Νέες Εποχές

Στις 15 Νοεμβρίου 2020, στην 37η επέτειο της ανακήρυξης της «ανεξαρτησίας» της Βόρειας Κύπρου, ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισκέφτηκε την κατεχόμενη ζώνη στην οποία τα τουρκικά στρατεύματα έχουν προβεί σε εθνοκάθαρση και κάλεσε επισήμως σε μόνιμη διχοτόμηση του νησιού: «Υπάρχουν δύο διακριτοί λαοί, δύο διακριτά δημοκρατικά συστήματα και δύο χωριστά κράτη στην Κύπρο […]

Το σκεπτόμουν ενώ έβλεπα – από την τηλεόραση όπως όλοι – τα εορταστικά προγράμματα, την παρέλαση και τους υψηλούς επισκέπτες. Αυτή η άτυχη χώρα γιορτάζει επέτειο, ενώ τα νοσοκομειακά κάνουν ουρές έξω από τα νοσοκομεία και χιλιάδες οικογένειες πενθούν. Αλλά και πότε ήταν υγιής και χαρούμενη αυτή η χώρα; Γεννήθηκε (με τη βοήθεια των ξένων) μέσα από […]

Οι ταχύτητές μας είναι πια πολύ γρήγορες. Ή έτσι νομίζουμε. Εχουμε μάλλον θεωρήσει ταχύτητα τη βιασύνη. Η κατανάλωση της πληροφορίας, της μουσικής, των σχέσεων, της ανάλυσης, της συνθετικής σκέψης πέφτουν θύματα βουλιμικού επεισοδίου. Και απλά παχαίνουμε. Φουσκώνουμε από ακατέργαστες τροφές, παντός είδους, και το βράδυ βλέπουμε εφιάλτες. Τα κείμενα γίνονται όλο και πιο μικρά, βαφτίζονται […]

Η τέχνη προορίζεται για να ενοχλεί Η επιστήμη για να καθησυχάζει Ζορζ Μπρακ Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ έγραψε τον βασιλιά Ληρ εν μέσω πανδημίας. Είσαι καλλιτέχνης. Κι επειδή οι καλλιτέχνες είμαστε περίπλοκα όντα, αρχίζεις και αναρωτιέσαι. Τι θα αφήσω; Ερχονται τα εμβόλια. Αρχίζεις και βλέπεις κάποιο φως, κάποια ημερομηνία λήξης. Είσαι ήδη στο μετά. Τι θα […]

Η Επανάσταση του 1821 είναι για μας τους Ελληνες, πριν απ’ όλα, η μεγαλειώδης στιγμή που κατακτήσαμε την Ελευθερία μας μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς. Ομως, το νόημα και η αξία της υπερβαίνουν τα ελληνικά δεδομένα. Η Επανάσταση ήταν ένα σπουδαίο ευρωπαϊκό γεγονός. Ενα εθνικό, θρησκευτικό, χριστιανικό και πολιτικό κίνημα με ευρωπαϊκή ταυτότητα και προεκτάσεις. […]

Η χώρα μας και ο κόσμος ολόκληρος εδώ και έναν χρόνο βιώνουν μια πρωτόγνωρη κατάσταση εξαιτίας της πανδημίας. Μια κατάσταση με δυσμενείς συνέπειες σε όλους σχεδόν τους τομείς της κοινωνίας και της οικονομίας, σε άλλους περισσότερο και σε άλλους λιγότερο. Αυτό, όμως, που οφείλει να κάνει μια δημοκρατική κοινωνία, όπως η δική μας, είναι να […]

Η επέτειος ενός εμβληματικού γεγονότος, όπως η Επανάσταση του 1821, είναι πολυδιάστατη διαδικασία. Περιλαμβάνει πολλές επιστροφές, μέσα από πολλές διαδρομές, σε ένα παρελθόν που έθεσε τον θεμέλιο λίθο της νεότερης Ελλάδας. Καθεμία από αυτές τις επιστροφές δίνει την ευκαιρία να δούμε διαφορετικές όψεις του 1821. Στον ύστερο 20ό αιώνα, η ιστορική έρευνα και η ιστοριογραφία […]

Η Ελλάδα θα γιορτάσει σε μερικές μέρες τα διακόσια χρόνια από την εξέγερσή της ενάντια στην οθωμανική αυτοκρατορία. Στο Παρίσι, το μουσείο του Λούβρου, από τις 30 Σεπτεμβρίου 2021 έως τις 7 Φεβρουαρίου 2022, θα παρουσιάσει μια μεγάλη έκθεση για τη γέννηση της σύγχρονης Ελλάδας. Επίσης, το «Ελληνικό Σπίτι» θα εκθέσει εξαιρετικούς γεωγραφικούς χάρτες του […]

ΗΡωσική Αυτοκρατορία ως μία από τις Μεγάλες Δυνάμεις έπαιξε καθαριστικό ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση σε όλα τα στάδιά της, από την προετοιμασία έως την αναγνώριση της Ελλάδας από την Οθωμανική Πύλη ως ανεξάρτητου κράτους. Το 1770 κατά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1768-1774 η Αυτοκράτειρα Αικατερίνη η Μεγάλη έστειλε στο Αιγαίο την πρώτη αρχιπελαγική αποστολή του […]

