Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Καθώς οι σιδηρόδρομοι της Ευρώπης λυγίζουν υπό το βάρος των θερμοκρασιών-ρεκόρ, οι δρόμοι παραμορφώνονται και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας πιέζονται, οι χώρες στρέφονται σε μια σειρά λύσεων για την αντιμετώπιση των γερασμένων υποδομών τους.
Οι λύσεις αυτές περιλαμβάνουν από drones που επιθεωρούν σιδηροδρομικές γραμμές και αισθητήρες με τεχνητή νοημοσύνη μέχρι ένα απρόσμενα απλό εργαλείο: τη λευκή μπογιά.
Προς αναζήτηση λύσεων ακόμα και στη Νορβηγία
Στο αεροδρόμιο του Όσλο στη Νορβηγία, την Τετάρτη, με τις θερμοκρασίες να αναμένεται να φτάσουν τους 30 βαθμούς Κελσίου — περίπου 10 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή — εργαζόμενοι έριξαν νερό στον διάδρομο προσγείωσης και απογείωσης για να τον διατηρήσουν δροσερό.
Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή σε μια χώρα που είναι περισσότερο συνηθισμένη να αντιμετωπίζει το κρύο και αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αναγκάζεται να προσαρμοστεί στις αυξανόμενες θερμοκρασίες, οι οποίες τροφοδοτούν δασικές πυρκαγιές, προκαλούν χιλιάδες επιπλέον θανάτους και ασκούν ολοένα μεγαλύτερη πίεση στις υποδομές.
«Στη Νορβηγία, η άσφαλτος πρέπει να αντέχει τόσο σε ακραίο ψύχος όσο και σε αρκετά υψηλές θερμοκρασίες», δήλωσε ο Γιορν Άρβιντ Ρέμαρκ, μηχανικός λειτουργίας στη νορβηγική κρατική εταιρεία διαχείρισης αεροδρομίων Avinor, προσθέτοντας ότι το αεροδρόμιο δοκιμάζει μια νέα άσφαλτο ανθεκτική στη θερμότητα.
Η πυροσβεστική υπηρεσία ψεκάζει περίπου 9.000 λίτρα νερού σε κρίσιμα σημεία του διαδρόμου, ο οποίος μπορεί να υποστεί ζημιές σε υψηλές θερμοκρασίες, καθώς μαλακώνει κάτω από το βάρος των αεροσκαφών.
Δύσκολη η κατάσταση στα σιδηροδρομικά δίκτυα από τους καύσωνες
Οι δρόμοι και οι σιδηρόδρομοι της Ευρώπης, πολλοί από τους οποίους κατασκευάστηκαν πριν από δεκαετίες, δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες.
Οι θερμοκρασίες στη Δυτική Ευρώπη την Τετάρτη ήταν κατά 5,5 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τον μέσο όρο της 15ης Ιουλίου, σύμφωνα με το Reuters Climate Monitor.
«Οι υποδομές μας σε καμία περίπτωση δεν είναι προετοιμασμένες για τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πρόκειται να αντιμετωπίσουμε», δήλωσε ο Κρις Ντόντγουελ, συνεπικεφαλής του κέντρου βιωσιμότητας της Impax Asset Management, προσθέτοντας ότι οι καύσωνες, οι οποίοι κάποτε ήταν σπάνιο φαινόμενο, γίνονται πλέον συχνά γεγονότα.
Έκθεση του 2025 από κορυφαίες κεντρικές τράπεζες εκτίμησε ότι ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνες, ξηρασίες και πλημμύρες, θα μπορούσαν να μειώσουν το ΑΕΠ της ευρωζώνης έως και 4,7% μέχρι το 2030.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες φέρνουν περισσότερες καταιγίδες και πλημμύρες
Οι ευρωπαϊκοί σιδηρόδρομοι έχουν ήδη αισθανθεί έντονα τις επιπτώσεις. Έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Απρίλιο διαπίστωσε ότι περισσότερο από το 70% των διαχειριστών σιδηροδρομικών δικτύων αντιμετωπίζει αυξανόμενες διαταραχές εξαιτίας ακραίων καιρικών φαινομένων.
Μεταξύ 2015 και 2024, οι διακοπές λειτουργίας που σχετίζονταν με τον καιρό αντιστοιχούσαν συνολικά στην απώλεια υπηρεσιών διάρκειας από ένα έως τρία χρόνια για τα σιδηροδρομικά δίκτυα της περιοχής. Η ζέστη μπορεί να προκαλέσει διαστολή στις σιδηροτροχιές, ενώ μπορεί επίσης να οδηγήσει σε βλάβες σε αλλαγές τροχιάς, σηματοδότες και συστήματα ηλεκτροδότησης. Ωστόσο, τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από τις υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να είναι ακόμη πιο καταστροφικά.
«Το πιο κρίσιμο πρόβλημα για τα σιδηροδρομικά δίκτυα δεν είναι η ίδια η ζέστη, αλλά οι καταιγίδες, οι ισχυροί άνεμοι και οι κατολισθήσεις που συχνά ακολουθούν τους καύσωνες», δήλωσε ο Ολιβιέρο Μπατσέλι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μποκόνι του Μιλάνου. «Η Ιταλία έχει ήδη αντιμετωπίσει σημαντικές διαταραχές στο σιδηροδρομικό της δίκτυο, ιδιαίτερα στις αλπικές διαδρομές, ως αποτέλεσμα κλιματικών φαινομένων», ανέφερε.
