Νέες Εποχές

Γαλλία: μια χώρα περίβλεπτη. Με μεγάλη οικονομική, πολιτική και πολιτιστική δύναμη, με πυρηνική ισχύ, ισχυρό κράτος πρόνοιας και ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση – ειδικά στην παρούσα συγκυρία – της όλης ευρωπαϊκής πολιτικής. Επιπρόσθετα μια ώριμη δημοκρατία, πρώτη χώρα όπου θεσμοθετήθηκε η καθολική ψήφος, με πανίσχυρο αρχηγό κράτους – κάποιοι μάλιστα μιλούν για αιρετή μοναρχία – ο οποίος διαθέτει ασύγκριτα […]

Στο σπίτι διαβάζαμε «Καθημερινή». Ο πατέρας την έφερνε, μέγας θαυμαστής του Γ. Α. Β. (Γεωργίου Αγγέλου Βλάχου). Αργότερα, που διάβασα τα άρθρα του εναντίον του Βενιζέλου (κατάφερε ακόμα και τον επικήδειο να τον κάνει υβριστικό) απόρησα. Αλλά μήπως ήταν το μόνο πράγμα στο οποίο διαφωνούσα με τον πατέρα; Αρχισα να διαβάζω το «Βήμα» όταν γύρισα […]

Ανάμεσα στα έργα αρχιτεκτονικής που προκρίθηκαν για βράβευση στο φετινό βραβείο Mies (επτά συνολικά) είναι το Frizz23 στο Βερολίνο (ένα πρόγραμμα κοινωνικής αρχιτεκτονικής που περιλαμβάνει, μεταξύ πολλών άλλων, κατοικίες, εργαστήρια καλλιτεχνών και έναν συλλογικό εκθεσιακό χώρο)· η Railway Farm στο Παρίσι (μια γειτονιά όπου προϋπάρχουσες σιδηροδρομικές υποδομές έχουν μετατραπεί σε κοινωνική στέγη για 1.000 κατοίκους […]

Ιδού μια ωραιότατη ιδέα για μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας. Ενα δάσος, κακοποιημένο, τραυματισμένο, καμένο, αφημένο στη μοίρα του, κάνει μήνυση στην πολιτεία. Καλεί μάρτυρες, γίνεται σούσουρο στα μίντια, influencers το υποστηρίζουν, δίνει εικονικές συνεντεύξεις και εν τέλει δικαιώνεται πανηγυρικά. Κατά την έξοδό του από το δικαστήριο ο δικηγόρος του δάσους αναφωνεί: «Ενα μικρό βήμα για το […]

Πριν από δύο αιώνες η Δύση πάσχιζε να κάνει την Ανατολή να της μοιάζει. Σήμερα, βλέποντας πώς τα κατάφερε, τρομάζει με το αποτέλεσμα. Τι βλέπει; Πως η Ανατολή υπερεθίστηκε από τις ορέξεις της για πράγματα που θεωρεί πως της λείπουν. Και είναι έτοιμη να πράξει οτιδήποτε προκειμένου να γευτεί αυτά που στην άλλη μεριά του […]

Hαπορία που είχα πάντα είναι αν θα συνέβαιναν όλοι οι πόλεμοι της Ιστορίας αν πριν από την κήρυξή τους γινόταν δημοψήφισμα. Εξ όσων γνωρίζω, ποτέ δεν έχει γίνει κάτι παρόμοιο και η απόφαση λαμβανόταν πάντοτε από την κυβέρνηση και καμιά δεκαριά ακόμα. Θεωρώ πως στην πλειονότητά τους τα αποτελέσματα θα ήταν αρνητικά. Αναφέρομαι βέβαια στους […]

Ερχεται καλοκαίρι, όμως η φονική κακοκαιρία συνεχίζεται στην Ουκρανία – και κανείς δεν φαίνεται να νοιάζεται να τελειώσει: ούτε καν τυπικά δεν αναφέρονται τα δύο μέρη σε διαπραγματεύσεις για εκεχειρία, ανακωχή, ειρήνη. Εστω για λόγους προπαγανδιστικούς, για να λένε μετά ότι «ο άλλος είναι ανένδοτος, θέλει πόλεμο». Λες και είναι κανονική κατάσταση ο πόλεμος και περίεργη, […]

100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Αντιμετωπίζοντας το 1922 σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο μας προσφέρεται η ευκαιρία να επισκεφθούμε εκ νέου μια πλέον ξεχασμένη περιοχή: την Εγγύς Ανατολή. Μια περιοχή που συμπεριλάμβανε την Ελλάδα και την Παλαιστίνη, τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, ανάμεσα σε άλλες. Η Εγγύς Ανατολή θεωρούνταν από τους δυτικούς ανθρωπιστές που βρίσκονταν στο σημείο ως υπανάπτυκτη. Το πρόσφατο […]

Το διεθνές συνέδριο «Παγκόσμιο 1922», το οποίο διεξήχθη στο King’s College London, σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το University College Dublin στα τέλη Απριλίου, συγκέντρωσε περίπου είκοσι ομιλητές από διαφορετικά πεδία και γεωγραφικές καταβολές. Πρόκειται για την πρώτη απόπειρα να εντάξουμε το ελληνοτουρκικό 1922 σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο, πλαίσιο. Θα ακολουθήσει το καλοκαίρι […]

