Ηταν σίγουρο, ιδιαιτέρως για όσους έχουν επισκεφθεί την Ουκρανία τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά την εξέγερση της Πλατείας Ανεξαρτησίας, ότι το Κίεβο δεν θα υπέκυπτε εύκολα στη στρατιωτική πίεση της Μόσχας. Αυτό που δεν ήταν δεδομένο και που προσωπικά με εξέπληξε, αν και σημαντικό μέρος του ερευνητικού μου έργου ασχολείται με τη ρωσική εξωτερική πολιτική […]
Μετά την αλλαγή της ηγεσίας, οι διψήφιες δημοσκοπικές επιδόσεις του ΚΙΝΑΛ, ύστερα από παρατεταμένο χειμώνα μονοψήφιων καταγραφών, σηματοδοτούν το πέρασμα στην άνοιξη και στην άνθηση της ελπίδας ότι αυτή τη φορά η άνοιξη ήρθε για να μείνει. Την προηγούμενη άνοιξη, που ξεκίνησε το 2015 με τη συγκρότηση της Δημοκρατικής Συμπαράταξης (ΠαΣοΚ, ΔΗΜΑΡ, Κινήσεις Πολιτών) και […]
«Κατά βάθος ο ποιητής έχει ένα θέμα: το ζωντανό σώμα του» Γ. Σεφέρης Δεν χρειάζεται να υποβληθεί κανείς σε προστατεκτομή για να σιγήσει μέσα του ο διαβόητος «δαίμων της πορνείας». Με τον Σεφέρη, που στα εξήντα του ατυχώς την υπέστη, συνέβη το αντίθετο: «ο βαθιά χοϊκός και γήινα αισθησιακός Σεφέρης, προ του γήρατος», όπως παρατηρεί […]
Ο πόλεμος και η ζωή συνεχίζονται. Δεν είναι κανενός στο χέρι ούτε τους πολέμους να σταματήσει ούτε τη ζωή να επιταχύνει – να βγει εκείνο το νέο είδος από την εξέλιξη που δεν θα κάνει πολέμους. Είδος που δεν θα είναι εγωιστικό, δεν θα είναι επιθετικό, ούτε ναρκισσιστικό. Αν δεν πεινάει κιόλας και δεν διψάει, ακόμα […]
100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
Αντιμετωπίζοντας το 1922 σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο μας προσφέρεται η ευκαιρία να επισκεφθούμε εκ νέου μια πλέον ξεχασμένη περιοχή: την Εγγύς Ανατολή. Μια περιοχή που συμπεριλάμβανε την Ελλάδα και την Παλαιστίνη, τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, ανάμεσα σε άλλες. Η Εγγύς Ανατολή θεωρούνταν από τους δυτικούς ανθρωπιστές που βρίσκονταν στο σημείο ως υπανάπτυκτη. Το πρόσφατο […]
Το διεθνές συνέδριο «Παγκόσμιο 1922», το οποίο διεξήχθη στο King’s College London, σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το University College Dublin στα τέλη Απριλίου, συγκέντρωσε περίπου είκοσι ομιλητές από διαφορετικά πεδία και γεωγραφικές καταβολές. Πρόκειται για την πρώτη απόπειρα να εντάξουμε το ελληνοτουρκικό 1922 σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο, πλαίσιο. Θα ακολουθήσει το καλοκαίρι […]
Ο πόλεμος του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία εντάσσεται σε μία μακρά παράδοση, τις καταβολές της οποίας εντοπίζουμε σχεδόν έναν αιώνα νωρίτερα στην επαύριο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η παράδοση αυτή θέτει τους άμαχους πληθυσμούς στο επίκεντρο της πολεμικής σύγκρουσης. Πριν από το 1914 οι πολεμικές συρράξεις ακολουθούσαν άγραφους κανόνες αναφορικά με τους πληθυσμούς που ήταν […]
Πώς επηρέασε η Μεγάλη Φωτιά της Σμύρνης το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτω στην έρευνά μου. Το προηγούμενο βιβλίο μου «Smyrna’s Ashes» (Οι Στάχτες της Σμύρνης) (Berkeley University Press, 2012) εστίασε στις ευρωπαϊκές απαντήσεις στη φωτιά. Στο νέο μου υπό επεξεργασία βιβλίο με τίτλο «The Last Treaty: The End […]
Το 1922 αποτελεί μια χρονιά-ορόσημο για την Ελλάδα. Σε αντίθεση όμως με το ένδοξο 1821, έτος έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης κατά της οθωμανικής κυριαρχίας, το 1922 υπήρξε μια τραυματική τομή στην Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Η κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου και η ήττα του ελληνικού στρατού στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1919-1922 είχαν ως συνέπεια τον […]
