Βαγγέλης Πρατικάκης

Η επιβεβαίωση της ύπαρξης υγρού νερού στην επιφάνεια του Άρη δείχνει να αυξάνει τις ελπίδες για εντοπισμό μικροβιακής ζωής. Όμως η επανδρωμένη αποστολή που σχεδιάζει η NASA για τη δεκαετία του 2030 απειλεί να μολύνει τον γειτονικό πλανήτη με γνώριμες, και δυνητικά ιμπεριαλιστικές, μορφές ζωής.

Πριν από μερικά δισεκατομμύρια χρόνια, στο νεογέννητο Ηλιακό Σύστημα, δύο κομήτες συγκρούστηκαν με χαμηλή ταχύτητα και ενώθηκαν για πάντα. Σχημάτισαν έτσι το αντικείμενο που ονομάζεται σήμερα κομήτης 67P, την κατάμαυρη χιονόμπαλα που μελετά η ευρωπαϊκή αποστολή Rosetta.

Σε μια πολυαναμενόμενη συνέντευξη Τύπου το απόγευμα της Δευτέρας, η NASA παρουσίασε τις ισχυρότερες μέχρι σήμερα ενδείξεις για την εποχική ροή υγρού νερού στον Άρη -μια ανακάλυψη που αναπτερώνει τις ελπίδες για ανακάλυψη μικροβιακής ζωής.

'Ένας πρώην επιμελητής του Μουσείου Επιστήμης του Λονδίνου δημιούργησε το πρώτο αντίγραφο της περίφημης σφαίρας του Αρχιμήδη, ενός μηχανισμού που έδειχνε τους πλανήτες να περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο. Κανείς όμως δεν μπορεί να είναι βέβαιος για το σχέδιο της θρυλικής μηχανής, ούτε καν για το εάν κατασκευάστηκε όντως από τον μεγάλο μαθηματικό της αρχαιότητας.

Το πρώτο τσιπ μνήμης που αποθηκεύει μόνιμα τα δεδομένα με φως παρουσιάστηκε στη Γερμανία με την προοπτική να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη οπτικών υπολογιστών.

Η απελευθέρωση αερίων του θερμοκηπίου καθώς τα κατεψυγμένα εδάφη της Αρκτικής ξεπαγώνουν θα μπορούσε να κοστίσει στην παγκόσμια οικονομία 43 τρισεκατομμύρια δολάρια έως τα τέλη του επόμενου αιώνα, υπολογίζει νέα μελέτη. Το ποσό αυτό θα ερχόταν να προστεθεί στη ζημιά των 326 τρισ. δολαρίων που προβλέπει ο ΟΗΕ αν δεν επιβραδυνθεί η κλιματική αλλαγή.

Στην παγωμένη Γροιλανδία, οι αυτόχθονες Ινουίτ δεν έχουν μεγάλη ποικιλία στο τραπέζι: ψάρι, φώκιες και φάλαινες με άφθονο κορεσμένο λίπος. Έχουν όμως προσαρμοστεί στο ανθυγιεινό μενού χάρη στην εξέλιξη.

Η προσθήκη μιας επιπλέον σχολικής ώρας για δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους μειώνει ελαφρώς τον κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης της μυωπίας, δείχνει μελέτη σε 12 κινεζικά σχολεία.

Η «συχνή χρήση» υπολογιστών στα σχολεία όχι μόνο δεν βελτιώνει αλλά αντίθετα ρίχνει τις επιδόσεις των μαθητών, ακόμα και όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, διαπιστώνει έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Η τεχνολογία στο εκπαιδευτικό σύστημα «έφερε φρούδες ελπίδες», συμπεραίνει.

Στο μικρό χωριό του Γκλετς ψηλά τις ελβετικές Άλπεις, μια ξύλινη πινακίδα σημειώνει το πού έφτανε ο παγετώνας του Ροδανού το 1856. Σχεδόν ενάμισι χιλιόμετρο ψηλότερα στη βουνοπλαγιά, η άκρη του παγωμένου ποταμού είναι σήμερα καλυμμένη με κουβέρτες που επιβραδύνουν το ανελέητο λιώσιμο.

