Η στήλη «Απορίες» δημοσιεύεται κάθε Σάββατο στο «Βήμα». Οι αναγνώστες που ενδιαφέρονται να λάβουν απαντήσεις στις απορίες τους και οδηγίες
για την επίλυση των προβλημάτων τους με την Εφορία μπορούν να αποστέλλουν επιστολή είτε ταχυδρομικώς, στη διεύθυνση Μιχαλακοπούλου
80, 115 28Αθήνα, είτε ηλεκτρονικώς, στη διεύθυνση tovima@dolnet.gr, με την ένδειξη «Για τη στήλη Απορίες».

Ο κ. Δημήτριος Αντωνιάδης ερωτά: «Η μακρά γνώση και εμπειρία σας στη Φορολογική Νομοθεσία σάς καθιστά ίσως τον μόνο κατάλληλο να δώσει έγκυρη απάντηση στο δύσκολο ερώτημα που με βασανίζει. Με την παρ.6 του άρθρου 13 του Ν. 3522/06 αντικαταστάθηκε η περίπτ. β΄ της παρ. 4 του άρθρου 84 του ΚΦΕ. Με τις νέες διατάξεις το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να εκδώσει φύλλο ελέγχου μετά την πάροδο της πενταετίας και στην περίπτωση που δεν έχει κοινοποιηθεί αρχικό φύλλο ελέγχου, όταν συμπληρωματικά στοιχεία απόκρυψης φορολογητέου εισοδήματος περιήλθαν σε γνώση της Φορολογικής Αρχής μετά την πενταετία ή όταν για οποιονδήποτε λόγο η δήλωση που υποβλήθηκε, αποδεικνύεται ανακριβής.

Με τη ρύθμιση αυτή η οποία μπορεί να βρίσκει σχεδόν πάντα εφαρμογή (αφού η συνήθης αιτία κοινοποίησης φύλλου ελέγχου είναι σχεδόν πάντα η ανακριβής δήλωση), η θεσμοθετημένη πενταετής παραγραφή στη ΦορολογίαΕισοδήματος γίνεται δεκαετής, χωρίς όμως αυτό να γίνεται ευρέως γνωστό και να υπάρξουν κοινωνικές αντιδράσεις, αφού η σχετική παράθεση της διάταξης για την πενταετή παραγραφή δεν καταργείται,για τα “μάτια του κόσμου”.Ως σήμερα η παράταση της παραγραφής σε δεκαετή, στην περίπτωση που είχε υποβληθεί δήλωση, ίσχυε μόνο αν είχε ήδη εκδοθεί αρχικό φύλλο ελέγχου μέσα στην πενταετία. Σας θυμίζω ότι τα ποινικά αδικήματα σε βαθμό πλημμελήματος παραγράφονται σε 5 έτη (τα οποία μάλιστα ποτέ δεν παρατείνονται σε 6 ή 7, όπως γίνεται με τις συνήθεις ρυθμίσεις στα φορολογικά νομοσχέδια) αλλά φαίνεται ότι η ανακρίβεια της φορολογικήςδήλωσης θεωρείται σοβαρότερη παράβαση από αυτά.

Η έναρξη ισχύος της νέας διάταξης ορίζεται, σύμφωνα με την περίπτωση ιγ΄ του άρθρου 39 του παραπάνω νόμου,από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Τα ερωτήματα
1) Τι σημαίνει εν τοις πράγμασι “από δημοσιεύσεως”;Η νέα διάταξη αφορά μόνο τις χρήσεις για τις οποίες υποβάλλεται δήλωση μετά τη δημοσίευσή της (δηλ.από οικ. έτος 2007 και εφεξής) ή αφορά και όσες προηγούμενες χρήσεις δεν έχουν ακόμα παραγραφεί με τις προγενέστερες διατάξεις;Μπορεί να ισχύει για τις χρήσεις αυτές η νέα δυσμενέστερη σήμερα διάταξη;

Για παράδειγμα,για τις χρήσεις 2000 και 2001 που παραγράφονται στις 31.12.2009 μπορεί να βρει εφαρμογή η νέα διάταξη για ενέργεια φορολογικής εγγραφής μετά την ημερομηνία αυτή και ως τη δεκαετία,αν δεν εκδοθεί ως τότε (31.12.2009) αρχικό φύλλο ελέγχου;

2) Τι γίνεται με τις χρήσεις οι οποίες είχαν οριστικά παραγραφεί,διότι είχε παρέλθει η 5ετία και επιπλέον δεν είχε εκδοθεί για αυτές στην πενταετία αρχικό φύλλο ελέγχου στον συγκεκριμένο φορολογούμενο;Δεν είναι αντισυνταγματικό να αναβιώνει σε αυτές τις “παραγεγραμμένες χρήσεις” εκ των υστέρων παράταση της παραγραφής τους;

Για παράδειγμα,η χρήση 1999, για την οποία έχει υποβληθεί αρχική δήλωση,έχει παρέλθει η πενταετής παραγραφή και για την οποία τυγχάνει να μην έχει εκδοθεί ως σήμερα αρχικό φύλλο ελέγχου, ε θεωρείτο με τα δεδομένα αυτά πριν από την ψήφιση του νέου νόμου οριστικά παραγεγραμμένη. Με τον νέο νόμο μπορεί να εκδοθεί τώρα φύλλο ελέγχου για τη χρήση αυτή,αν συντρέχουν οι οριζόμενες σε αυτόν προϋποθέσεις;». Τι προβλέπει ο νέος νόμος
Απάντηση: Στη διάταξη της παρ. 4, του άρθρου 84 του ΚΦΕ ορίζονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες το δικαίωμα του Δημοσίου για την ενέργεια αρχικής ή συμπληρωματικής εγγραφής και την επιβολή φόρων ή πρόσθετων φόρων παραγράφεται μετά την πάροδο δεκαετίας από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο λήγει η προθεσμία για την επίδοση της δήλωσης.

