Ανανεωμένη και πιο ανθρώπινη πόλη θα είναι η Αθήνα το 2004 και παράλληλα θα είναι απροσπέλαστη ουσιαστικά στα ΙΧ αυτοκίνητα. Αυτό τουλάχιστον υπόσχονται οι αρμόδιοι φορείς που υλοποιούν το «λίφτινγκ» της πρωτεύουσας εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Ως τότε οι κάτοικοι της Αθήνας αλλά και οι επισκέπτες της θα ζουν έναν καθημερινό Γολγοθά λόγω των εκατοντάδων μικρών και μεγάλων έργων που είναι σε εξέλιξη και έχουν μετατρέψει την πόλη σε απέραντο εργοτάξιο. Και θα είναι τόση η ταλαιπωρία των κατοίκων που είναι προτιμότερο σε αρκετά σημεία της πόλης να μετακινούνται με τα πόδια αφού γύρω από τα εργοτάξια μετρήθηκε ότι η μέση ταχύτητα των αυτοκινήτων είναι μόλις 4 χλμ. την ώρα, δηλαδή όση και η ταχύτητα των πεζών! Εξάλλου η μετακίνηση με τα πόδια θα εξοικειώσει τους κατοίκους της πρωτεύουσας με τη μελλοντική μορφή της πόλης. Γιατί όλα σχεδόν τα έργα και οι παρεμβάσεις που υλοποιούνται έχουν τελική προοπτική την απομάκρυνση των ΙΧ αυτοκινήτων από το κέντρο της πόλης. Ειδικότερα αρκετοί δρόμοι μετατρέπονται σε αποκλειστικής κυκλοφορίας για τα μέσα μαζικής μεταφοράς και άλλοι πεζοδρομούνται, οι πλατείες μεγαλώνουν και ο χώρος για τα ΙΧ αυτοκίνητα περιορίζεται. Λίγα από τα μεγάλα υπόγεια γκαράζ που προγραμματίζονται θα κατασκευαστούν στο κέντρο της πόλης.
Πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 η εικόνα και η δομή της πόλης θα έχουν αλλάξει σημαντικά. Οι κυριότερες αλλαγές που υλοποιούνται με ευθύνη της Εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων είναι:
* Η πλατεία Ομονοίας θα λειτουργεί ως παραλληλόγραμμη και όχι ως κυκλική, όπως ήταν ως πρόσφατα. Πριν από τα Χριστούγεννα αποδίδεται στους Αθηναίους η πρώτη φάση της ανανεωμένης πλατείας, η οποία δεν θα έχει σιντριβάνι αλλά δύο λιμνούλες, μια σύνθεση του γλύπτη Ζογγολόπουλου, ξύλινο δάπεδο και εξέδρα. Η πλακόστρωση ολοκληρώνεται. Τον Μάρτιο θα τοποθετηθεί το βιντεογουόλ και θα ισοπεδωθεί το σπιτάκι που σήμερα στεγάζει τον αεραγωγό του μετρό.
* Η πλατεία Συντάγματος παραμένει τετράγωνη αλλά μεγαλώνει στο κάτω τμήμα της, όπου καταργείται ο δρόμος που υπάρχει σήμερα μεταξύ της πλατείας και της οδού Ερμού, από όπου θα διέρχονται μόνο τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Τον Μάρτιο του 2003 αρχίζουν τα έργα ανάπλασης της πλατείας Συντάγματος. Στο κέντρο της νέας πλατείας θα λειτουργήσουν και πάλι καφετέριες και αναψυκτήρια. Η οδός Οθωνος ξαναγίνεται δρόμος μόνο για τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Αυτό σημαίνει ότι η ευρύτερη περιοχή του Συντάγματος «κλείνει» για τα ΙΧ αυτοκίνητα.
* Η πλατεία Μοναστηρακίου επίσης αναπλάθεται. Τα έργα αρχίζουν τον Απρίλιο του 2003 με την υποβάθμιση της οδού Ερμού και την ανάδειξη της ευρύτερης περιοχής. Νωρίτερα, τον Ιανουάριο, αρχίζουν τα έργα πεζοδρόμησης της οδού Ερμού, στο τμήμα της από την πλατεία Ασωμάτων ως την οδό Πειραιώς. Το έργο θα αποτελέσει συνέχεια της ήδη πεζοδρομημένης Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Αποστόλου Παύλου, με στόχο να αναδειχθεί ο Κεραμεικός, του οποίου η ευρύτερη περιοχή αναπλάθεται.