Χώρες της βόρειας Ευρώπης, όπως η Βρετανία, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις, καθώς μεγάλο μέρος των σιδηροδρομικών υποδομών τους σχεδιάστηκε για μικρότερο εύρος θερμοκρασιών σε σχέση με τα δίκτυα της νότιας Ευρώπης.
Ο Τζον Λόρενς, πρόεδρος του Τεχνικού Δικτύου Σιδηροδρόμων του IET, δήλωσε ότι πολλά εξαρτήματα και συστήματα των σιδηροδρόμων είναι «ουσιαστικά παγωμένα στον χρόνο».
Πρόσθεσε ότι η θερμική θωράκιση ολόκληρων των δικτύων θα είχε τεράστιο κόστος, ωστόσο οι διαχειριστές εξετάζουν πιο σταθερές κατασκευές στρωτήρων, καθώς και τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα drones, ώστε να «επιταχυνθεί ο έλεγχος και η παρακολούθηση μεγαλύτερου τμήματος των γραμμών».
Η βρετανική Network Rail έχει δεσμευτεί να επενδύσει 2,6 δισεκατομμύρια λίρες (3,5 δισεκατομμύρια δολάρια) μεταξύ 2024 και 2029, προκειμένου το δίκτυό της να αντέχει σε ολοένα πιο ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ωστόσο, δεν είναι όλες οι λύσεις ιδιαίτερα ακριβές. Ορισμένοι διαχειριστές χρησιμοποιούν παραδοσιακές μεθόδους για την ανάκλαση της θερμότητας.
Η υπηρεσία μεταφορών της Στοκχόλμης δαπάνησε περίπου 100.000 σουηδικές κορώνες (10.300 δολάρια) για να βάψει λευκά τμήματα των γραμμών του μετρό τον Μάιο και τον Ιούνιο, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο παραμόρφωσης των γραμμών από τη ζέστη.
Οι καύσωνες γίνονται «πιο έντονοι, πιο συχνοί και μεγαλύτερης διάρκειας»
Ο Μάρτιν Γουίλσον, διευθυντής μηχανικής στη γαλλική εταιρεία κατασκευής σιδηροδρομικού εξοπλισμού Alstom, δήλωσε ότι η Ευρώπη μπορεί να αντλήσει μαθήματα από συστήματα μεταφορών όπως το Μετρό του Ριάντ και το τραμ του Ντουμπάι, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για λειτουργία σε θερμοκρασίες άνω των 50 βαθμών Κελσίου.
«Οι σημερινοί καύσωνες είναι συχνά πιο έντονοι, πιο συχνοί και μεγαλύτερης διάρκειας», δήλωσε. «Η άνοδος των θερμοκρασιών δημιουργεί ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις για τα σιδηροδρομικά συστήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη», πρόσθεσε.
Οι δρόμοι είναι αντιμέτωποι με παρόμοιες πιέσεις. Οι μηχανικοί επισημαίνουν ότι οι αυτοκινητόδρομοι στη βόρεια Ευρώπη κατασκευάστηκαν κυρίως για να αντέχουν τις ζημιές από τους κύκλους παγώματος και απόψυξης, ενώ οι χώρες του Νότου, όπως η Ισπανία, χρησιμοποιούν μείγματα ασφάλτου που είναι πιο κατάλληλα για παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες.
Η εξεύρεση της σωστής ισορροπίας γίνεται όλο και πιο δύσκολη, καθώς οι χώρες πρέπει να αντιμετωπίσουν τόσο ψυχρότερους χειμώνες όσο και θερμότερα καλοκαίρια.
«Ίσως χρειαστεί να προσαρμόσουν την προσέγγισή τους», δήλωσε ο Χοσέ Πάμπλο Σάεθ Βιγιάρ του Ισπανικού Συμβουλίου Πολιτικών Μηχανικών, αναφερόμενος στους σχεδιαστές και κατασκευαστές δρόμων στη βόρεια Ευρώπη.
Η εταιρεία μεταφορών του Παρισιού RATP έχει δημιουργήσει μονάδα αντιμετώπισης καυσώνων και προετοιμάζει σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή μέχρι το τέλος του έτους. Στη Νορβηγία, οι αρχές δηλώνουν ότι ο θερμότερος και πιο υγρός καιρός αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι νέες υποδομές. «Οι δρόμοι θα κατασκευάζονται πιο ανθεκτικοί», δήλωσε η Γκρέτε Βικάνε, επικεφαλής κοινωνικής ανάπτυξης και κλιματικής πολιτικής στη Νορβηγική Υπηρεσία Δημόσιων Δρόμων. «Ώστε να μπορούν να αντέξουν τόσο τις προκλήσεις που ήδη αντιμετωπίζουμε όσο και τις συνέπειες της αναμενόμενης κλιματικής αλλαγής», ανέφερε.
