Νέες Εποχές

Εχοντας αφιερώσει την τελευταία περίοδο της ζωής μου – οπωσδήποτε δε την τελευταία περίοδο της συγγραφικής ζωής μου – στην έρευνα που οδήγησε σε ένα βιβλίο για τον Εθνικό Διχασμό και τη «δικοφανή» κορύφωσή του, την, κακώς επονομασθείσα, Δίκη των Εξι, είδα με διαφορετικό μάτι την προσωπικότητα του ηγέτη του Κόμματος των Φιλελευθέρων. Διαφορετικό απ’ ό,τι την […]

Είμαστε ένας λαός με μεγάλους καημούς. Οχι γενικά, έχουμε καημούς με ανθρώπους. Δεν πολυχωνεύουμε τους περισσότερους και τα social media μας έδωσαν την ευκαιρία να τους το πούμε δημόσια, στα μούτρα, φροντίζοντας να το εκφράσουμε είτε με κάποιον εξυπνούλη τρόπο για να δείξουμε πνεύμα είτε με τον πλέον χυδαίο τρόπο που κάνει και την ντροπή […]

Πέφτω από τα σύννεφα βαθιά στον Αδη, ημερολόγιό μου· εδώ και ημέρες πολλές σκεπτόμουν πως είναι ντροπή αυτό που συμβαίνει, νέα μητέρα στην Πάτρα να κατηγορείται ρητά με φωτογραφίες, διευθύνσεις και ονοματεπώνυμα ότι δολοφόνησε τα τρία της παιδιά. Εχω την ανωμαλία κάθε πρωί να βλέπω στο frontpages.gr τα πρωτοσέλιδα των αθηναϊκών εφημερίδων· κάθε πρωί ντρέπομαι […]

Κάθε μεγάλος πόλεμος άλλαζε την ιδέα της Ευρώπης, γιατί η συζήτηση για τα γεωγραφικά της όρια αφορούσε την ευρωπαϊκή Ιστορία και τον πολιτισμό, με σαφείς πολιτικές συνεπαγωγές. Από τον 18ο αιώνα, το ανατολικό μέρος της ηπείρου ήταν το καθαρτήριο της ευρωπαϊκής Ιστορίας. Πού βρίσκονται τα όρια της Ευρώπης; Ποιος ανήκει στον ευρωπαϊκό πολιτισμό; Ο Α’ […]

Ας αρχίσω με δύο κοινοτοπίες: Ουδείς μπορεί να μένει ασυγκίνητος μπροστά στο δράμα της Ουκρανίας. Και ουδείς μπορεί να μην καταδικάζει την εισβολή της Ρωσίας σε μίαν ανεξάρτητη χώρα. Ως εκ τούτου, οι αυστηρές οικονομικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία ήταν απαραίτητες, αλλά παρόμοιες θα έπρεπε να επιβληθούν πολύ νωρίτερα, αμέσως μετά την προσάρτηση […]

Παρά τα πρώτα θετικά μηνύματα από τις συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη, συμπληρώνονται σήμερα τριάντα εννέα μέρες από την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία Συνεχίζεται το έγκλημα του Πούτιν και της Ρωσίας του και όχι του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ και της ΕΕ, όπως κάποιοι εμπαθείς αντιδυτικοί διατείνονται. Τις πρώτες μέρες της εισβολής Πούτιν στην Ουκρανία το ΚΚΕ […]

Στο βιβλίο μου «Από τον Κεμαλισμό στον Ερντογανισμό» που κυκλοφόρησε πέρυσι (2021) υπογράμμιζα ότι η Τουρκία δεν θα μπορούσε για πολύ καιρό να συνεχίσει την επιδιωκόμενη στρατηγική αυτονομία από τη Δύση και τη διπλωματία των κανονιοφόρων. Τόνιζα ότι ήδη βλέπουμε κάποια ανοίγματα στις σχέσεις της Τουρκίας με την Αίγυπτο και το Ισραήλ και την προσπάθεια […]

Είχαμε τον πόλεμο. Είχαμε την πανδημία. Να σου τώρα και τα χελιδόνια! Ο πόλεμος και η πανδημία πήγαιναν μαζί. Σκότωναν ανθρώπους. Αλλά η άνοιξη – τι δουλειά έχει μαζί τους; Οσο κρατούσε ο Μάρτης ήμασταν κι εμείς εδώ μία παγωμένη Ουκρανία. Με θύματα, καταστροφές και άφθονο χιόνι. Δεν θυμάμαι στα χρόνια μου να κρύωσα τόσο πολύ. […]

Οπόλεμος είναι τόσο αρχαίος όσο και η ανθρώπινη ιστορία. Η ζωή στον πλανήτη Γη από τα παλιά χρόνια έως σήμερα υπήρξε μια ατελείωτη σχοινοβασία ανάμεσα στον πόλεμο και την ειρήνη. Είναι μια καθολική, προγονική πτυχή της ανθρώπινης φύσης.       Σε ένα έξοχο άρθρο του στον «New Yorker» ο Peter Schjeldahl μιλάει για μια παμπάλαια σχέση. Εκείνη […]

Οσο και αν οι επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Πρωθυπουργού – οφείλουμε να αποδεχόμαστε την ειλικρίνειά τους – απομακρύνουν τις εκλογές προς το τυπικό συνταγματικά όριό τους, η εκλογική συζήτηση δεν θα υποχωρήσει και τα σχετικά ερωτήματα θα συνοδεύσουν την πολιτική περίοδο, η οποία ούτως ή άλλως μηχανικά ακολουθεί τον χρόνο και τα γεγονότα του. Προς τις επόμενες εκλογές […]

