Βαγγέλης Πρατικάκης

H Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα αναγνωρίζεται από την επιθεώρηση «Nature» ως η σημαντικότερη εξέλιξη του 2015

Η ταυτόχρονη κβαντική τηλεμεταφορά δύο ιδιοτήτων ενός θεμελιώδους σωματιδίου, του φωτονίου, ανακηρύχθηκε «ανακάλυψη της χρονιάς» στην Φυσική από το περιοδικό «Physics World» του Ινστιτούτου Φυσικής με έδρα το Λονδίνο.

Στον καθιερωμένο ετήσιο απολογισμό του, η επιθεώρηση «Science» αναγνωρίζει ως επίτευγμα της χρονιάς μια νέα, σχετικά απλή τεχνική για γενετικές παρεμβάσεις ακριβείας. Παρουσιάζει εννέα ακόμα σημαντικές εξελίξεις για το 2015, καθώς και τρεις δυσάρεστες εξελίξεις για την Επιστήμη.

Τις προηγούμενες χρονιές, το αφεντικό του Facebook έμαθε κινέζικα, διάβασε βιβλία και γνώρισε νέους ανθρώπους. Για φέτος, η πρόκληση που θέτει στον εαυτό του ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ είναι να εφεύρει μια οικιακή οικονόμο με τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ).

Μπορεί να φαίνεται παράλογο, μια που βρισκόμαστε πλέον στην καρδιά του χειμώνα, όμως η Γη έφτασε στο λεγόμενο περιήλιο, την ελάχιστη απόστασή της από τον Ήλιο, στις 07.18 ώρα Ελλάδας το πρωί της 3ης Ιανουαρίου.

Σε ηλικία μόλις πέντε ετών, το πιστό υποζύγιο εκτελέστηκε από τα αφεντικά του στον αμερικανικό στρατό: το Σώμα Πεζοναυτών αποφάσισε ότι το σύστημα LSR της Google, περισσότερο γνωστό ως ρομποτικό μουλάρι, είναι υπερβολικά θορυβώδες για αποστολές στο μέτωπο.

Το φετινό Ελ Νίνιο που εξελίσσεται στον Ειρηνικό δεν δείχνει σημάδια εξασθένισης και θα μπορούσε να ξεπεράσει το ρεκόρ του 1998, προειδοποιεί η NASA. Το κλιματικό φαινόμενο «έχει ήδη φέρει χάος στον καιρό σε όλο τον κόσμο», αναφέρει η υπηρεσία.

Αναζητάτε χάρτες του σιδηροδρομικού δικτύου της Ελλάδας; Χάρτες με τα δρομολόγια του ΟΑΣΑ; Μήπως τους χάρτες των προστατευόμενων περιοχών Natura; Μια πληθώρα γεωχωρικών δεδομένων, δηλαδή δεδομένων που μπορούν να απεικονιστούν σε χάρτη, είναι διαθέσιμα στο geodata.gov.gr, μια υπηρεσία ανοιχτών δεδομένων για την υποστήριξη της δημόσιας διοίκησης και την ενθάρρυνση ερευνητικών και ιδιωτικών πρωτοβουλιών.

Μια νέα τεχνική δημιουργίας σπερματοζωαρίων και ωαρίων στο εργαστήριο, η οποία όμως δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί στον άνθρωπο, θα μπορούσε να προσφέρει επιλογές τεκνοποίησης πρωτοφανείς στη φύση: παιδιά με δύο βιολογικούς μπαμπάδες, παιδιά με δυο μαμάδες, παιδιά με έναν γονιό, ακόμα και παιδιά με πολλούς βιολογικούς γονείς.

Ελάχιστοι άνθρωποι είχαν καταφέρει μέχρι σήμερα να δουν αυτό που θαύμασαν οι περαστικοί σε προβλήτα της ιαπωνικής πόλης Τογιάμα την παραμονή των Χριστουγέννων: ένα σπάνιο γιγάντιο καλαμάρι έκοβε βόλτες στα νερά του λιμανιού.

