Αθάνατα σκηνικά

Σκηνή από τον «Πρίγκιπα της Παγόδας» σε σκηνικά και κοστούμια του Νίκου Γεωργιάδη

ΛΟΝΔΙΝΟ Ενώ στην Αθήνα, στην αίθουσα τέχνης Αστρολάβος, ο Νίκος Γεωργιάδης εκθέτει ως τις 30 Νοεμβρίου τις τελευταίες ζωγραφικές δημιουργίες του, στο Κόβεντ Γκάρντεν αναβιώνουν δύο από τις ωραιότερες σκηνογραφίες του: Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1965) και Ο Πρίγκιπας της Παγόδας (1989) σε χορογραφίες Κένεθ ΜακΜίλαν και μουσική Προκόφιεφ και Μπρίτεν αντίστοιχα. Στο πρώτο έργο ο Γεωργιάδης είχε εμπνευστεί τα σκηνικά και τα κοστούμια από την αναγεννησιακή ζωγραφική και στο δεύτερο από πίνακες της ελισαβετιανής εποχής και, μολονότι πρόκειται για «αναβίωση», ο βρετανικός Τύπος στέκεται εκστατικός μπροστά στην εικαστική συμβολή του σκηνογράφου στην επιτυχία των δύο έργων. Σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο, ο Ρωμαίος και Ιουλιέτα και ο Πρίγκιπας της Παγόδας θα παίζονται στο Κόβεντ Γκάρντεν ως τις 2 Δεκεμβρίου. Στο πρώτο έργο τον ρόλο της Ιουλιέτας χορεύει η «ακαταμάχητη», όπως την αποκαλεί ο Independent, Σιλβί Γκιλέμ και Ρωμαίος της είναι ο Ανταμ Κούπερ, ο οποίος επιστρατεύτηκε για τον ρόλο την τελευταία στιγμή επειδή ο «προγραμματισμένος» Ρωμαίος, ο Τζόναθαν Κόουπ, έπεσε θύμα αυτοκινητικού ατυχήματος και νοσηλεύεται σε νοσοκομείο με μερικά σπασμένα πλευρά. Στον Πρίγκιπα της Παγόδας τον ρόλο της πριγκίπισσας χορεύει και πάλι η Ντάρσι Μπάσελ, για χάρη της οποίας ο ΜακΜίλαν είχε δημιουργήσει αυτή τη χορογραφία του. Η Μπάσελ το 1989 ήταν μόλις 19 ετών και με τον ρόλο αυτόν είχε κερδίσει τις καρδιές των φίλων του μπαλέτου και τον τίτλο της πρώτης μπαλαρίνας της Βασιλικής Οπερας. Με την ίδια νεανική χάρη αλλά και με περισσότερη σκηνική αυτοπεποίθηση η Μπάσελ γοητεύει πάλι το κοινό του Κόβεντ Γκάρντεν χορεύοντας τον ρόλο της τρυφερής πριγκίπισσας η οποία, αφού περάσει διάφορες βασανιστικές περιπέτειες, βρίσκει τελικά τον πρίγκιπά της (Στιούαρτ Κάσιντι).

ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ Καλύτερη εποχή δεν θα μπορούσε να διαλέξει η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Μπουένος Αϊρες για να επισκεφθεί την Ευρώπη. Το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την Αργεντινή έχει αναζωπυρωθεί, και όχι εξαιτίας νέων πολιτικών περιπετειών αυτής της χώρας, αλλά χάρη στην τεράστια διαφημιστική εκστρατεία του κινηματογραφικού μιούζικαλ Εβίτα με πρωταγωνίστρια τη Μαντόνα. Η δακρύβρεκτη ιστορία της Εβίτα Περόν θα κατακλύσει κάθε σημείο της Γηραιάς Ηπείρου με ορμητήριο την Ιταλία, όπου θα αρχίσει να προβάλλεται στους κινηματογράφους στις 21 Δεκεμβρίου για να τιμηθεί η χώρα καταγωγής της Μαντόνα Λουίζα Τσικόνε. Ετσι λοιπόν η έξι εβδομάδων ευρωπαϊκή περιοδεία της 106μελούς ορχήστρας άρχισε με τους καλύτερους οιωνούς. Μετά τον πρώτο της σταθμό στο Λονδίνο και εμφανίσεις σε άλλες 24 ευρωπαϊκές πόλεις (Βιέννη, Γενεύη, Λωζάνη, Ζυρίχη, Βασιλεία, Μόναχο, Στουτγάρδη, Κολονία, Ντύσελντορφ, Βερολίνο κ.α.), η διασημότερη ορχήστρα της Αργεντινής θα ολοκληρώσει την περιοδεία της στο Αμστερνταμ προτού επιστρέψει στην έδρα της, το Θέατρο Κολόν του Μπουένος Αϊρες. Το πρόγραμμα που παρουσιάζει η Φιλαρμονική του Μπουένος Αϊρες στις διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις που επισκέπτεται βασίζεται κυρίως σε χορευτική λατινοαμερικανική μουσική των Τουρίνα, Ντε Φάλια και του αργεντινού συνθέτη Αλμπέρτο Χιναστέρα. Ωστόσο ένα από τα μεγαλύτερα «ατού» της είναι το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1 του Μπραμς με σολίστ τον αργεντινό βιρτουόζο Μπρούνο Λεονάρντο Χέλμπερ (φωτογραφία). Τα 2000στά γενέθλιά Του