Σχεδιασμένος να κρατά το βλέμμα του καρφωμένο στον Ήλιο, ο ευρωπαϊκός δορυφόρος Proba-2 κάνει το γύρο της Γης 14,5 φορές την ημέρα. Είχε έτσι την σπάνια τύχη να καταγράψει τρεις φορές την ίδια έκλειψη Ηλίου που η Ελλάδα δεν μπόρεσε να δει στις 13 Σεπτεμβρίου.

Τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, η Ευρώπη και άλλες περιοχές του κόσμου θα θαυμάσουν μια ολική έκλειψη Σελήνης καθώς η σκιά της Γης καλύπτει το φεγγάρι. Στη Σελήνη, όμως, το φαινόμενο θα είναι ορατό ως ολική έκλειψη Ηλίου.

Μπορεί να περνάτε ώρες τρέχοντας για να χάσετε θερμίδες, πάντα όμως το νευρικό σας σύστημα θα εργάζεται εναντίον σας: χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε, ο εγκέφαλος ρυθμίζει συνεχώς τον τρόπο βάδισης ώστε να ελαχιστοποιήσει την κατανάλωση ενέργειας. Με άλλα λόγια, είμαστε όλοι προγραμματισμένοι για τεμπελιά.

Σανίδες του σερφ και στολές κατάδυσης με τα ασπρόμαυρα σχέδια της όρκας ή τις ρίγες των θανάσιμων θαλάσσιων φιδιών αποτρέπουν τις επιθέσεις καρχαριών, δείχνουν δοκιμές στα επικίνδυνα νερά της Νοτίου Αφρικής. Και μια άλλη ιδέα που μένει να δοκιμαστεί είναι τα ηλεκτρομαγνητικά δίχτυα.

Η γιγάντια χαλύβδινη πλάκα μετακινείται και σπρώχνει 9.000 τόνους νερού· κύματα πέντε μέτρων κατακλύζουν την τσιμεντένια δεξαμενή. Είναι ο «Αγωγός Δέλτα», η ισχυρότερη γεννήτρια κυμάτων στον κόσμο, σχεδιασμένη να βοηθήσει την Ολλανδία να γλιτώσει από τη θάλασσα.

«Χρειάζομαι μικρόσωμους, αδύνατους συναδέλφους που δεν πάσχουν από κλειστοφοβία» έγραψε το 2013 στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο παλαιοανθρωπολόγος Λι Μπέργκερ. Δύο χρόνια μετά, η ομάδα του παρουσιάζει τα ευρήματα από ένα δυσπρόσιτο σπήλαιο της Νοτίου Αφρικής: απολιθωμένα οστά από 15 ανθρώπους που ανήκουν σε ένα άγνωστο ως σήμερα είδος.

Είναι το μυστικό του πετυχημένου, ισόβιου γάμου: συσκευές GPS αποκαλύπτουν ότι οι μονογαμικοί πιγκουίνοι των νησιών Φόκλαντ περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου μακριά από το ταίρι τους, και συναντώνται μόνο για το σεξ και τα παιδιά.

Η Νεκρά Θάλασσα πεθαίνει λόγω των ανθρώπινων παρεμβάσεων, με τη στάθμη του νερού να υποχωρεί κατά περισσότερο από ένα μέτρο το χρόνο. Μια από τις συνέπειες είναι οι εκατοντάδες καταβόθρες που εμφανίζονται κατά μήκος των ξερών ακτών -κάποιες σε μέγεθος γηπέδου, άλλες αρκετά βαθιές για να καταπιούν ολόκληρα σπίτια.

Η Canon παρουσίασε το πρωτότυπο ενός αισθητήρα που προσφέρει ανάλυση 250 mpixel και μπορεί να τραβά εικόνες διαστάσεων 19.580X12.600 εικονοστοιχεία πέντε φορές το δευτερόλεπτο -και αυτό σημαίνει ότι «μπορεί να διακρίνει τα γράμματα σε ένα αεροπλάνο που πετά σε απόσταση 18 χιλιομέτρων».

Ένα προηγμένο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης προστατεύει το μαύρο σινάπι από τις κάμπιες των πεταλούδων, δείχνει μελέτη ελλήνων ερευνητών: ουσίες που απελευθερώνονται από τα αβγά του εντόμου ενεργοποιούν ένα αμυντικό σύστημα που θα αφήσει τις νεογέννητες κάμπιες αδύναμες και ευάλωτες σε κυνηγούς.