Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσει Γκράχαμ πέθανε ξαφνικά το Σάββατο, μια μέρα μετά τη συνάντησή του με τον ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι στο Κίεβο και ενώ βρισκόταν εν μέσω της εκστρατείας επανεκλογής του, καθώς αναμενόταν να εξασφαλίσει εύκολα μια ακόμη εξαετή θητεία.
Ο αιφνίδιος θάνατος του 71χρονου Γκράχαμ, του έκτου μέλους του 119ου Κογκρέσου που πεθαίνει εν ενεργεία μέσα σε μόλις ενάμιση χρόνο, σόκαρε την Ουάσιγκτον που ήδη βρισκόταν σε «κατάσταση επιθανάτιας αναμονής», όπως γράφουν χαρακτηριστικά οι New York Times, για ένα άλλο μέλος του Κογκρέσου, του 84χρονου Μιτς ΜακΚόνελ. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής νοσηλεύεται για περισσότερο από ένα μήνα μετά από πτώση και πνευμονία, ενώ μέχρι την περασμένη Κυριακή δεν υπήρχε καμία πληροφορία για την κατάστασή του.
Τα γεγονότα αυτά συνδυαστικά, ακόμη και αν ακούγεται μακάβριο, αποτελούν μια υπενθύμιση πως μεγάλο μέρος των διοικούντων των ΗΠΑ είναι «ηλικιωμένοι ή υπερήλικες», όπως γράφουν οι NYTimes, αναζωπυρώνοντας μια συχνή συζήτηση – αυτή για το φαινόμενο της γεροντοκρατίας στην αμερικανική πολιτική.
Το τρίτο γηραιότερο Κογκρέσο της ιστορίας
«Η γεροντοκρατία άνθιζε συνήθως στα αυταρχικά καθεστώτα, όπου μόνο ο θάνατος μπορούσε να αποσπάσει την εξουσία από τους κυρίαρχους πρεσβύτερους. Η αμερικανική γεροντοκρατία είναι μοναδική επειδή εκλέγεται ελεύθερα» έγραφε πρόσφατα το αμερικανικό περιοδικό The Atlantic.
Πράγματι, ο Ντόναλντ Τραμπ που έκλεισε πριν από ένα μήνα τα 80 είναι ο γηραιότερος πρόεδρος που εξελέγη ποτέ στις ΗΠΑ – και αυτό οφείλεται εν μέρει και στο γεγονός πως, μέχρι ενός σημείου, αντίπαλος του ήταν ο προηγούμενος -τότε–ογδοντάχρονος πρόεδρος, ο Τζο Μπάιντεν.
Στο ίδιο μήκος κύματος και η Γερουσία: σε αυτό που στις ΗΠΑ αποκαλείται ως αστείο «το επιφανέστερο γηροκομείο του κόσμου», η μέση ηλικία των μελών προσεγγίζει τα 65 έτη, ενώ περισσότερο από το ένα τρίτο των γερουσιαστών είναι συνομήλικοι ή μεγαλύτεροι του Γκράχαμ.
Επτά γερουσιαστές έχουν ήδη περάσει τα 80, μεταξύ των οποίων ο Μπέρνι Σάντερς και ο Μακόνελ, ενώ ο Τσακ Γκράσλεϊ, στα 92 του, εξακολουθεί να προεδρεύει της ισχυρής Επιτροπής Δικαιοσύνης και βρίσκεται τρίτος στη σειρά διαδοχής της προεδρίας.
Την τάση επιβεβαιώνει και η συνολική εικόνα του Κογκρέσου. Σύμφωνα με στοιχεία του NBC News, το σημερινό Κογκρέσο είναι από το τρίτο γηραιότερο στην αμερικανική ιστορία. Από τα 530 μέλη της Βουλής και της Γερουσίας με δικαίωμα ψήφου, 131 είναι άνω των 70 ετών, ενώ συνολικά 24 βουλευτές και γερουσιαστές είναι άνω των 80 ετών – και οι μισοί εξ αυτών διεκδικούν την επανεκλογή τους.
Μια παράδοση που δύσκολα αλλάζει
Η αμερικανική Γερουσία υπήρξε παραδοσιακά θεσμός που επιβραβεύει τα χρόνια εμπειρίας. Όσο περισσότερα χρόνια υπηρετεί ένας γερουσιαστής, τόσο μεγαλύτερη επιρροή αποκτά μέσα από τις επιτροπές, τις ηγετικές θέσεις και τα δίκτυα εξουσίας που δημιουργεί.
Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί πολιτικοί παραμένουν ενεργοί πολύ μετά την ηλικία συνταξιοδότησης του μέσου αμερικανού (64-66 ετών). Η πρώην γερουσιαστής Νταϊάν Φάινσταϊν παρέμεινε στο αξίωμά της μέχρι τον θάνατό της στα 90 της χρόνια, παρά τη σοβαρή σωματική και γνωστική της επιδείνωση. Ο Στρομ Θέρμοντ συνέχισε να υπηρετεί έως τα 100 του χρόνια, ενώ ο Ρόμπερτ Μπερντ πέθανε εν ενεργεία στα 92.
Ευρεία υποστήριξη για όρια
«Είναι πλέον καιρός να εξεταστούν τα όρια ηλικίας για τα μέλη του Κογκρέσου. Το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ χρειάζεται να διασφαλίσει ότι οι ηγέτες του παραμένουν σωματικά και γνωστικά ικανοί για την εργασία τους» είναι ο τίτλος σημερινού άρθρου στο αμερικανικό δίκτυο MS NOW, το οποίο κατέληγε πως δεν πρόκειται για «ηλικιακό ρατσισμό» αλλά αίτημα για «υπεύθυνη διακυβέρνηση».
Κι αν υπάρχουν διαιρέσεις σχεδόν κάθε ζήτημα στην αμερικανική πολιτική, αυτό είναι κάτι στο οποίο συμφωνεί η συντριπτική πλειοψηφία των Αμερικανών – 8 στους 10 τάσσονται υπέρ του καθορισμού ορίων ηλικίας καθώς και ορίων θητείας για τα μέλη του Κογκρέσου, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση των NPR/PBS News/Marist.
Παρόλο όμως που η υποστήριξη για τις δύο ιδέες ξεπερνά τις κομματικές γραμμές, παραμένουν υποθετικές – καμία δεν εξετάζεται σοβαρά από το Κογκρέσο.
«Η Αμερική κυβερνάται από τους ηλικιωμένους»
Η σχετική συζήτηση είχε ήδη αποκτήσει νέα δυναμική με την κυκλοφορία του αμφιλεγόμενου βιβλίου του ιστορικού του Yale Σάμουελ Μόιν, με τίτλο «Gerontocracy in America», πριν από ένα μήνα.
Ο Μόιν υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους ηλικιωμένους πολιτικούς, αλλά πως στις ΗΠΑ έχει διαμορφωθεί ένα συνολικό σύστημα όπου οι μεγαλύτερες ηλικίες συγκεντρώνουν δυσανάλογη πολιτική και οικονομική ισχύ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, οι Αμερικανοί άνω των 54 ετών αποτελούν περίπου το 37% του πληθυσμού, αλλά κατέχουν σχεδόν το 72% του συνολικού πλούτου της χώρας. Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία του ανθρώπου που χρηματοδοτεί προεκλογικές εκστρατείες φτάνει τα 66 έτη, ενώ οι μεγαλύτεροι ψηφοφόροι συμμετέχουν πολύ συχνότερα στις εκλογές από ό,τι οι νεότερες γενιές – και τείνουν να επιλέγουν μεγαλύτερους υποψηφίους.
