«Καμιά νίκη δεν διαρκεί για πάντα». Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν η ιστορικός Λιάνα Φιξ και ο Μάικλ Κίματζ, καθηγητής της Ιστορίας στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Αμερικής σε εκτενές άρθρο τους στο περιοδικό «Foreign Affairs». Το άρθρο με τίτλο «What if Russia Wins?» (Κι αν νικήσει η Ρωσία;) δημοσιεύτηκε έξι μέρες πριν από τη ρωσική […]
Η πανδημία συνεχίζεται μετά από δύο δεινά για την ανθρωπότητα χρόνια, η λιτότητα την ακολουθεί και ο πρόεδρος Πούτιν πραγματοποιεί το όραμά του να γίνει Αυτοκράτορας της Ρωσίας! Οσοι έχουμε διαβάσει την Αποκάλυψη του Ιωάννη ριγούμε κυριολεκτικά! Βρισκόμαστε μπροστά σε μία παγκόσμια κρίση μεγάλων διαστάσεων, και μας προετοίμασε για αυτήν με σχετικό διάγγελμά του ο […]
Πριν από κάποιους μήνες, στα άρθρα γνώμης της «Guardian», ο ριζοσπάστης δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζορτζ Μόνμπιοτ έγραφε πόσο τον σοκάρουν αριστεροί που υιοθετούν θεωρίες συνωμοσίας από τo ρεπερτόριο της σύγχρονης Ακρας Δεξιάς. Ο Μόνμπιοτ είναι υπεράνω υποψίας γιατί δεν ανήκει σε κάποιο «ακραίο Κέντρο» που επιδιώκει, όπως λένε, να προβάλει τη «θεωρία των δύο άκρων» […]
Papa won’t leave you, Henry – Nick Cave «Θα έρθει ο καιρός που θα υποχρεωθούμε να ανακαλύψουμε καινούργιες ονομασίες για κείμενα που κρύβονται πίσω από τον υπότιτλο “μυθιστόρημα”, διότι θα παρουσιαστεί κάποτε ένα βιβλίο που δεν θα ξέρουμε πώς να το βαφτίσουμε». Την απορία που μου προκάλεσε το απόσπασμα αυτό από ένα κείμενο της Βιρτζίνια […]
Η κλασική πια φράση «form follows finance» δεν είναι μόνο ένα σύνθημα αλλά και τίτλος βιβλίων και μελετών για τη σχέση ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, την πολεοδομία και τον σύγχρονο χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό των τελευταίων δεκαετιών. Το νέο βιβλίο του καναδού καθηγητή Αρχιτεκτονικής Matthew Soules, «Icebergs, Zombies, and the Ultra Thin. Architecture and Capitalism in the Twenty-First […]
(Η λογοπαικτική πλευρά του ουκρανικού προβλήματος) Υπήρξε κάποτε ένας ψυχρός και αδηφάγος ηγέτης, που η μόνη του επιθυμία ήταν να αποκτήσει γαίες και τόπους που η χώρα του είχε χάσει όταν διαλύθηκε. Ο λαός του δεν καλοπερνούσε αλλά ήταν συνηθισμένος – εβδομήντα χρόνια ήδη πεινούσε και καταπιεζόταν. Ισα-ίσα που η καινούργια πείνα και καταπίεση, ήταν […]
Στις κρίσεις, δηλαδή στις συγκυρίες εκείνες κατά τις οποίες επιδεινώνονται καταστάσεις και κορυφώνονται αρνητικές εξελίξεις, οι βεβαιότητες υποχωρούν και υπαρξιακά ζητήματα βρίσκουν πρόσφορο έδαφος να αναπτυχθούν. Ενας εσωτερικός κλονισμός των ατόμων που βιώνουν τις συνέπειες της κρίσης ή απειλούνται από αυτές λειτουργεί ως επιταχυντής αρνητικών συναισθημάτων όπως είναι ο φόβος, ο θυμός, η απογοήτευση, η […]
