Νέες Εποχές

H πανδημία διέκοψε την αταβιστική αντίληψη περί γραμμικότητας της εξέλιξης του μέλλοντος. Βεβαιότητες πλέον δεν υφίστανται. Υφίσταται η ανθρώπινη προσπάθεια και υπέρβαση απέναντι στο πιθανό, το οποίο όμως παραμένει άγνωστο μέχρι να προκύψει. Η ανθρώπινη πρόοδος στηρίχθηκε στην ανθρώπινη περιέργεια. Την ανάγκη γνώσης, κατανόησης και διερεύνησης. O κόσμος σήμερα είναι περισσότερο… ΜΑΠΑ (Μεταβαλλόμενος, Αβέβαιος, Πολύπλοκος […]

Εισερχόμαστε στην τρίτη δεκαετία από την υιοθέτηση του Πρωτοκόλλου του ΟΗΕ κατά της Εμπορίας Ανθρώπων, ενός εγκλήματος που σύμφωνα με εκτιμήσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας υποδουλώνει περίπου 40 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Αναρίθμητα θύματα θα μπορούσαν να έχουν διασωθεί από τα εργοστάσια ένδυσης μέχρι τα χωράφια και την καταναγκαστική πορνεία μέχρι την επαιτεία, την εξαναγκαστική εγκληματικότητα, […]

Ενα ζευγάρι Αλβανών πέρασε στην Ελλάδα πριν από 27 χρόνια. Και οι δύο με ανώτερη μόρφωση – ο άνδρας μηχανικός, η σύζυγος δασκάλα. Από την αρχή ήταν αποφασισμένοι να πολιτογραφηθούν Ελληνες. Βαφτίστηκαν με το ελληνορθόδοξο τυπικό, έμαθαν καλά τη γλώσσα (ιδίως η σύζυγος, σε μακρές συνομιλίες δεν κάνει κανένα λάθος). Εκαναν παιδιά – δύο αγόρια – τα οποία […]

Το 1969, με δύο Βασιλικά Διατάγματα από τη χούντα, ανατράπηκε η μεταρρυθμιστική παιδαγωγική προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 1964. Τα ιδιαίτερα κανονιστικά ΒΔ έδιναν έμφαση στη διδασκαλία της Ιστορίας, καθορίζοντας πότε, πώς και τι θα διδαχτεί στα σχολεία και επικεντρώνοντας την προσοχή τους στους στόχους «καλλιέργειας εθνικής συνειδήσεως» και «εθνικού φρονήματος», ενώ τόνιζαν την υποχρέωση […]

«Θα διαχωρίσω τη θέση μου για όσα ανεύθυνα γράφονται στα social media… Αισθάνομαι υποχρεωμένος να το κάνω με βάση τα όσα γράφονται και το κάνω ευθαρσώς για όλους» είπε ο δόκτωρ Τζέκιλ. «Γιατί τη στηρίζετε με τόσο πάθος; Υπάρχει κάποιο ένοχο μυστικό που δεν ξέρουμε; Εγώ πάντως δεν μπορώ να πιστέψω ότι μια υπουργός μπορεί […]

Ενώ κάθε χρόνο γιορτάζουμε την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου, εφέτος υπάρχει η αίσθηση ότι η επέτειος προσλαμβάνει ιδιαίτερη σημασία λόγω της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Πράγματι, ενώ η εθνική επέτειος διακρίνεται από την ετήσια περιοδικότητά της, τα ιωβηλαία που σηματοδοτούν τα 50, 100, 150 ή 200 χρόνια από ένα […]

Οι περισσότεροι Ελληνες «θυμόμαστε» την Επανάσταση του ’21 ως μια σειρά ηρωικών ή μαρτυρικών αφηγήσεων: Ο Κολοκοτρώνης στα Δερβενάκια, ο Διάκος στην Αλαμάνα, ο Παπαφλέσσας στο Μανιάκι κ.λπ. Οι αφηγήσεις αυτές δομήθηκαν ήδη από τον 19ο αιώνα με υλικά που αντλήθηκαν από τις δύο τότε διαθέσιμες δεξαμενές: την παραδοσιακή καταξιωμένη της θρησκείας και τη νεωτερική […]

Το μοντέλο έθνος-κράτος, όταν εμφανίστηκε τον 19ο αιώνα στην Κεντρική Ευρώπη ως ένα εξιδανικευμένο οικοδόμημα, αποτέλεσε μια σημαντική αφετηρία στη διάλυση και στον κατακερματισμό πολυεθνικών φορέων όπως η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία είχε συγκεντρώσει στη δομή της πολλές διαφορετικές ταυτότητες και σχέσεις από κοινωνικο-πολιτική άποψη, λόγω της πολιτικής παραμόρφωσης που είχε υποστεί […]

Στα 30 χρόνια προσφοράς του στην ελληνική κοινωνία, το κοινωφελές Ιδρυμα Λαμπράκη (www.lrf.gr) έχει αναπτύξει πλήθος προγραμμάτων και δράσεων με ισχυρό αντίκτυπο, ιδιαίτερα στον τομέα της εκπαίδευσης, όπου εστιάζει τη δράση του. Αναγνωρίζοντας την αξία της παιδείας και της διά βίου μάθησης ως μοχλού οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, το Ιδρυμα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που συμπληρώνουν, ενισχύουν […]

Στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας ’21, το Ιδρυμα Λαμπράκη υλοποιεί, σε συνεργασία με τον Ομιλο για την Ιστορική Εκπαίδευση στην Ελλάδα και με το Ινστιτούτο Ρητορικών και Επικοινωνιακών Σπουδών Ελλάδας, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Δράσεις Ιστορικής Αντιλογίας». Αντικείμενο του προγράμματος είναι η σε βάθος διαπραγμάτευση ιστορικών ερωτημάτων που συνδέονται με τη σχολική αφήγηση – πεδίο συνάντησης της ακαδημαϊκής […]