ΜΟΣΧΑ Ενώ η βρετανική τηλεόραση (BBC2) συνεχίζει τη μετάδοση των Ιστοριών από τη Βίβλο (Ars… brevis, 13.10.96), στη Μόσχα η Ιστορία του Ιησού ­ με την οποία θα ολοκληρωθεί η σειρά ­ προχωρεί με ρυθμό τεσσάρων δευτερολέπτων την ημέρα. Ωστόσο οι υπεύθυνοι της παραγωγής δεν έχουν την παραμικρή αμφιβολία ότι η ταινία θα είναι έγκαιρα έτοιμη για να βγει στις κινηματογραφικές αίθουσες το 1998 και στην τηλεόραση το 2000, όταν οι χριστιανοί σε όλο τον κόσμο θα γιορτάζουν τα 2.000στά Χριστούγεννα. Η παραγωγή της ταινίας είναι μία ακόμη συνεργασία του ουαλικού Channel 4 και της εταιρείας Chistmas Films της Μόσχας. Για τις ανάγκες της ταινίας οι ρώσοι καλλιτέχνες «έστησαν» στα στούντιο της Μόσχας 55 τοποθεσίες που αναφέρονται στην Καινή Διαθήκη και κατασκεύασαν τα ομοιώματα 240 προσώπων των οποίων οι κινήσεις κινηματογραφούνται καρέ καρέ. Τα τρισδιάστατα αυτά ομοιώματα προτιμήθηκαν από τα σχέδια για να γίνει η ταινία περισσότερο ρεαλιστική. Ο ρεαλισμός είναι το κύριο μέλημα των δημιουργών της Ιστορίας του Ιησού. Ο Ιησούς λόγου χάριν δεν παρουσιάζεται όπως τον έχει απεικονίσει η δυτική ζωγραφική. Εχει χάσει δηλαδή τη λευκή του επιδερμίδα και τα γαλανά του μάτια. Είναι ένας εκπρόσωπος της φυλής του. Εχει τα χαρακτηριστικά της σημιτικής καταγωγής του: μελαψός, με σκουρόχρωμα μάτια (φωτογραφία) και θα μιλάει με τη φωνή του Ραλφ Φάινς. Εξάλλου τις φωνές τους στην ταινία δανείζουν και οι Ρίτσαρντ Ε. Γκραντ (Ιωάννης Βαπτιστής), Ντέιβιντ Θιούλις (Ιούδας), Μπομπ Πεκ (Ιωσήφ εξ Αριμαθαίας), Μιράντα Ρίτσαρντσον (Μαρία Μαγδαληνή), Ιαν Χολμ (Πόντιος Πιλάτος). Οσο για τον ηθοποιό του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας Μάικλ Μπράιντ, θα δανείσει τη φωνή του στον… Θεό. Η ταινία απευθύνεται κυρίως σε παιδιά μεταξύ 9 και 14 ετών, γι’ αυτό και η αφήγηση θα είναι μάλλον απλουστευτική, με αρκετά «φλας μπακ» στα παιδικά χρόνια του Ιησού, στα οποία η Καινή Διαθήκη κάνει ελάχιστες αναφορές. Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη

