Οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις ξεκίνησαν τη Δευτέρα να επιβάλλουν αποκλεισμό σε κάθε θαλάσσια κίνηση προς και από τα ιρανικά λιμάνια, ανοίγοντας ένα νέο, υψηλού ρίσκου μέτωπο, μετά την κατάρρευση των ειρηνευτικών συνομιλιών στο Πακιστάν το περασμένο Σαββατοκύριακο.

Με επαρκή αριθμό πολεμικών πλοίων, ένας αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να αποθαρρύνει πολλά δεξαμενόπλοια που επιχειρούν να μεταφέρουν πετρέλαιο προς και από το Ιράν.

Ωστόσο, οι αμερικανικές δυνάμεις θα πρέπει να καταλαμβάνουν πλοία που επιχειρούν να σπάσουν τον αποκλεισμό. Πρώην και νυν αξιωματούχοι τονίζουν ότι αυτό είναι εφικτό, αλλά πρόκειται για σύνθετη επιχείρηση που απαιτεί σημαντικούς στρατιωτικούς πόρους.

Πώς θα λειτουργήσει ο αποκλεισμός

Η Ουάσιγκτον ξεκίνησε την επιχείρηση το πρωί της Δευτέρας, αναπτύσσοντας περισσότερα από 15 πολεμικά πλοία κοντά στην περιοχή, σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο.

Η ανάπτυξη δυνάμεων κοντά στις ιρανικές ακτές ενέχει κινδύνους, καθώς τα αμερικανικά μέσα θα μπορούσαν να γίνουν στόχος επιθέσεων. Για τον λόγο αυτό, οι ΗΠΑ αναμένεται να επιχειρούν κυρίως εκατέρωθεν των Στενών του Ορμούζ, αναχαιτίζοντας ή περιορίζοντας εμπορικά πλοία ώστε να αποτρέπεται η είσοδος ή έξοδός τους από τα ιρανικά λιμάνια.

Οποιοδήποτε πολεμικό πλοίο μπορεί να προσεγγίσει ένα δεξαμενόπλοιο που θεωρείται ύποπτο για παραβίαση του αποκλεισμού. Αν το πλήρωμα αρνηθεί την επιβίβαση, τότε αναλαμβάνουν ειδικά εκπαιδευμένες δυνάμεις, όπως Πεζοναύτες ή μέλη των Navy SEALs, για να πραγματοποιήσουν επιχείρηση υπό αντίσταση.

Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό διαθέτει σημαντική ισχύ πυρός στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων αεροπλανοφόρου, αντιτορπιλικών κατευθυνόμενων πυραύλων, αποβατικών πλοίων και άλλων μονάδων. Τα περισσότερα από αυτά έχουν τη δυνατότητα ανάπτυξης ελικοπτέρων για επιχειρήσεις επιβίβασης, ενώ ορισμένα μπορούν να κατευθύνουν εμπορικά πλοία σε συγκεκριμένες ζώνες και να τα κρατούν υπό έλεγχο.

Οι ΗΠΑ μπορούν επίσης να μεταφέρουν ομάδες επιβίβασης αεροπορικώς σε πλοία, ακόμη και από χώρες που συνορεύουν με τον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με τον απόστρατο αντιναύαρχο Τζον Μίλερ, τα πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» του Ιράν, που εξάγουν πετρέλαιο παρακάμπτοντας τις κυρώσεις, είναι πιθανό να αποφύγουν την εμπλοκή. Αντίθετα, πλοία με ιρανική σημαία είναι πιο πιθανό να επιχειρήσουν διέλευση, ενδεχομένως με συνοδεία δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν μέσα επιτήρησης και δεδομένα που τους επιτρέπουν να παρακολουθούν την κίνηση των εμπορικών πλοίων στην περιοχή, ενώ και χώρες του Κόλπου μπορούν να συνδράμουν με drones και άλλα συστήματα.

Σε περίπτωση κατάληψης δεξαμενόπλοιων, οι ΗΠΑ θα χρειαστούν πλήρωμα για τη διαχείρισή τους, καθώς και ασφαλείς χώρους για την προσωρινή τους αγκυροβόληση.

Γιατί προχωρούν σε αποκλεισμό

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, στόχος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ είναι η ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς το Ιράν, περιορίζοντας μία από τις βασικές πηγές εσόδων του.

Η απόφαση ελήφθη αμέσως μετά την αποτυχία των συνομιλιών για εκεχειρία. Ο Τραμπ ζητά, μεταξύ άλλων, την πλήρη ελεύθερη διέλευση από τα Στενά χωρίς τέλη, τον τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου και την εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος.

«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε μια χώρα να εκβιάζει τον κόσμο», δήλωσε από τον Λευκό Οίκο.

Η στρατηγική των ΗΠΑ βασίζεται στην εκτίμηση ότι η οικονομική ασφυξία θα οδηγήσει την Τεχεράνη πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Γιατί δεν έγινε νωρίτερα

Η επιχείρηση θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητική και επικίνδυνη. Τα Στενά του Ορμούζ είναι στενά και εκτεθειμένα σε ιρανικές επιθέσεις με νάρκες, drones και ταχύπλοα.

Πριν από τον πόλεμο, οι ΗΠΑ απέφευγαν έναν τέτοιο αποκλεισμό, εκτιμώντας ότι το Ιράν θα απαντούσε με καταλήψεις δεξαμενόπλοιων ή ναρκοθέτηση της περιοχής, οδηγώντας σε εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.

Κίνδυνος κλιμάκωσης

Παρά τις απώλειες, το Ιράν διατηρεί σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένων βαλλιστικών πυραύλων και ταχύπλοων σκαφών που θα μπορούσαν να πλήξουν πλοία στην περιοχή.

Εάν υπάρξουν επιθέσεις κατά αμερικανικών πλοίων ή συγκρούσεις κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων επιβίβασης, η ένταση ενδέχεται να κλιμακωθεί περαιτέρω. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο Τραμπ θα μπορούσε να εξετάσει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν.

Αν και Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η πιθανότητα άμεσης επίθεσης είναι περιορισμένη λόγω της αποδυνάμωσης των ιρανικών δυνάμεων, η Τεχεράνη έχει ήδη απειλήσει με πλήγματα σε λιμάνια χωρών του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν.