| |
|
 | | 15.3.2026 | | |
|
Μία από τις πιο σοκαριστικές υποθέσεις της σύγχρονης ιταλικής πολιτικής ιστορίας και το απρόσμενο τέλος ενός σπουδαίου έλληνα λογοτέχνη και στοχαστή είναι τα κεντρικά θέματα του σημερινού μας newsletter. Όπως κάθε Κυριακή το πρόσωπο της εβδομάδας επιλέχθηκε από τον νικητή/νικήτρια του quiz. Πολλά και θερμά συγχαρητήρια, λοιπόν, στην Εύα Κούκου! Μπράβο Εύα! Πάντα τέτοια! Πολύ διαφωτιστικό, και σας ευχαριστούμε θερμά για τη συμμετοχή και τη βοήθειά σας, ήταν το γκάλοπ που κάναμε για το επίπεδο δυσκολίας των quiz. Eπειδή λοιπόν η συντριπτική πλειοψηφία απάντησε πως οι ερωτήσεις είναι επιπέδου 1 (πανεύκολες), αρχής γενομένης από σήμερα, θα προσπαθήσουμε, σταδιακά, να τις δυσκολέψουμε λιγάκι. Αυτά για την ώρα! Μην ξεχάσετε, μαζί με την απάντησή σας στο quiz μέχρι την Τετάρτη, στο ίδιο mail που θα στείλετε, να προσθέσετε και το πρόσωπο που θα θέλατε να παρουσιάσουμε σε περίπτωση που είστε εσείς η τυχερή ή ο τυχερός. Καλή ανάγνωση! | | | |
|
Η απαγωγή του Άλντο Μόρο |  | Ρώμη, 16 Μαρτίου 1978. Ο Άλντο Μόρο, πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, πρόεδρος τoυ κόμματος «Χριστιανική Δημοκρατία (Democrazia Cristiana – DC)» και από τις πιο σημαίνουσες πολιτικές φυσιογνωμίες της ιταλικής πολιτικής σκηνής, μεταβαίνει με αυτοκίνητο και συνοδεία πέντε σωματοφυλάκων, από το σπίτι του στο κοινοβούλιο. Είναι μια ιστορική ημέρα για την Ιταλία, καθώς πρόκειται να γίνει η ορκωμοσία της Κυβέρνησης Εθνικής Αλληλεγγύης (Governo di Solidarietà Nazionale), ύστερα από τον λεγόμενο «ιστορικό συμβιβασμό» μεταξύ του Μόρο και του ηγέτη του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, Ενρίκο Μπερλινγκουέρ, για τον σχηματισμό κοινού κυβερνητικού σχηματισμού. Κάποιες εκατοντάδες μέτρα μετά την αναχώρησή τους, ο Μόρο και η συνοδεία του πέφτουν σε ενέδρα. Όλα γίνονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ένοπλοι άνδρες, κρυμμένοι ως την ώρα εκείνη μέσα σε θάμνους, σκοτώνουν και τους 5 αστυνομικούς και απαγάγουν τον Άλντο Μόρο. Είναι μέλη της ιταλικής τρομοκρατικής οργάνωσης Ερυθρές Ταξιαρχίες (Brigate Rosse). Η ομηρεία διαρκεί για αρκετές εβδομάδες, κατά τις οποίες ο Μόρο ανακρίνεται και με δηλώσεις του που δημοσιεύονται αποδοκιμάζει τις πρακτικές της ακροδεξιάς αλλά και τις πρακτικές του δικού του κόμματος. Επιπλέον, οι απαγωγείς, ως αντάλλαγμα για να τον απελευθερώσουν, απαιτούν την αποφυλάκιση τουλάχιστον δεκατριών συντρόφων τους. Από την άλλη πλευρά, στο πολιτικό σύστημα επικρατεί η αδιάλλακτη στάση της άρνησης οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης με τους απαγωγείς. Τελικά, στις 9 Μαΐου, 55 ημέρες μετά την απαγωγή του, οι αρχές βρίσκουν το πτώμα του Άλντο Μόρο στο πορτ – μπαγκάζ ενός κόκκινου Renault 4. H υπόθεση στιγμάτισε τη σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ιταλίας, και ταυτόχρονα αποτέλεσε την αρχή του τέλους για τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, πολλά από τα μέλη των οποίων συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν. | | ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ | | |
|
| ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ | Νίκος Καζαντζάκης 1883 - 1957 |  | Γεννήθηκε στο Ηράκλειο της τουρκοκρατούμενης Κρήτης, στις 18 Φεβρουαρίου 1883, και αποτέλεσε μία από τις πιο ξεχωριστές προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων. Οπαδός του δημοτικισμού και ακούραστος εργάτης της γραφής, δεν υπήρξε μόνο σπουδαίος συγγραφέας και ποιητής αλλά και επιφανές και δραστήριο μέλος της ευρωπαϊκής διανόησης του πρώτου μισού του 20ου αιώνα. Ο ίδιος βέβαια θα αναφέρει το 1952: «Με θαρρούν λόγιο, διανοούμενο, γραφιά· και δεν είμαι τίποτα από αυτά· τα δάχτυλά μου, όταν γράφω, δε μελανώνουνται, αιματώνουνται. Θαρρώ, δεν είμαι παρά τούτο: μια απροσκύνητη ψυχή, που δεν καταδέχεται να πιπιλίζει καραμέλες». Το 1946, φεύγει από την Ελλάδα και ζει ως τον θάνατό του στην Αγγλία και τη Γαλλία. Παρά την εχθρική, πολλές φορές, αμφισβήτηση που δέχθηκε στην Ελλάδα, έτυχε μεγάλης διεθνούς αναγνώρισης. Τον Ιούνιο του 1957, προσκεκλημένος της κινεζικής κυβέρνησης, ξεκινά με τη σύζυγό του Ελένη, και ένα φιλικό ζευγάρι, ταξίδι από τη Γαλλία για την Κίνα. Έναν μήνα, περίπου, αργότερα, στον δρόμο της επιστροφής, μολύνθηκε κατά τον εμβολιασμό του για ευλογιά και χολέρα και εν τέλει, με εξασθενημένο οργανισμό, καθώς ήδη πάλευε με τη λευχαιμία, πεθαίνει από ασιατική γρίπη, στις 26 Οκτωβρίου 1957. Στο μνήμα του στην Κρήτη γράφτηκε: «Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβούμαι τίποτα, είμαι λέφτερος». | | |
|
| ΤΟ ΒΗΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ | Ελευθέριος Βενιζέλος: Η πορεία ενός ηγέτη στην ταραγμένη Ελλάδα του 20ού αιώνα |  | | ΑΚΟΥΣΕ ΤΟ | |
| | |
| | |
|
ΤΟ ΒΗΜΑ κάποιας Κυριακής | Κυριακή πρωί, ή όποτε εν πάσει περιπτώση έχουμε λίγο χρόνο παραπάνω, τι πιο σύνηθες να συμβεί…παίρνουμε το κινητό, και χαζεύουμε (με τις ώρες) φωτογραφίες και βίντεο στα social media. Το περιεχόμενο ποικίλει. Μπορούμε να θαυμάσουμε από την επικονίαση ροδιάς από κολιμπρί στον Αμαζόνιο, μέχρι την καταδίωξη ντελιβερά από ταξιτζή στην Αμφιθέας. Έχει υπολογιστεί ότι σε περίπου 30 λεπτά σκρολαρίσματος βλέπουμε έως και 500 φωτογραφίες και βίντεο. Αν ταξιδέψουμε όμως ενενήντα εννέα χρόνια πριν, στην Κυριακή 13 Μαρτίου 1927, το ίνσταγκράμ μας είναι η τελευταία σελίδα της «Κυριακής του Ελευθέρου Βήματος». Έχει βέβαια μόνο έξι «αναρτήσεις», αλλά σε μια εποχή, που στα χέρια μας δεν υπάρχει κανενός είδους οθόνη, μας δίνει την ευκαιρία να θαυμάσουμε «διάφορα χιονισμένα μέρη της γης». Σήμερα στη γλώσσα των social media τα λέμε captions, στα κανονικά ελληνικά πάντως λέγονται λεζάντες: «Είς το κέντρον άνωθεν: Κορίτσια της Τσεχοσλοβακίας εις γυμναστικάς ασκήσεις, ολόγυμνα