Η είδηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση στις τάξεις των δημοσίων υπαλλήλων καθώς ακούστηκε απειλητική η πρόταση για την «άρση μονιμότητας στο Δημόσιο». Δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται αυτό το θέμα στο τραπέζι, είχε προηγηθεί ο Κώστας Καραμανλής στη θητεία του οποίου είχε ανοίξει ξανά σχετική συζήτηση, αλλά για τους νεοπροσλαμβανομένους.

Το Δημόσιο και οι υπάλληλοί του αποτελεί μόνιμο θέμα συζήτησης στον δημόσιο διάλογο, πότε για τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών του και πότε για την αντίδραση στην αξιολόγηση.

Αυτό το τελευταίο ώθησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη να βάλει το θέμα στην ατζέντα της αναθεώρησης. Οχι όμως με βασικό στόχο τη γενική άρση της μονιμότητας, αλλά την κατοχύρωση της αξιολόγησης καθώς και την επιτάχυνση των διαδικασιών των ελέγχων και των πειθαρχικών συμβουλίων ώστε να καταλήγουν σε αποτέλεσμα σύντομα.

Ποιες είναι οι προτάσεις της κυβέρνησης για τους δημοσίους υπαλλήλους; Κυβερνητικοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν στο «Β» ότι δεν πρόκειται να αίρεται η μονιμότητα για τους δημοσίους υπαλλήλους χωρίς να υπάρξει σοβαρός λόγος. Ποιος όμως είναι αυτός και ποια είναι η διαφορά στη νέα πρόταση με το υπάρχον σύστημα, το οποίο προβλέπει απόλυση υπό όρους; Η λέξη-κλειδί είναι η αξιολόγηση.

Σήμερα, ένας δημόσιος υπάλληλος απολύεται μόνο αν υπάρχει σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα, και πάλι, συνήθως, δύσκολα φτάνει ως εκεί εάν δεν αγγίζει ή ξεπερνά τα όρια του ποινικού νόμου. Με την πρόταση της κυβέρνησης, η αξιολόγηση θα αποτελεί και συνταγματικό όρο υπό την έννοια ότι η μονιμότητα μπορεί να μην είναι απόλυτη, αλλά να εξαρτάται ρητά από: α) επαναλαμβανόμενη αξιολόγηση, β) αποδεδειγμένη επάρκεια και γ) συμμόρφωση σε στόχους.

Τα παραπάνω μπορεί σήμερα να υπάρχουν τυπικά, ωστόσο είναι ένα σύστημα που δεν λειτουργεί και σίγουρα αυτά δεν αποτελούν παράγοντα για απόλυση. Ομως, αυτό δεν θα είναι αρχικό και απόλυτο στάδιο, θα υπάρχουν και διαβαθμίσεις. Ο δημόσιος υπάλληλος θα γνωρίζει τους στόχους, θα ενημερώνεται εάν δεν βρίσκεται εντός αυτών και επιπλέον θα αξιολογείται η πρόθεσή του να αποδώσει τα επιθυμητά ή αν αδιαφορεί καλυπτόμενος πίσω από τη μονιμότητα.

Παράλληλα, θα αναδιαμορφωθεί το σημερινό πλαίσιο αξιολόγησης από τους προϊσταμένους, αφού και εκείνοι θα ενταχθούν στο πεδίο των αξιολογήσεων, πάντοτε στο οριοθετημένο πεδίο των στόχων που θα τεθούν.

Αρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες εξηγούν πάντως ότι το σκεπτικό τους έχει να κάνει καθαρά με την αξιολόγηση και την απόδοση των υπαλλήλων επί του αντικειμένου τους ενώ παράλληλα θα ενισχυθεί το σημερινό πλαίσιο επιβράβευσης για όσους αποδίδουν, ώστε να υπάρχει μια ισορροπημένη, δίκαιη και συνταγματικά κατοχυρωμένη αντιμετώπιση των εργαζομένων στο Δημόσιο.