ΠΑΡΙΣΙ Πηγή έμπνευσης των ποιητών και των καλλιτεχνών του 19ου αιώνα στάθηκαν οι ηρωικές προσπάθειες των Ελλήνων να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό. Ενας από τους κυριότερους «εικονογράφους» της Ελληνικής Επανάστασης ήταν ο γάλλος ζωγράφος Ευγένιος Ντελακρουά. Οι περισσότεροι πίνακες που ο Ντελακρουά εμπνεύστηκε από την εθνική μας παλιγγενεσία είναι πασίγνωστοι στους Ελληνες από τα βιβλία της Ιστορίας και τις διακοσμήσεις για τις σχολικές εορτές της 25ης Μαρτίου: Η σφαγή της Χίου, Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου κλπ. Τώρα οι πίνακες αυτοί του Ντελακρουά μαζί με μερικά έργα άλλων γάλλων ζωγράφων που είχαν αντλήσει επίσης την έμπνευσή τους από την άνιση πάλη Ελλήνων και Τούρκων συνθέτουν την έκθεση Η επαναστατημένη Ελλάδα: Ο Ντελακρουά και οι γάλλοι ζωγράφοι που παρουσιάζεται ως τις 13 Ιανουαρίου στη γαλλική πρωτεύουσα, στο Εθνικό Μουσείο Ευγενίου Ντελακρουά. Η ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης πρόσφερε στον Ντελακρουά το ρομαντικό πάθος που αναζητούσε στη θεματογραφία του. Εκφραστής του πνεύματος της εποχής του, ο ζωγράφος ήταν «περιπαθώς ερωτευμένος με το πάθος και ψυχρά αποφασισμένος να αναζητήσει τα μέσα για να εκφράσει το πάθος με τον πλέον ορατό τρόπο», έγραφε γι’ αυτόν ο Μποντλέρ. Στην έκθεση η ρομαντική διάθεση του Ντελακρουά αναδύεται μέσα από τους αφηγηματικούς πίνακές του για τον ηρωισμό των Ελλήνων και το αναφαίρετο δικαίωμά τους στην Ελευθερία. Η ρεαλιστική απεικόνιση σκηνών πλασμένων στη φαντασία του καλλιτέχνη δημιουργεί ένα συνταρακτικό θέαμα, όπως τονίζει το Point, το οποίο συγκρίνει τους πίνακες του Ντελακρουά με τα έργα των άλλων ομοτέχνων του που συμμετέχουν στην έκθεση: «Τα έργα αυτά δεν έχουν πάντα την πνοή για να αφηγηθούν τη μεγαλειώδη Ελληνική Επανάσταση». ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ

Μετά την άρνηση του Τομ Χανκς, τον πρόεδρο Μπιλ Κλίντον θα ενσαρκώσει στην κινηματογραφική οθόνη ο Τζον Τραβόλτα στην ταινία του Μάικ Νίκολς Primary Colors. Αλλά αν ο Τομ Χανκς αρνήθηκε τον ρόλο του Μπιλ, η Εμα Τόμσον δέχτηκε με μεγάλο ενθουσιασμό να ερμηνεύσει την Πρώτη Κυρία των Ηνωμένων Πολιτειών. Λέγεται μάλιστα ότι η αγγλίδα ηθοποιός έχει δηλώσει πως σκοπεύει να υποδυθεί τη Χίλαρι χωρίς να καταφύγει στο τρυκ του μακιγιάζ. Η ταινία θα αφηγείται τα παρασκήνια της προεκλογικής εκστρατείας του Μπιλ Κλίντον για το προεδρικό αξίωμα το 1992. ΚΑΛΙΑΡΙ

Η τέχνη της Ελεωνόρας Ντούζε (1858-1924) θα ξαναζωντανέψει μέσα από τη μοναδική ταινία στην οποία είχε πρωταγωνιστήσει. Το εκπληκτικό αυτό ντοκουμέντο απέκτησε πρόσφατα η Πινακοθήκη της Σαρδηνίας. Η θρυλική ερμηνεύτρια των έργων του Δουμά υιού, του Ιψεν και του Ντ’ Ανούντσιο στη μοναδική κινηματογραφική εμφάνισή της πρωταγωνιστεί στη Στάχτη (Cenere), ταινία βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο της βραβευμένης με το Νομπέλ μυθιστοριογράφου Γκράτσια Ντελέντα (1871-1936), το οποίο περιγράφει τα ήθη και τους ανθρώπινους χαρακτήρες της γενέτειράς της Σαρδηνίας. Η ταινία είναι του 1916 και σώζεται μόνο ένα αντίτυπο, το οποίο, αφού αποκαταστάθηκε, πρόκειται να προβληθεί στο Κάλιαρι από τις 25 Νοεμβρίου ως τις 5 Δεκεμβρίου στα πλαίσια του φεστιβάλ «Η Σαρδηνία στην οθόνη».