Κι αν, παραφράζοντας τον Μοντεσκιέ, μιλούσαμε όχι για «διάκριση των εξουσιών», αλλά για πολλαπλότητα των σκηνών; Εννοείται, ότι η αναφορά μας θα ήταν πάντα το δημοκρατικό αρχέτυπο, στην κλασική, την αθηναϊκή εκδοχή του… «Το δίκιο το ξέρει και η κωμωδία» δηλώνει ευθαρσώς, προκλητικά σχεδόν, ο Αριστοφάνης στην παράβαση των Αχαρνέων. Τι άλλο δηλώνει ο συνάδελφος, […]

Ηρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι πολιτικοί συνασπισμοί που δημιουργούνται διεθνώς αντανακλούν πράγματι μια ευρύτερη, ιστορική ίσως, αντιπαράθεση μεταξύ των φιλελεύθερων δημοκρατιών και διαφόρων αυταρχικών καθεστώτων ανά τον κόσμο που αμφισβητούν βασικές αξίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Κατά κύριο λόγο, αμφισβητούν την αξία και την αναγκαιότητα των δημοκρατικών διαδικασιών, βασικών πολιτικών και ατομικών ελευθεριών, όπως η […]

Ενα από τα σοβαρά θέματα στην αντιπαράθεση Δύσης – Ρωσίας τις τελευταίες ημέρες σχετίζεται με τα χημικά όπλα και την αμφιλεγόμενη εμφάνισή τους στο πεδίο της ουκρανικής μάχης. Από τη μια πλευρά η Ρωσία κατηγορεί την Ουκρανία για λειτουργία επικίνδυνων εργαστηρίων με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Aπό την άλλη, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν προειδοποιεί […]

«Ταράττει τους ανθρώπους ου τα πράγματα, αλλά τα περί των πραγμάτων δόγματα» Επίκτητος Η ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων, αντίθετα από το θουκυδίδειο δόγμα, ότι «οι δυνατοί κάνουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι αποδέχονται όσα είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν», οφείλει να επικεντρώνεται στην κατανόηση των προσωπικών βιωμάτων ενός ηγέτη, κατά τη λήψη […]

Στο βάθος η τηλεόραση παίζει Ουκρανία. Πύραυλοι, βόμβες, καταστροφές, νεκροί, νεκροί, νεκροί. Κι ανάμεσά τους άνθρωποι πανικόβλητοι που προσπαθούν να δραπετεύσουν από την κόλαση. Γυναίκες με παιδιά στην αγκαλιά, κι άλλες, κι άλλες. Ο σπίκερ λέει: «Μέχρι σήμερα τρία εκατομμύρια άμαχοι έχουν εγκαταλείψει τη χώρα». Μπροστά μου ένα βιβλίο. Τίτλος: «Η έξοδος». Υπότιτλος: «Μαρτυρίες από […]

Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα που δημιούργησαν ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ολική ρήξη στις σχέσεις Δύσης – Ρωσίας ανοίγει μια καινούργια θετική προοπτική για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Και αυτό πιστοποιήθηκε στη συνάντηση/γεύμα του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη. Οι δύο ηγέτες κατέγραψαν ορισμένες σημαντικές συγκλίσεις, χωρίς να […]

Μια από τις παράπλευρες συνέπειες του αμερικανικού non-paper για την Ανατολική Μεσόγειο, που ο πρόεδρος Ερντογάν έσπευσε αμέσως να αναδείξει, ήταν η επαναφορά της ιδέας ενός τουρκο-ισραηλινού αγωγού ΦΑ. Η ιδέα αυτή, που εκκολάφθηκε το 2012-2013 μεταξύ άλλων από τον πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν κ. Matthew Bryza και υποστηρίχθηκε από την ηγεσία του […]

Τι θέση έχουν τώρα οι προσωκρατικοί σε μια επικαιρότητα, που ακόμη και η θορυβώδης εσωτερική τρέχουσα πολιτική έχει υποχωρήσει, μπροστά στην τραγωδία και το δράμα των ανθρώπων στην Ουκρανία; Σε μέρες πολέμου και μαρτυρίου; Ακούω την ένσταση ή και την αντίρρηση. Τι θέλει ανάμεσά μας ο Εμπεδοκλής; Θα ήταν – και είναι – κατ’ εξοχήν επίκαιρος και […]

Οταν γίνονται μακριά, καταντάνε μονότονοι οι πόλεμοι, ημερολόγιό μου. Δεν αγωνιάς αν θα χτυπήσουν οι σειρήνες, αν θα βρεις θέση στο καταφύγιο, αν είναι καλά ο γιος, η κόρη, ο πατέρας, η μητέρα, ο αγαπημένος, η αγαπημένη. Δεν ανατριχιάζεις από την ιαχή του πυραύλου, δεν σε ξεκουφαίνει η έκρηξή του, δεν κινδυνεύεις να δεις χέρια, […]

Εχουν συνυπάρξει ακόμη και ως συγκοινωνούντα δοχεία: Τέχνη και πολιτική έχουν αλληλοτροφοδοτηθεί είτε με την τυφλή στράτευση της πρώτης στη δεύτερη είτε με την εργαλειοποίηση της πρώτης από τη δεύτερη. Αν όμως είναι αλήθεια πως η στρατευμένη Τέχνη έχει καθαγιαστεί, τουλάχιστον σε εκείνες τις περιπτώσεις που υπηρέτησε ανώτερα ιδανικά, είναι εξίσου αλήθεια πως έχει κατηγορηθεί […]