σχεδόν εις το χιονισμένο ύπαιθρο. »Είς το κέντρον κάτωθεν: Η Βενετία χιονισμένη με το κωδωνοστάσιον της πλατείας του Αγίου Μάρκου. »Δεξιά άνωθεν: Εις μίαν εξοχήν της Νέας Υόρκης εκδρομείς, επιβαίνουν ελκύθρων που τα σύρουν σκυλλιά. »Δεξιά κάτωθεν: Εις το δασώδες Σέμμερινγκ της Βιέννης οι παραχειμάζοντες έστησαν ένα υπερμεγέθες άγαλμα φανταστικών ζώων από χιόνια. »Αριστερά άνωθεν: Εις τα Ελβετικάς Άλπεις παγοδρομούν μεταξύ άλλων περιηγητών και Άραβες από τα θερμότερα κλίματα της Αφρικής. »Αριστερά κάτωθεν: Όταν χιονίζει εις την χώραν του Ανατέλλοντος Ηλίου βγαίνουν και στήνουν γελοιογραφικούς Βούδδας με σιγάρο και ματογυάλια, οι μικρές Γιαπωνέζες». |  | | |
|
| Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ | - 17 Μαρτίου: Το 1976 πεθαίνει ο ιταλός σκηνοθέτης, Λουκίνο Βισκόντι, και το 1988 εντοπίζεται νεκρός ο τραγουδοποιός Νικόλας Άσιμος.
- 18 Μαρτίου: Το 1926 ιδρύεται η Ακαδημία Αθηνών, το 1936 πεθαίνει ο Ελευθέριος Βενιζέλος, το 1939 γεννιέται ο συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος, και το 1996 πεθαίνει ο νομπελίστας ποιητής, Οδυσσέας Ελύτης.
- 21 Μαρτίου: Το 1920 γεννιέται και ίδια μέρα ,το 1970, πεθαίνει ο συνθέτης Μανώλης Χιώτης. Το 1960 γεννιέται ο βραζιλιάνος οδηγός Φόρμουλα 1, Άιρτον Σένα και το 1980 γεννιέται ο βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής, Ροναλντίνιο.
| | |
|
| ΦΩΤΟΑΡΧΕΙΟ | Εις τάφον κοινόν |  | Στις 18 Μαρτίου 1936, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, μία από τις κορυφαίες πολιτικές φυσιογνωμίες της Ευρώπης των αρχών του 20ου αιώνα, φεύγει από τη ζωή σε ηλικία 72 ετών. Στις 23 Μαρτίου, το «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» δημοσιεύει τη φωτογραφία του νεκρού Βενιζέλου. Στις 29 Μαρτίου, παραμονή της ταφής του Βενιζέλου στη γενέτειρά του την Κρήτη, το «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» γράφει: «Ο μέγας νεκρός, τον οποίον επί δεκαήμερον εθρήνησεν η Ελλάς, καταβιβάζεται εις τον τάφον του σήμερα. »Αποδίδεται έτσι εις την μητέρα Γην ένα από τα εξαισιώτερα τέκνα της. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος θα αποβάλη σήμερα και το τελευταίον λείψανον της φθαρτής του υπάρξεως, δια να εισέλθη άσαρκος πλέον εις την αιωνιότητα. (…) »Ο Βενιζέλος θάπτεται οριστικώς (…) Κυριακήν το πρωΐ εις το προαύλιον του ναού του Προφήτου Ηλία του Ακρωτηρίου. »Κάτω από τας νεαράς λεύκας ηνοίχθη ήδη τάφος κοινός, εις τον οποίον θα αποτεθή αποδιδομένη ούτω εις την μητέραν γην η φθαρτή ύπαρξις εκείνου, ο οποίος υπήρξε προ παντός ιδέα». | | |
|
Μπορείς να βρεις ποια χρονιά δημοσιεύθηκε στο «Βήμα» το παρακάτω απόσπασμα; | «11 Mαΐου. (....) Την στιγμήν αυτήν όλοι οι οδικοί και εμπορικοί περιορισμοί μεταξύ της σοβιετικής ζώνης της Γερμανίας και των δυτικών ζωνών, ως και οι εντός του Βερολίνου, αίρονται κατόπιν διαταγών των τεσσάρων δυνάμεων κατοχής». | | Στείλε μας τη σωστή απάντηση στο history@tovima.gr και μπες στην κλήρωση για να επιλέξεις εσύ το Πρόσωπο του ΒΗΜΑ History Newsletter για την επόμενη εβδομάδα. Στείλε στο ίδιο mail και το όνομα που προτείνεις. |