Η Πρωτοβουλία 1821-2021 συγκροτήθηκε το 2018 από τα σημαντικότερα Ιδρύματα της χώρας με αφορμή την επέτειο των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση. Είναι μια ιδιωτική και ανεξάρτητη πρωτοβουλία. Η επέτειος αυτή είναι ένα καθοριστικό ιστορικό γεγονός γιατί παράλληλα με την αναγνώριση των αγώνων και των θυσιών του λαού μας και της πορείας του τόπου […]

Aπό τις αρχές του 19ου αιώνα σημειώνονται σημαντικές αλλαγές στον χώρο της εκπαίδευσης. O τύπος του παραδοσιακού ελληνικού σχολείου, που ήταν προσηλωμένο στη διδασκαλία της γραμματικής και του συντακτικού και ακολουθούσε απαρχαιωμένες διδακτικές μεθόδους, τίθεται υπό αμφισβήτηση και προτείνεται η αντικατάστασή του από ένα μοντέρνο σχολείο με ανανεωμένο πρόγραμμα μαθημάτων, προσανατολισμένο στις ιδέες του Διαφωτισμού. […]

Θεωρώ πως είναι λάθος να ζυγίζουμε την «πολιτική ευθύνη» με βάση το μέτρο της δικής μας καθημερινότητας και προσωπικής μας ζωής. Στη ζωή μας θα συγχωρήσουμε έναν φίλο που έκανε μια αβλεψία ή μια πράξη εις βάρος μας λόγω άγνοιας ή κεκτημένης, πάντως σίγουρα εκτός κακών και ιδιοτελών προθέσεων. Με βάση αυτό, πολλοί αντιστοιχούν έτσι […]

Πώς διηγείται το 1821 η πρώτη νεκρόπολη της σύγχρονης Αθήνας; Στο παραπάνω ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει επιστημονική έρευνα που εκπονείται στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο πλαίσιο της δράσης «Υποστήριξη ερευνητών με έμφαση στους νέους ερευνητές – Κύκλος Β’», που εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» και χρηματοδοτείται από […]

Ο ρόλος της Βρετανίας στην Ελληνική Επανάσταση είναι για τους συναδέλφους μου στη βρετανική πρεσβεία και για μένα προσωπικά μια συναρπαστική πτυχή των σχέσεών μας για την οποία είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι. Εφέτος έχουμε την ευκαιρία να τη μελετήσουμε και να τη γιορτάσουμε όπως ποτέ άλλοτε. Η Επανάσταση ήταν, βεβαίως, των Ελλήνων, ο θρίαμβος ήταν του […]

Το πιο θλιβερό στη ζωή αυτή τη στιγμή είναι ότι η επιστήμη συγκεντρώνει γνώση πολύ πιο γρήγορα από ό,τι η κοινωνία αποκτά Σοφία. Ισαάκ Ασίμοφ Hπανδημία, όταν μας χτύπησε, ήταν εξαρχής μια πραγματικότητα. Δεν είναι δυνατόν να ανάγεις σε μυθοπλασία κάτι που βιώνεις. Η ζωή μας μετράει με το σταγονόμετρο, με δευτερόλεπτα, λεπτά, ώρες. Πού […]

Με αφορμή την τρέχουσα πανδημία η ιατρική και οι άνθρωποι που την υπηρετούν βρέθηκαν στο προσκήνιο της κοινωνικής ζωής και σε μια θέση καθοδηγητή του πολιτικού γίγνεσθαι. Αυτό είναι κατανοητό και αναγκαίο, καθώς όλες οι πολιτικές ηγεσίες του πλανήτη δεν ήταν προετοιμασμένες για να αντιμετωπίσουν μια υγειονομική κατάσταση τέτοιου μεγέθους που τις αναγκάζει να θέσουν […]

Η παγκόσμια περιπέτεια του κορωνοϊού, που θα σηματοδοτήσει μια αλλαγή εποχής, είναι αποκαλυπτική σε ό,τι αφορά τις συλλογικές νοοτροπίες, την πανίσχυρη δηλαδή παράμετρο της κοινωνικής συγκρότησης. Φαίνεται καταρχήν για εμάς εδώ αδιανόητο να αντιληφθούμε ότι θα πρέπει να ζήσουμε για δύο ή τρία χρόνια (ο ένας χρόνος πέρασε) με συγκεκριμένους και απαραβίαστους κανόνες και κάτω […]

Οταν οι θεσμοί έχουν παραλύσει, τότε τα εγκλήματα πολλαπλασιάζονται. Το παράλυτο υπουργείο Δικαιοσύνης τα τελευταία 30 χρόνια άφησε άδειο το νομικό οπλοστάσιο με απροστάτευτα τα θύματα του βιασμού και τους ανηλίκους, δεδομένου ότι ουδείς υπουργός νοιάστηκε για τα καυτά προβλήματα της καταραμένης παραγραφής. Ετσι, μετά τη χιονοστιβάδα των βιασμών ο νυν υπουργός τρέχει ασθμαίνοντας πίσω […]

Η πανδημία αργά η γρήγορα θα περάσει. Τι θα μείνει όμως μετά από αυτήν; Μπορεί, όπως λένε οι Αμερικανοί, να γίνει ένα rally’round the flag, δηλαδή οι πολίτες να συσπειρωθούν γύρω από «τη σημαία», γύρω από το υπερσυντηρητικό «νόμος και τάξη» ή, όπως λένε πάλι οι Αμερικανοί, να πουν οι πολίτες fine weather for ducks, […]