Με τις διατάξεις των παρ. 6 και 7 του άρθρου 13 του Ν. 3522/2006 αντικαταστάθηκε η περίπτωση β΄ της παρ. 4 του πιο πάνω άρθρου, ενώ στο πρώτο εδάφιο της ίδιας παραγράφου προστέθηκε περίπτωση γ΄.

Μετά τις πιο πάνω μεταβολές το δικαίωμα του Δημοσίου να κοινοποιήσει φύλλο ελέγχου παραγράφεται ύστερα από δέκα (10) έτη, εφόσον η μη ενάσκηση του δικαιώματος αυτού οφείλεται:

▅ Στην από πρόθεση πράξη ή παράλειψη του φορολογουμένου με τη σύμπραξη του αρμόδιου φορολογικού οργάνου.

▅ Σε οποιαδήποτε από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παρ. 2

του άρθρου 68 του ΚΦΕ, δηλαδή στις περιπτώσεις που από συμπληρωματικά στοιχεία που περιήλθαν με οποιονδήποτε τρόπο σε γνώση προϊσταμένου της Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας εξακριβώνεται ότι το εισόδημα του φορολογουμένου υπερβαίνει αυτό που έχει περιληφθεί στο προηγούμενο φύλλο ελέγχου ή η δήλωση που υποβλήθηκε ή τα έντυπα ή οι καταστάσεις που τη συνοδεύουν αποδεικνύονται ανακριβή. Με τη νέα ρύθμιση της παρ.

6 του άρθρου 13 του Ν. 3522/2006 προστέθηκε στην περίπτωση β΄ της παρ. 4 του άρθρου 84 η φράση «ανεξάρτητα από το εάν έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί ή όχι αρχικό φύλλο ελέγχου». Σύμφωνα με την Εισηγητική Εκθεση του πιο πάνω νόμου με τη νέα ρύθμιση αυξάνεται από πέντε (5) σε δέκα (10) έτη το δικαίωμα του Δημοσίου να κοινοποιήσει φύλλα ελέγχου που αφορούν δηλώσεις για τις οποίες για οποιονδήποτε λόγο δεν έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί αρχικό φύλλο ελέγχου και οι οποίες από συμπληρωματικά στοιχεία ή από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο αποδεικνύονται ανακριβείς.

▅ Σε παράλειψη του φορολογουμένου να δηλώσει ολικά ή μερικά το εισόδημα ορισμένης πηγής με την υποβληθείσα δήλωση. Η περίπτωση αυτή προστέθηκε στην παρ. 4

του άρθρου 84 με την παρ. 7 του άρθρου 13 του Ν. 3522/2006.

Σύμφωνα με την Εισηγητική Εκθεση του πιο πάνω νόμου, με τη νέα διάταξη προβλέπεται ότι στη δεκαετή παραγραφή υπόκειται το δικαίωμα του Δημοσίου για ενέργεια αρχικής ή συμπληρωματικής εγγραφής, όταν υποβλήθηκε μεν δήλωση πλην όμως σε αυτήν ο φορολογούμενος παρέλειψε να δηλώσει ολικά ή μερικά το εισόδημα ορισμένης πηγής. Με τη διάταξη αυτή δίνεται η ευχέρεια στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές καταλογισμού του φόρου για αδήλωτα εισοδήματα που περιέρχονται σε γνώση τους εντός της δεκαετίας.

Κρίσιμη η δεκαετία
Σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 84, όταν τα συμπληρωματικά στοιχεία περιέχονται στον προϊστάμενο της ΔΟΥ στο τελευταίο έτος της παραγραφής, η παραγραφή παρατείνεται για ένα ακόμη ημερολογιακό έτος, γίνεται δηλαδή από δεκαετής, ενδεκαετής.

Οσον αφορά τα συγκεκριμένα ερωτήματα που θέτετε στην επιστολή σας, οι απόψεις της στήλης είναι οι ακόλουθες:

1. Η έναρξη ισχύος της νέας διάταξης ορίζεται, σύμφωνα με την περίπτωση γ΄ του άρθρου 39 του Ν. 3522/2006 από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δηλαδή από 22.12.2006, πράγμα που σημαίνει ότι από την ημερομηνία αυτή και μετά αρχίζει να μετράει ο χρόνος της δεκαετούς παραγραφής των χρήσεων που έκλεισαν πριν από αυτή την ημερομηνία ή τη μεταγενέστερη.

2. Σύμφωνα με την υπ΄ αριθ. 1027178/10254/Β0012/ΠΟΛ. 1052/15.3.2007 εγκύκλιο του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών «με τις νέες διατάξεις το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να προβεί σε έκδοση και κοινοποίηση φύλλου ελέγχου, όταν τα συμπληρωματικά στοιχεία περιέλθουν σε γνώση της φορολογικής αρχής μετά την πάροδο της προβλεπόμενης αρχικά παραγραφής».

Συνεπώς οι χρήσεις που αναφέρετε στην επιστολή σας δεν θεωρούνται παραγεγραμμένες έστω και αν έχει παρέλθει πενταετία, εφόσον περιέλθουν σε γνώση της φορολογικής Αρχής νέα στοιχεία. Ποια θεωρούνται νέα στοιχεία δεν ορίζεται στον νόμο ούτε στην ερμηνευτική εγκύκλιο. Η αξιολόγηση των νέων στοιχείων αφήνεται στην απόλυτη κρίση του προϊσταμένου της ΔΟΥ.