| Η σωστή απάντηση στο προηγούμενο quiz είναι: 1985. Πρόκειται για την επικράτηση του ΠΑΣΟΚ τις βουλευτικές εκλογές, στις 2 Ιουνίου 1985. Φύλλο αποσπάσματος: ΤΟ ΒΗΜΑ της ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 3.6.1985. Ευχαριστούμε πολύ για τις απαντήσεις! | | |
|
Τι μου θύμισες τώρα... | Έχεις κάποια (σχετική ή άσχετη με το σημερινό newsletter) ιστορία ή φωτογραφία που θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας; Στείλε μας τις αναμνήσεις σου μαζί με το ονοματεπώνυμό σου, και σύντομα θα τις δεις να δημοσιεύονται στο newsletter. Διάπλασις Η σημερινή μας ανάμνηση, έρχεται από τη δεκαετία του ’60 και τα ράφια ενός παλαιοβιβλιοπωλείου, στο κέντρο της Αθήνας, στο οποίο έτυχε να εντοπίσω πριν μερικούς μήνες έναν βιβλιοδετημένο τόμο του θρυλικού εβδομαδιαίου παιδικού περιοδικού «Η διάπλασις των παίδων», που ιδρύθηκε το 1879, και με ορισμένες διακοπές κυκλοφόρησε ως το 1970. Οι σελίδες τους ήταν γεμάτες από διηγήματα, ποίηση, ασκήσεις, παιχνίδια, σπαζοκεφαλιές, φωτογραφίες, αφιερώματα, ενώ μεγάλο μέρος της ύλης αφιερωνόταν, στην επικοινωνία, καλή ώρα, με το αναγνωστικό κοινό. Τα παιδιά με το πραγματικό τους όνομα ή με ψευδώνυμο έστελναν κείμενα προς δημοσίευση ή επικοινωνούσαν μεταξύ τους μέσω της σελίδας των μικρών αγγελιών. Η διάπλαση όμως παρέμενε διάπλαση. Ενδεικτικά, παρατίθεται μήνυμα των συντελεστών προς τους μικρούς αναγνώστες, στο τεύχος της 17ης Μαρτίου 1962. «Μερικά παιδιά κάνουνε κατάχρηση της καλωσύνης μου και στέλνουν πολλά κείμενα για τη Σελίδα Συνεργασίας, αρκετές πνευματικές ασκήσεις κλπ. Εκτός από τις άλλες ανωμαλίες που μου δημιουργεί αυτός ο πληθωρισμός, είναι και σε βάρος της ποιότητας. Προσπαθήτε να στέλνετε λίγα πράγματα αλλά εκλεκτά. »Να σέβεσθε το όνομά σας. Και το ψευδώνυμό σας και να το βλέπετε πάντα κάτω από καλά κείμενα. »Ευτυχώς, είναι λίγα τα διαπλασόπουλα, που δεν τηρούνε το μέτρο στην αποστολή συνεργασίας. Η ΔΙΑΠΛΑΣΙΣ» 
Eσείς ποια περιοδικά διαβάζατε; | | ΣΤΕΙΛΕ ΕΔΩ |
| | |
|
| ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ |  | | Άγγελος Σικελιανός: O γοητευτικός ποιητής και το όραμα της «Δελφικής Ιδέας» | | | |  | | Σταύρος Ξαρχάκος: Από τα Εξάρχεια στο ρεμπέτικο και τη συμφωνική μουσική | | | |  | | Άννα Φρανκ: Το ημερολόγιο – σύμβολο του Ολοκαυτώματος και οι σελίδες που «λογοκρίθηκαν» | |
| | |
|
| ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ NEWSLETTERS ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ | - 5 το πρωί: Οι πέντε ειδήσεις που πρέπει να ξέρεις για να ξεκινήσεις τη μέρα σου καθημερινά στο inbox σου, απλά και κατανοητά.
- ΒΗΜΑτοδότης: Πλούσιο πολιτικό παρασκήνιο και παραλειπόμενα από την ιστορική στήλη του Βήματος.
|
|
|