* Τα έργα πεζοδρόμησης της λεωφόρου Βασ. Ολγας αρχίζουν τον Μάρτιο. Από τη νέα Βασ. Ολγας θα διέρχονται το τραμ, τα άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς αλλά και τα πούλμαν με τους τουρίστες οι οποίοι θα επισκέπτονται το Ηρώδειο. Η πεζοδρόμηση της Βασ. Ολγας σηματοδοτεί και τις αλλαγές στην κυκλοφορία της λεωφόρου Συγγρού, η οποία μονοδρομείται και μετατρέπεται σε κάθοδο από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός ως τη γέφυρα της Καλλιθέας. Μία λωρίδα της θα διατεθεί για τα τουριστικά πούλμαν, τα οποία επίσης θα μπορούν να σταθμεύουν σε τμήμα της Βασιλίσσης Ολγας, καθώς και στην περιοχή Ασωμάτων. Η Καλλιρρόης μονοδρομείται επίσης και μετατρέπεται σε άνοδο από τη γέφυρα της Καλλιθέας ως τη Βασ. Κωνσταντίνου.
* Οι οδοί Περικλέους, Λέκκα, Πραξιτέλους, Απόλλωνος, Μητροπόλεως και Κολοκοτρώνη αναπλάθονται. Τα έργα αρχίζουν τον Ιανουάριο. Η Μητροπόλεως και η Κολοκοτρώνη θα αποκτήσουν φαρδιά πεζοδρόμια με εσοχές για τη στάση των οχημάτων ανεφοδιασμού των καταστημάτων. Στόχος είναι να αποτραπεί η παράνομη στάθμευση των ΙΧ αυτοκινήτων, κάτι που ήδη γίνεται στην οδό Αθηνάς και ολοκληρώθηκε στην οδό Πειραιώς και στην Αγίου Κωνσταντίνου.
* Τον Ιανουάριο αρχίζουν τα έργα ανακατασκευής και πεζοδρόμησης των οδών Αδριανού, Νούλου και Μελιδώνη, Βύρωνος, Βάκχου και Θρασύλου, στο ιστορικό κέντρο της πόλης.
* Εκατόν είκοσι παρεμβάσεις
Περισσότερα από 120 έργα και παρεμβάσεις προγραμματίζει το ΥΠΕΧΩΔΕ σε 60 περιοχές της Αττικής που καλύπτουν περίπου 37.000 στρέμματα και αφορούν οδικούς άξονες συνολικού μήκους περίπου 120 χλμ., συνολικού προϋπολογισμού 84 δισ. δρχ.
Ολα τα έργα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί ως τον Απρίλιο του 2004 και εκτιμάται ότι θα συμβάλουν ώστε να εκτιναχθούν στα ύψη οι αξίες των ακινήτων σε όλες σχεδόν τις περιοχές της πρωτεύουσας καθώς με την εκτέλεσή τους ολόκληρη η Αττική αποκτά υπεραξία.
Τα έργα του προγράμματος ομαδοποιούνται σε επτά ενότητες:
* Ανάκτηση και ανάπλαση του θαλασσίου μετώπου της Αθήνας από τις δυτικές συνοικίες του Πειραιά ως τον Αγιο Κοσμά.
* Αναπλάσεις οδικών πυλών εισόδου προς την πόλη, όπως η Πειραιώς, η λεωφόρος Καβάλας, η Ιερά οδός κ.ά.
* Εργα ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας που βρίσκονται σε εξέλιξη.
* Εργα ανάδειξης του ιστορικού κέντρου και των παρυφών του. Στην ενότητα αυτή περιλαμβάνεται η ανάπλαση μικρών και μεγάλων πλατειών και σημαντικών κεντρικών δρόμων, όπως η λεωφόρος Πανεπιστημίου και η οδός Ακαδημίας, αναπλάσεις θυλάκων όπως τα Κουντουριώτικα και ενοποίηση χώρων πρασίνου και πολιτιστικών λειτουργιών από τη λεωφόρο Αλεξάνδρας ως το Γουδί.
* Αναπλάσεις στον Πειραιά που εστιάζονται στην ανάδειξη και στην ενοποίηση αρχαιολογικών και ιστορικών χώρων (αστικές πύλες Πειραιά, τείχη Πειραϊκής, αρχαίο λιμάνι Σαλαμίνας).
* Αναπλάσεις γύρω από τους ολυμπιακούς χώρους και προσβάσεις που περιλαμβάνουν και μια ολοκληρωμένη παρέμβαση αναβάθμισης της μαραθώνιας διαδρομής.
* Βελτίωση της εικόνας της πόλης, όπως φωτισμός κτιρίων, αναβάθμιση όψεων κτιρίων και αρχιτεκτονικών συνόλων και φυτεύσεις.
Στόχος είναι η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 να αφήσει μια σημαντική «κληρονομιά» στην Αττική, προς όφελος των κατοίκων της.