Εκ πρώτης όψης μοιάζει με φτωχό ξαδελφάκι του OS Χ της Apple. Κι όμως, το ντόπιο λειτουργικό σύστημα της Βορείου Κορέας παίρνει στην πραγματικότητα μεγάλες αποστάσεις από ό,τι γνωρίζουμε στη Δύση.

Σε μια άκρως θεαματική εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble, ένα νεογέννητο άστρο εκτοξεύει πίδακες αερίου από τους πόλους του, σαν να πανηγυρίζει για το ξαφνικό άναμμά του μέσα σε ένα κοσμικό μαιευτήριο.

Έπειτα από προειδοποίηση της NASA για έλλειψη καυσίμων που απειλεί σημαντικές διαστημικές αποστολές, το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας ετοιμάζεται να παραδώσει την πρώτη ποσότητα πλουτωνίου-238 που παράγεται στις ΗΠΑ εδώ και 26 χρόνια.

Μεγάλοι κομήτες που κινούνται σε ασταθείς τροχιές στη μεθόριο του Ηλιακού Συστήματος, και είναι συνήθως αόρατοι, απειλούν τη Γη περισσότεροι από ό,τι οι αστεροειδείς, στους οποίους εστιάζονται μέχρι σήμερα τα προγράμματα πλανητικής προστασίας.

Οι άνθρωποι έχουν την τάση να παρατάνε τα σκουπίδια τους όπου βρουν - και αυτό ισχύει ακόμα και στο Διάστημα. Η ακαταστασία που επικρατεί εκεί έξω γίνεται εμφανής σε αυτό το animation, το οποίο συνοψίζει έξι δεκαετίες συσσώρευσης διαστημικών σκουπιδιών σε ένα λεπτό.

Για πρώτη φορά στην ιστορία των διαστημικών επιχειρήσεων, πύραυλος της αμερικανικής εταιρείας SpaceX έθεσε σε τροχιά 11 τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους και μετά επέστρεψε άθικτος στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ για να χρησιμοποιηθεί εκ νέου - ένα κατόρθωμα που υπόσχεται να μειώσει δραστικά το κόστος των διαστημικών αποστολών.

Πόσο επηρεάζεται η νοημοσύνη από τα γονίδια και πόσο από το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει κανείς; Η απάντηση διαφέρει από χώρα σε χώρα, διαπιστώνει μεγάλη διεθνής μελέτη.

Δεν κατάφεραν να φτάσουν την ίδια την κοιτίδα του Εγκέλαδου, πλησίασαν όμως σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων: διεθνής ερευνητική ομάδα άνοιξε γεώτρηση σε ένα σεισμικό ρήγμα της Νέας Ζηλανδίας όπου αναμένεται ισχυρός σεισμός. Συμπέρασμα πρώτο, το ρήγμα είναι αναπάντεχα καυτό.

Φανταστείτε να βλέπατε το ίδιο συμβάν να συμβαίνει μπροστά στα μάτια σας ξανά και ξανά, σαν να παίζει κανείς με τη ροή του χρόνου. Κι όμως, αυτό ακριβώς κατάφερε μια ομάδα αστρονόμων, η οποία προέβλεψε πού και πότε θα μπορούσε να ξαναδεί την έκρηξη του ίδιου σουπερνόβα στον ουρανό.

Τα είδη συνήθως εξελίσσονται σε μεγάλες χρονικές κλίμακες, καμιά φορά όμως αυτό συμβαίνει σχεδόν αστραπιαία. Παράδειγμα είναι ένα μικρό ψάρι που χρειάστηκε λιγότερο από 50 χρόνια για να μεταμορφωθεί έπειτα από έναν ακραίο σεισμό που χτύπησε την Αλάσκα το 1964.