Σε φάσεις κρίσης φανερώνονται όλα. Επιλογές, αντιλήψεις, πεποιθήσεις, δυνατότητες, αντοχές και όρια. Ενας διάσημος γάλλος φιλόσοφος έχει ευρύτερα γίνει γνωστός με την πρότασή του «η κόλαση είναι οι άλλοι». Μικρή έχει σημασία ότι αυτό είναι σε γνώση των ανθρώπων από καταβολής κόσμου. Ολοι οι αφορισμοί διεκδικούν πρωτοτυπία. Υπουργοί της κυβέρνησης μοιάζει να ασπάζονται αυτή τη […]
Δεν είναι καινούργια η ανησυχία για την πορεία των φιλελευθέρων δημοκρατιών. Πολλά βιβλία και άρθρα έχουν αναφερθεί στο θέμα. Και οι απειλές δεν προέρχονται μόνο από τις ανελεύθερες δημοκρατίες και τις δικτατορίες, αλλά και από την αδράνεια των δημοκρατικών χωρών καθώς και από το εσωτερικό τους. Το ζούμε στην Ευρώπη, το ζήσαμε και στην Αμερική […]
Σε προηγούμενο άρθρο μου στο «Βήμα της Κυριακής», στις 5 Δεκεμβρίου 2021, επεσήμανα την ανάγκη εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου του ελληνικού Πανεπιστημίου μπροστά στις καταιγιστικές αλλαγές του 21ου αιώνα, εστιάζοντας στον πρώτο από τους βασικούς πυλώνες αυτού του πλαισίου, δηλαδή τη διοίκηση και οργάνωση του Πανεπιστημίου. Πρότεινα την υιοθέτηση μιας διακριτής διττής δομής διακυβέρνησης, με […]
Δυόμισι έτη μετά την αλλαγή κυβέρνησης, η ακαδημαϊκή κοινότητα εξακολουθεί να αναμένει αδημόνως τον νέο νόμο για τη λειτουργία των πανεπιστημίων. Στη δημόσια συζήτηση για το περιεχόμενο του νέου θεσμικού πλαισίου, το θέμα που κυριαρχεί, επανερχόμενο διαρκώς στη δημόσια συζήτηση, αφορά τη μορφή και τον τρόπο ανάδειξης της ηγεσίας των πανεπιστημίων (πρυτανική αρχή και συμβούλιο). […]
Δεν ξέρω αν είναι απότοκο τις πανδημίας, ένα ώριμο αίτημα της εποχής ή κουβέντες που ακούγονται όμορφες αλλά είναι κενές περιεχομένου. Τον τελευταίο καιρό αρκετοί καλλιτέχνες, δημιουργοί του θεάτρου, του τραγουδιού και της λογοτεχνίας, δηλώνουν σε συνεντεύξεις τους πως είναι επιτακτική η ανάγκη μιας νέας γλώσσας στην τέχνη. Ορισμένοι δεν διστάζουν να τυπώσουν και κηδειόχαρτα […]
Πόλεμος, γίνεται πόλεμος στην Ουκρανία. Σειρήνες ουρλιάζουν, πύραυλοι και βόμβες σκάνε, άνθρωποι σκοτώνονται, οικογένειες ξεσπιτώνονται, παιδιά κλαίνε, στρατιώτες τρέμουν, γέροι ποδοπατιούνται προσπαθώντας να γλιτώσουν, γερόντισσες προτιμούν να πεθάνουν μέσα στα σπίτια τους, άλλοι μπροστά σε μηχανήματα ΑΤΜ, οι νεότεροι παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς. Η αρκούδα επιτέθηκε, ημερολόγιό μου. Με φόρα, όρθια, με όλον της […]
