Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η κάτω Βουλή της Ιταλίας ενέκρινε το κυβερνητικό σχέδιο για την αναθεώρηση του εκλογικού νόμου, μια μεταρρύθμιση που η αντιπολίτευση καταγγέλλει ως απόπειρα να διευκολυνθεί η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι να διατηρήσει την εξουσία μετά τις επόμενες βουλευτικές εκλογές του 2027.
Η τελική ψηφοφορία ακολούθησε την επεισοδιακή απόρριψη, με διαφορά μόλις μίας ψήφου, της κυβερνητικής τροπολογίας που προέβλεπε την επαναφορά της ψήφου προτίμησης για τους υποψηφίους στις κομματικές λίστες, μια τροπολογία που ανέδειξε τις τριβές μεταξύ των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού, καθώς τουλάχιστον 30 βουλευτές διαφοροποιήθηκαν από την κυβερνητική γραμμή. Η πολιτική αναταραχή που ακολούθησε προκάλεσε ακόμη και σενάρια πρόωρων εκλογών, τα οποία κυβερνητικός εκπρόσωπος έσπευσε να διαψεύσει.
Το νομοσχέδιο, που προωθεί ο δεξιός κυβερνητικός συνασπισμός των Αδελφών της Ιταλίας, της Λέγκας και της Φόρτσα Ιτάλια, προβλέπει την καθιέρωση ενός κυρίως αναλογικού εκλογικού συστήματος με μπόνους πλειοψηφίας, με στόχο –όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση– τη διασφάλιση σταθερών κυβερνήσεων.
Τι προβλέπει ο νέος εκλογικός νόμος
Βασική καινοτομία της μεταρρύθμισης είναι ότι ο συνασπισμός που θα συγκεντρώνει τουλάχιστον το 42% των ψήφων τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία θα λαμβάνει μπόνους 70 εδρών στη Βουλή και 35 εδρών στη Γερουσία.
Εάν όμως το ποσοστό αυτό δεν επιτευχθεί ακόμη και σε ένα μόνο από τα δύο Σώματα, το μπόνους δε θα απονέμεται σε κανένα από τα δύο και οι έδρες θα κατανέμονται αποκλειστικά με αναλογικό τρόπο.
Παράλληλα, θεσπίζεται ανώτατο όριο κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Ο νικητής δε θα μπορεί να υπερβαίνει τις 220 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τις 113 έδρες στη Γερουσία. Σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου, οι επιπλέον έδρες αφαιρούνται από εκείνες που προκύπτουν από το μπόνους και ανακατανέμονται στο αναλογικό σκέλος.
Το νέο σύστημα προβλέπει επίσης ότι τα κόμματα θα πρέπει να δηλώνουν εκ των προτέρων το ονοματεπώνυμο του προσώπου που προτείνουν για την πρωθυπουργία, χωρίς όμως αυτό να αναγράφεται στο ψηφοδέλτιο.
Παράλληλα, καταργούνται οι μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, στις οποίες σήμερα εκλέγεται περίπου το ένα τρίτο των βουλευτών με πλειοψηφικό σύστημα. Σύμφωνα με αναλυτές, η κατάργησή τους αναμένεται να πλήξει κυρίως την αντιπολίτευση, ιδιαίτερα στη νότια Ιταλία, όπου η κεντροαριστερή συμμαχία του Δημοκρατικού Κόμματος (PD) και του Κινήματος Πέντε Αστέρων θεωρείται ιδιαίτερα ανταγωνιστική.
Παραμένουν επίσης οι κλειστές κομματικές λίστες, καθώς δεν προβλέπεται δυνατότητα ονομαστικής προτίμησης στους υποψηφίους. Κάθε λίστα θα μπορεί να περιλαμβάνει έως έξι υποψηφίους ανά κόμμα.
Αλλαγές στις υπογραφές και στην ψήφο των Ιταλών του εξωτερικού
Η μεταρρύθμιση επιφέρει αλλαγές και στη διαδικασία κατάθεσης των εκλογικών συνδυασμών.
Τα κόμματα που διαθέτουν ήδη κοινοβουλευτική ομάδα σε ένα από τα δύο Σώματα του Κοινοβουλίου δε θα υποχρεούνται πλέον να συγκεντρώνουν υπογραφές για τη συμμετοχή τους στις εκλογές. Έτσι, σύμφωνα με την Corriere della Sera, απαλλάσσονται σχηματισμοί όπως οι Azione, Alleanza Verdi e Sinistra (AVS) και Noi Moderati, ενώ κόμματα χωρίς κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, όπως το ακροδεξιό Futuro Nazionale (Εθνικό Μέλλον) του Ρομπέρτο Βανάτσι, το Più Europa και το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, θα συνεχίσουν να χρειάζονται συλλογή υπογραφών.
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές που αφορούν τους Ιταλούς του εξωτερικού. Οι εκλογικές περιφέρειες εκτός Ιταλίας μειώνονται από τέσσερις σε δύο για τη Βουλή — μία για την Ευρώπη και μία για την Αμερική, την Ασία, την Ωκεανία και την Ανταρκτική — ενώ για τη Γερουσία δημιουργείται μία ενιαία εκλογική περιφέρεια εξωτερικού.
Ο αριθμός των κοινοβουλευτικών εδρών που εκλέγονται από το εξωτερικό παραμένει αμετάβλητος, με οκτώ βουλευτές και τέσσερις γερουσιαστές.
Παράλληλα, η κυβέρνηση υποχρεούται, μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, να προχωρήσει στις απαραίτητες νομοθετικές τροποποιήσεις ώστε να διασφαλίζονται η ελευθερία, η ασφάλεια και το απόρρητο της ψήφου των Ιταλών του εξωτερικού.
Τέλος, εισάγεται το δικαίωμα ψήφου για όσους βρίσκονται προσωρινά μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, οι οποίοι θα μπορούν να ψηφίζουν από τον τόπο προσωρινής διαμονής τους στις εθνικές εκλογές, στις ευρωεκλογές και στα δημοψηφίσματα.
Εκκρεμεί η έγκριση της Γερουσίας
Το νομοσχέδιο θα πρέπει πλέον να εγκριθεί και από τη Γερουσία, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι θα εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία μετά τη θερινή διακοπή των εργασιών του Κοινοβουλίου.
Σήμερα, οι περισσότεροι βουλευτές εκλέγονται μέσω αναλογικής εκπροσώπησης, ενώ περίπου το ένα τρίτο εκλέγεται σε μονοεδρικές περιφέρειες με πλειοψηφικό σύστημα, το οποίο, σύμφωνα με αναλυτές, τείνει να ευνοεί την αντιπολίτευση.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση θα διασφαλίσει πως από τις εκλογές θα προκύπτει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