Πέραν αυτών υπάρχουν δεκάδες έργα στην περιφέρεια, γύρω από τους ολυμπιακούς πόλους, που θα δημιουργήσουν νέα κέντρα πόλης και θα αναβαθμίσουν τις ευρύτερες περιοχές. Παράλληλα η περιοχή των Μεσογείων, συνολικής έκτασης 350.000 στρεμμάτων, αναπτύσσεται προκειμένου να υποδεχθεί νέες δραστηριότητες, χωρίς παράλληλα να χάσει την παραδοσιακή γεωργική φυσιογνωμία της. Στους 11 δήμους που την περιβάλλουν εντάσσονται στο σχέδιο πόλης 42.000 στρέμματα, με αποτέλεσμα οι αξίες γης και ακινήτων να πολλαπλασιαστούν.
* Οι κεντρικές πλατείες
Η πλατεία Κολωνακίου θα επανασχεδιαστεί και προγραμματίζεται να αποκτήσει περισσότερο πράσινο. Οι προσόψεις των κτιρίων που την περιβάλλουν θα αποκατασταθούν αισθητικά, θα βαφτούν και θα απομακρυνθούν οι διαφημιστικές πινακίδες. Για τις πινακίδες σήμανσης των οδών θα καθιερωθεί νέος τύπος, όπως και για τις ταμπέλες των καταστημάτων. Η ανάπλαση αφορά όλη την περιοχή που περικλείεται από τα περιβάλλοντα οικοδομικά τετράγωνα. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξουν νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις αλλά και πεζοδρομήσεις.
Το έργο είναι ενταγμένο σε ομάδα αναπλάσεων που περιλαμβάνει και τις πλατείες Εξαρχείων, Βάθης και Καραϊσκάκη, καθώς και την οδό Μάρνη – Καρόλου. Στόχος είναι να αναδειχθούν ως λειτουργικοί χώροι συγκέντρωσης κοινού. Θα γίνουν κυκλοφοριακές ρυθμίσεις για την απόδοση χώρων κυκλοφορίας στους πεζούς με κατάλληλη διαχείριση της παρόδιας στάθμευσης, ενώ θα υπάρξουν και πεζοδρομήσεις ή διαπλατύνσεις πεζοδρομίων σε δρόμους χωρίς κυκλοφοριακή βαρύτητα, που βρίσκονται σε άμεση συνάφεια με τις πλατείες.
* Οι επεκτάσεις του μετρό
Οι επεκτάσεις του μετρό της Αθήνας, το νέο αεροδρόμιο Σπάτων, η Αττική οδός, ο προαστιακός σιδηρόδρομος, το τραμ, αλλά και οδικοί άξονες που θα κατασκευαστούν για την εξυπηρέτηση των ολυμπιακών αθλημάτων, η βελτίωση των υπαρχόντων δρόμων με μικρές παρεμβάσεις, η δημιουργία νέων γκαράζ στο κέντρο της πόλης, ο εκσυγχρονισμός των αστικών συγκοινωνιών, η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, είναι μεγάλες παρεμβάσεις που ήδη δρομολογήθηκαν και θα συμπληρώσουν το πρόγραμμα ανάπλασης της πόλης.
* Τα νέα πάρκα
Σε άλλη πόλη μετατρέπεται η Αθήνα ως το 2004, καθώς αλλάζουν οι όροι δόμησης στα εκτός σχεδίου, αναπλάθονται 60 περιοχές, διπλασιάζεται το πράσινο – φυτεύονται ακόμη και οι ταράτσες – και αξιοποιούνται τα υπόγεια νερά. Νέα πάρκα δημιουργούνται και προστατεύονται οι ορεινοί όγκοι της Αττικής. Οι παρεμβάσεις αυτές εκτιμάται ότι θα αυξήσουν σημαντικά τις αξίες γης και ακινήτων στο Λεκανοπέδιο.
Σήμερα η Αθήνα έχει 2,5% πράσινο ανά κάτοικο, το λιγότερο από όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το οποίο υπολογίζεται να φθάσει στο 4,5%.
* Τα οδικά έργα
Η Αττική οδός, η οποία περιλαμβάνει τη λεωφόρο Σταυρού – Ελευσίνας και τη δυτική περιφερειακή Υμηττού, θα συμβάλει στον περιορισμό των διαμπερών μετακινήσεων, ώστε να περιοριστούν οι διελεύσεις των οχημάτων μέσα από την πόλη. Η Αττική οδός συνδυάζεται με τη νέα λεωφόρο Κηφισού που κατασκευάζεται. Τα δύο έργα αποτελούν τα όρια του ολυμπιακού δακτυλίου, ο οποίος «κλείνει» με τον υπάρχοντα άξονα Συγγρού – Κηφισιάς, όπου οποίος αναβαθμίζεται με έναν ανισόπεδο κόμβο στον Φάρο Ψυχικού, ενώ θα ακολουθήσουν ανισόπεδοι κόμβοι στο ύψος του Χαλανδρίου και στη Φιλοθέη.