Καλό θα είναι οι ύστεροι Τσάροι και Σουλτάνοι – μια και αρέσκονται σε ιστορικές αναδρομές – να έχουν κατά νουν και τον δελφικό χρησμό για τον εδαφικά άπληστο βασιλιά Κροίσο: «Αλυν ποταμόν διαβάς μεγάλην αρχήν καταλύσει»… ΣΤΑΥΡΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΟΔΙΦΗΣ Πρέπει να αλλάξουν τα σχολικά βιβλία Γεωγραφίας. Να γράφουν: βορείως η Ρωσία συνορεύει με τον Αρκτικό Ωκεανό, ανατολικά […]
Το διάγγελμα της 21ης Φεβρουαρίου με το οποίο ο πρόεδρος Πούτιν αναγνώρισε την «ανεξαρτησία» των δύο αποσχισμένων περιοχών του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ θα μείνει στην Ιστορία. Μερικές ώρες αργότερα ο Πούτιν εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη στρατιωτική επίθεση που έχει λάβει χώρα στην Ευρώπη μετά το 1945. Η απόφαση του Πούτιν αποτελεί κορύφωση της στρατηγικής του […]
Οπρόεδρος Πούτιν αποκάλυψε τα σχέδιά του για την Ουκρανία με το διάγγελμά του της 21ης Φεβρουαρίου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην κατ’ αυτόν ιστορική αδικία που προκάλεσε η ΕΣΣΔ σε βάρος της Ρωσίας. Υποστήριξε τη θεωρία ότι η Ουκρανία είναι δημιούργημα του σοβιετικού οικοδομήματος, αποκαλώντας το ναζιστικό. Θεώρησε ότι τα σύνορα που χαράχθηκαν τότε ήταν σε […]
Η προοπτική του πρώτου μεγάλης κλίμακας πολέμου στην Ευρώπη μετά το 1945 γεννά ένα προφανές ερώτημα: τι πήγε στραβά; Και κυρίως, πώς η γρήγορη κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης φύτεψε τους σπόρους της σημερινής σύγκρουσης; Μέχρι στιγμής, η δημόσια συζήτηση στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική επικεντρώνεται στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς μετά τον Ψυχρό […]
Η επίθεση στην Ουκρανία ήταν αναμενόμενη μετά το διάγγελμα ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Λουχάνσκ και του Ντονέτσκ. Σ’ αυτό ο Πούτιν αναθεωρεί την ιστορία. Κάτι που όταν το κάνει αυτός ενθουσιάζει τους δικούς μας τηλε-λαϊκιστές «αναλυτές» τού «γι’ όλα φταίει η Δύση», ενώ όταν το κάνει ο Ερντογάν εξοργίζονται. Το διάγγελμα Πούτιν – με τη γνωστή […]
Εφέτος κλείνουν ουσιαστικά 50 χρόνια κρίσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η κρίση ξεκίνησε το 1973, αν και οι απαρχές της βρίσκονται στο 1955, όταν κυρίως λόγω Κυπριακού και τουρκικών αγριοτήτων στην Κωνσταντινούπολη τερματίστηκε η ελληνοτουρκική φιλία που εγκαθίδρυσαν οι Ελ. Βενιζέλος, Κ. Ατατούρκ και Ι. Ινονού από το 1930. Από το 1973 και μέχρι σήμερα δεν […]
Δεν υπήρξαν πολλοί λόγοι για γεωπολιτική αισιοδοξία το 2021 και η ζοφερή αυτή τάση συνεχίζεται στην αρχή του 2022. Σχεδόν κάθε μήνα τα τελευταία δύο χρόνια μια νέα επείγουσα κατάσταση κυριαρχεί στην ειδησεογραφία, συμβάλλοντας στην αίσθηση ενός αυξανόμενου κύματος κρίσεων που απειλεί να μας κατακλύσει. Ο κόσμος πασχίζει να αντεπεξέλθει συγχρόνως στην πανδημία της Covid-19 […]