Ημέρα ήταν η 27η Αυγούστου, το έτος 1829, το τελευταίο της Ελληνικής Επανάστασης. Εφτά νεαροί ναύτες από την Υδρα αποβιβάστηκαν στο Port Jackson, στο Σίδνεϊ. Μέλη του πληρώματος του πλοίου «Ηρακλής» είχαν κουρσέψει το βρετανικό πλοίο «Αλκηστις» και καταδικαστεί για πειρατεία από τις βρετανικές αρχές. Οι ίδιοι ισχυρίστηκαν ότι πολεμούσαν για την ελευθερία και ότι […]

Βλέπουμε την Επανάσταση του 1821, συνήθως, από μέσα προς τα έξω. Δεν έχουμε δοκιμάσει το αντίστροφο. Να τη δούμε ως δυναμικό στοιχείο της μεταβολής του κόσμου όταν άλλαζε σελίδα και έμπαινε σε μια νέα εποχή. Αυτούς τους διεθνείς ορίζοντες της Επανάστασης αποσκοπεί να εξερευνήσει ένα μεγάλο διεθνές συνέδριο, του οποίου η προετοιμασία, και η συζήτηση […]

Κάποιο πρόβλημα υπάρχει με τις εποχές, την περιστροφή της Γης περί τον Ηλιο – άρα με τη διαστολή του Σύμπαντος και επομένως με την κοσμολογική σταθερά του Αϊνστάιν: το Σάββατο 20 Μαρτίου στις 11.37 το κέντρο της Γης πέρασε από τον ουράνιο ισημερινό και επομένως είχαμε εαρινή ισημερία – αλλά οι κοσμοχαλαστές βοριάδες που φυσούσαν εξαγριωμένοι εδώ […]

Οταν αναγγέλθηκε ο εορτασμός των 200 χρόνων από την Επανάσταση του ’21, είχα δημοσιεύσει σε αυτή τη στήλη ένα κείμενο που σχολιάστηκε – κυρίως αρνητικά. Εγραφα: «Το είχα ήδη μυριστεί από καιρό – δεν θα ήταν δυνατόν οι Ελληνες να αποφύγουν αυτή την επέτειο. Διακόσια στρογγυλά χρόνια είναι μεγάλος πειρασμός για μία ή και πολλές εθνικές φιέστες. […]

Τα γενέθλια δεν είναι μια ευκαιρία μόνο αναψηλάφησης του παρελθόντος αλλά και στοχοθέτησης του μέλλοντος. Ιδίως όταν το παρελθόν έχει δημιουργήσει πολλά και σημαντικά ανολοκλήρωτα σημεία οντολογικής διάστασης. Το ελληνικό έθνος-κράτος εορτάζει τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ενα χρονικό σημείο ανάτασης ως συνειδητή επιλογή έναρξης της πορείας […]

Με τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου, η Ελλάδα μπαίνει συμβολικά και ουσιαστικά στην τρίτη εκατονταετία του βίου της ως ανεξάρτητη, ελεύθερη οντότητα. Η διαδικασία που ξεκίνησε πριν από 200 χρόνια βρίσκει την Ελλάδα σε ένα κομβικό σημείο. Στις δύο πρώτες εκατονταετίες η χώρα κατάφερε πολλά και σημαντικά. Εγινε μια ελεύθερη, ανεξάρτητη χώρα, πρότυπο ανάπτυξης, δημοκρατίας […]

Πριν από χρόνια ένας άγγλος βυζαντινολόγος έθετε συχνά το ερώτημα σε φοιτητές: «Ποιος κέρδισε τον ελληνικό αγώνα ανεξαρτησίας;». Οσο και το ερώτημα να φαίνεται απλοϊκό και η απάντηση προφανής (αν και δεν είναι), θα έλεγα ότι η αρχαιότητα κέρδισε τον πόλεμο για τους Ελληνες. Μπορεί να μιλούμε για την καθοριστική επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων και […]

(Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο «Βήμα» πριν από τριάντα επτά χρόνια. Αλλά η σκηνή που περιγράφει πάει άλλα σαράντα χρόνια πιο πίσω, μέσα στην Κατοχή. Ο Μαύρος Αετός υπήρξε και στοίχειωσε τα παιδικά μου χρόνια. Με άλλη μορφή υπάρχει ακόμα και πάντα). Υπάρχουν πολλοί τρόποι να επικοινωνείς με τον Θεό. Ενας από […]

Από τη μαθητική μας ηλικία μαθαίνουμε ότι το μηδέν δεν έχει αξία ή ότι η τιμή ενός μετρήσιμου μεγέθους μπορεί να είναι μηδέν, δηλαδή τίποτα. Επίσης, ύστερα από αρκετά χρόνια με την εξοικείωσή μας με τα μαθηματικά διαπιστώνουμε ότι τα μαθηματικά λένε αλήθειες που βασίζονται σε αξιωματικές προτάσεις που έχουν γίνει εκ των προτέρων αποδεκτές, […]

Υπάρχει προοδευτική και πατριωτική προσέγγιση στις επιλογές του Ταμείου Ανάκαμψης για Πράσινη (και Εξυπνη) Ανάπτυξη; Η απάντησή μου στο ερώτημα αυτό είναι, προφανώς, ΝΑΙ! Από τις εκατοντάδες εναλλακτικές δράσεις, που έχουν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες και που οδηγούν στην ενεργειακή μετάβαση με μείωση εκπομπών άνθρακα, εμείς οφείλουμε να επιλέξουμε το μείγμα αυτών που ωφελούν περισσότερο […]