ΦΛΟΙΣΒΟΣ – ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗ Λίφτινγκ στο θαλάσσιο μέτωπο
Η ανάπλαση της οδού Πειραιώς, του θαλάσσιου μετώπου από τον Φλοίσβο ως τη Βουλιαγμένη, της οδού Βουλιαγμένης στο αστικό της τμήμα και του λόφου Σελεπίτσαρη αποτελεί ένα «πακέτο» που στοχεύει στη βελτίωση του περιβάλλοντος χώρου της πρωτεύουσας.
Η ανάπλαση του θαλάσσιου μετώπου από τον Φλοίσβο ως τη Βουλιαγμένη, μήκους 8 χλμ., αφορά τη σύνδεση της πόλης με τη θάλασσα. Οι παρεμβάσεις αφορούν πολεοδομικό σχεδιασμό τοπικής κλίμακας, δημιουργία νέων κοινόχρηστων χώρων και χώρων πρασίνου, χώρων στάθμευσης και πεζοδρομήσεις, διαμορφώσεις κοινόχρηστων χώρων, αποκαταστάσεις όψεων κτιρίων, συμπληρωματικά τεχνικά έργα, αποκαταστάσεις διατηρητέων κτιρίων, καθαιρέσεις και κατεδαφίσεις κατασκευών, εφαρμογή των διατάξεων για τις ταμπέλες και τις διαφημίσεις. Με την ολοκλήρωση του έργου, η παραλία του Σαρωνικού δεν αποκλείεται να μετατραπεί σε… Κυανή Ακτή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις αξίες των γειτονικών ακινήτων.
Το έργο συνδέεται με τα έργα στους ολυμπιακούς πόλους που βρίσκονται στην περιοχή (Ιππόδρομος, Ελληνικό, Αγιος Κοσμάς), καθώς και με τα έργα του τραμ και τα οδικά της λεωφόρου Ποσειδώνος.
Στην οδό Πειραιώς, τον μόνο δρόμο που ενώνει την Αθήνα με το λιμάνι του Πειραιά, προβλέπονται η οργάνωση των χρήσεων γης, η απομάκρυνση των οχλουσών δραστηριοτήτων, η δημιουργία χώρων πρασίνου, η οργάνωση της κυκλοφορίας, η δημιουργία χώρων στάθμευσης και κέντρων πληροφόρησης και η αισθητική αποκατάσταση κτιρίων.
Η ανάπλαση της οδού Βουλιαγμένης περιλαμβάνει το τμήμα της από τη συμβολή της με τη λεωφόρο Βασ. Κωνσταντίνου ως τη συμβολή της με τη λεωφόρο Βασ. Ολγας, καθώς και τον «δίδυμο» αντίθετης φοράς κλάδο που αποτελείται από τις λεωφόρους Βασ. Ολγας, Εθνικής Αντιστάσεως και Ηλιουπόλεως ως τον κόμβο της λεωφόρου Αρδηττού.
ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ Οι κεντρικοί δρόμοι
Οι κεντρικοί δρόμοι Πατησίων, Αλεξάνδρας, Πανεπιστημίου και Ακαδημίας αναβαθμίζονται.
Η ανάπλαση της οδού Πατησίων περιλαμβάνει το τμήμα από το Πεδίον του Αρεως ως την Ομόνοια και τον ανασχεδιασμό του περιβάλλοντος χώρου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.
Στην οδό Ακαδημίας περιλαμβάνονται και τα παρόδια δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, καθώς και ο ανασχεδιασμός του χώρου των αφετηριών των λεωφορείων.
Στη λεωφόρο Πανεπιστημίου οι παρεμβάσεις αφορούν την αναδιαμόρφωση των κοινόχρηστων χώρων και την ανάδειξη του «τριγώνου» του Κλεάνθη. Σε όλο το μήκος του δρόμου θα λειτουργήσει λωρίδα αντίθετης κυκλοφορίας για τα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Στη λεωφόρο Αλεξάνδρας οι παρεμβάσεις αφορούν την αναβάθμιση της οδού από κυκλοφοριακής πλευράς, κοινόχρηστων χώρων και όψεων κτισμάτων, καθώς και την ανάπλαση της περιοχής των Κουντουριώτικων. Σε όλο το μήκος της λεωφόρου θα δημιουργηθεί λωρίδα αποκλειστικής κυκλοφορίας λεωφορείων και τρόλεϊ.