Καταγγέλλοντας τις καταστροφικές συνέπειες των αλλεπάλληλων ευρωπαϊκών πολεμικών συγκρούσεων, ο Βίκτωρ Ουγκώ είχε μιλήσει για την αναγκαιότητα της Ενωμένης Ευρώπης. Μιας Ευρώπης όπου «…δεν θα υπήρχαν σύνορα, ούτε τελωνοφύλακες, ούτε δασμοί και οι συναλλαγές θα ήταν ελεύθερες…», μιας Ευρώπης με «…ένα κοινό νόμισμα, σε δυο μορφές, μεταλλική και χάρτινη, που θα είχε για στήριγμά του […]
H νέα πλατεία είναι ψηφιακή. Χιλιάδες άνθρωποι ενημερώνονται και επικοινωνούν πια αποκλειστικά μέσω των πλατφορμών (Facebook, Twitter κ.λπ.). Σε αντίθεση, όμως, με την πλατεία του χωριού που είναι δημόσιος χώρος, η ψηφιακή πλατεία είναι μεν δημόσιος χώρος που ελέγχεται, ωστόσο, από ιδιωτικές εταιρείες. Και κάπου εδώ περιπλέκονται τα πράγματα. Μερικές μέρες πριν, ανακοινώθηκε ότι ο […]
Ο «άλλος πόλεμος» με το Twitter/Τουίτερ και τα άλλα πολυμέσα κοινωνικής επικοινωνίας διαγράφεται ήδη στον ορίζοντα. Μετά την εξαγορά του Twitter από τον Ελ. Μασκ ο αρμόδιος επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ενωσης Τ. Μπρετόν προειδοποίησε με αυστηρότητα «να μην τολμήσει να αγνοήσει τους κανόνες για τα πολυμέσα που μόλις υιοθέτησε η ΕΕ γιατί θα υπάρξουν σκληρές […]
Παλαιότερα, ο όρος «λαϊκή δικαιοσύνη» είχε την έννοια της συμμετοχής του λαϊκού στοιχείου (μη επαγγελματιών νομικών) στην απονομή της δικαιοσύνης. Το ισχύον Σύνταγμα (άρθρο 97) υιοθέτησε εν μέρει τη συμμετοχή αυτή με την πρόβλεψη των ενόρκων και των μεικτών ορκωτών δικαστηρίων για τα κακουργήματα και τα πολιτικά εγκλήματα. Με την εξέλιξη όμως της τεχνολογίας, ο […]
Οι χουλιγκανικές αντιδράσεις των πασοκογενών στο 3ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Γεννήθηκαν λόγω της απόφασης μετατροπής και του ΣΥΡΙΖΑ σε κόμμα αδιαμεσολάβητης σχέσης αρχηγού – μελών. Ακόμη και πολύ αξιόλογοι διανοούμενοι και επιστήμονες, οι οποίοι γνωρίζουν πολύ καλά τη ρήση του υπέροχου Μπάμπη Δρακόπουλου πως στα αρχηγικά κόμματα χειρότερη φράξια είναι […]
Επειτα από τέσσερα χρόνια ταξιδεύω ξανά στο εξωτερικό. Το ταξίδι στο Παρίσι το είχαμε κλείσει πριν από πολύ καιρό. Δεν είχα σκεφτεί ότι θα συνέπιπτε με την περίοδο πριν από τον δεύτερο γύρο των γαλλικών εκλογών. Και να περιλαμβάνει μάλιστα (Κυριακή του Πάσχα για εμάς) την ίδια την ψηφοφορία και το αποτέλεσμα. Την πρώτη μέρα […]
Πολλά και βαριά τα γεγονότα των ημερών. Η εποχή αλλάζει, αν δεν έχει ήδη αυτό καταλυτικά συντελεστεί. Πόλεμος σε ευρωπαϊκό έδαφος, προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, κίνδυνος μεγάλης οικονομικής ύφεσης, ενεργειακή απειλή, αμφιβολία, προβληματισμός και ανάγκη επανεκτίμησης των ιεραρχήσεων στις κοινωνίες της Δύσης. Τα γεγονότα, που κρατούν τα κλειδιά του τελευταίου λόγου, έρχονται να θυμίσουν ότι […]
1η Μαΐου του 2022 σήμερα, Κυριακή. Κυριακάτικη πρωτομηνιά και Πρωτομαγιά, λαογραφική Πρωτομαγιά και εργατική Πρωτομαγιά. Τριπλή γιορτή! Η πρωτομηνιά του Μάη, όμως, ξεχωρίζει αφού πρόκειται για τη δημοφιλέστατη Πρωτομαγιά. Μεγάλη γιορτή της υπαίθρου, των λουλουδιών και της άνοιξης, των αστών και των αγροτών, αλλά συγχρόνως και γιορτή της εργατιάς, έστω κι αν αυτή τη γιορτάζει […]
Τα τελευταία χρόνια έχουν δοθεί πολλές αφορμές για να αναρωτηθούμε «πώς φτάσαμε εδώ;». Αφηρημένοι μέσα στις σιγουριές μας και στη μονοσήμαντη ανάγνωση και ερμηνεία του κόσμου που περισσότερο μοιάζει με ένα κράμα από ευσεβείς πόθους και εφηβικές εμμονές, ξυπνάμε τα πρωινά μέσα στην έκπληξη. Το 42% της Λεπέν, τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής πριν από […]
Οταν πριν καλά-καλά τελειώσουν οι γιορτές για τη Λαμπρή αρχίζουν τα πανηγύρια για την Πρωτομαγιά, όλα είναι καλά σχεδιασμένα – από τη φύση, τις κινήσεις της Γης, του Ηλιου, της Σελήνης, των Πλανητών, του Στερεώματος. Υπάρχουν όμως και οι κινήσεις των ανθρώπων. Που σε κάνουν να απορείς πώς υπάρχει ακόμη το ανθρώπινο είδος. Ισως υπάρχει επειδή […]