2, δηλαδή να φέρουν όπλα.
Στο εξοπλιστικό πακέτο περιλαμβάνεται επίσης η απόκτηση μικροδορυφόρων SAR (Synthetic Aperture Radar), στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE σε συνεργασία με την Πολωνία, που θα έχουν δυνατότητα άμεσης απεικόνισης ανεξαρτήτως συνθηκών και υπό τον πλήρη έλεγχο των ΕΔ.
Τέλος, εγκρίθηκαν η προμήθεια βλημάτων AGM-114R2 Hellfire για τα επιθετικά ελικόπτερα AH-64 Apache καθώς και UAV Heron που ήδη έχει η Πολεμική Αεροπορία (τα οποία και αυτά σε δεύτερο χρόνο θα έχουν και δυνατότητα να φέρουν όπλα), συστημάτων soft-kill ισραηλινής προέλευσης για την αντιμετώπιση εχθρικών UAV μέσω όχι κοστοβόρων βλημάτων αλλά με ηλεκτρομαγνητικές δυνατότητες, και η αναβάθμιση των ανθυποβρυχιακών δυνατοτήτων των φρεγατών MEKO.