Ο πόλεμος του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία εντάσσεται σε μία μακρά παράδοση, τις καταβολές της οποίας εντοπίζουμε σχεδόν έναν αιώνα νωρίτερα στην επαύριο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η παράδοση αυτή θέτει τους άμαχους πληθυσμούς στο επίκεντρο της πολεμικής σύγκρουσης. Πριν από το 1914 οι πολεμικές συρράξεις ακολουθούσαν άγραφους κανόνες αναφορικά με τους πληθυσμούς που ήταν […]

Πώς επηρέασε η Μεγάλη Φωτιά της Σμύρνης το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτω στην έρευνά μου. Το προηγούμενο βιβλίο μου «Smyrna’s Ashes» (Οι Στάχτες της Σμύρνης) (Berkeley University Press, 2012) εστίασε στις ευρωπαϊκές απαντήσεις στη φωτιά. Στο νέο μου υπό επεξεργασία βιβλίο με τίτλο «The Last Treaty: The End […]

Το 1922 αποτελεί μια χρονιά-ορόσημο για την Ελλάδα. Σε αντίθεση όμως με το ένδοξο 1821, έτος έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης κατά της οθωμανικής κυριαρχίας, το 1922 υπήρξε μια τραυματική τομή στην Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Η κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου και η ήττα του ελληνικού στρατού στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1919-1922 είχαν ως συνέπεια τον […]

Καταγγέλλοντας τις καταστροφικές συνέπειες των αλλεπάλληλων ευρωπαϊκών πολεμικών συγκρούσεων, ο Βίκτωρ Ουγκώ είχε μιλήσει για την αναγκαιότητα της Ενωμένης Ευρώπης. Μιας Ευρώπης όπου «…δεν θα υπήρχαν σύνορα, ούτε τελωνοφύλακες, ούτε δασμοί και οι συναλλαγές θα ήταν ελεύθερες…», μιας Ευρώπης με «…ένα κοινό νόμισμα, σε δυο μορφές, μεταλλική και χάρτινη, που θα είχε για στήριγμά του […]

H νέα πλατεία είναι ψηφιακή. Χιλιάδες άνθρωποι ενημερώνονται και επικοινωνούν πια αποκλειστικά μέσω των πλατφορμών (Facebook, Twitter κ.λπ.). Σε αντίθεση, όμως, με την πλατεία του χωριού που είναι δημόσιος χώρος, η ψηφιακή πλατεία είναι μεν δημόσιος χώρος που ελέγχεται, ωστόσο, από ιδιωτικές εταιρείες. Και κάπου εδώ περιπλέκονται τα πράγματα. Μερικές μέρες πριν, ανακοινώθηκε ότι ο […]

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και παρά ορισμένες αρχικές αμφιβολίες, μάλλον λίγων Ευρωπαίων, για τη σκοπιμότητα ύπαρξης της Ατλαντικής Συμμαχίας στις νέες συνθήκες, το ΝΑΤΟ αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ευρώπη: Επέτρεψε την απορρόφηση των συνεπειών της ενοποίησης της Γερμανίας, η οποία προκαλούσε την ανησυχία όχι μόνο της τότε Σοβιετικής […]

Ζούσαμε ήδη αρκετά χρόνια σε αυτό το σπίτι. Ισόγειο, έβλεπε από τρεις μεριές σε έναν μεγάλο κήπο που περιλάμβανε κι άλλο ένα συγκρότημα, αλλά τόσο μακριά, που δεν βλεπόμαστε. Εμείς είχαμε τις δικές μας «εσωτερικές» γάτες, πότε δύο, πότε τρεις. Σπάνια έβγαιναν στον κήπο, ήταν κλασικές σπιτόγατες. Κατά καιρούς εμφανιζόταν και κάποια αδέσποτη. Την ταΐζαμε […]

Ενα κομμάτι της ιστορίας του κόσμου γράφτηκε από την έλλειψη λογικής. Κάτι που οι περισσότεροι το θεωρούσαν αδύνατο πριν συμβεί, τελικά συνέβη. Δεν είναι γραμμική καμία εξέλιξη σε τίποτα. Εκεί που όλα δείχνουν να κινούνται βάσει μιας αποδεδειγμένης εξίσωσης, ενός θεωρήματος που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, ξαφνικά η γραμμή τρελαίνεται και αρχίζει να γεμίζει τον χώρο […]

Ηταν σίγουρο, ιδιαιτέρως για όσους έχουν επισκεφθεί την Ουκρανία τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά την εξέγερση της Πλατείας Ανεξαρτησίας, ότι το Κίεβο δεν θα υπέκυπτε εύκολα στη στρατιωτική πίεση της Μόσχας. Αυτό που δεν ήταν δεδομένο και που προσωπικά με εξέπληξε, αν και σημαντικό μέρος του ερευνητικού μου έργου ασχολείται με τη ρωσική εξωτερική πολιτική […]