Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Σκυμμένα κεφάλια. Στη σειρά. Όσοι χρησιμοποιούν συχνά τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς είναι πολύ πιθανό να έχουν αντικρίσει τη συγκεκριμένη εικόνα: τους συνεπιβάτες τους πλήρως αφοσιωμένους στα κινητά τους τηλέφωνα. Τι θα γινόταν, όμως, αν τα κινητά τους εξαφανίζονταν; Πώς θα ένιωθαν, ποια θα ήταν η πρώτη τους αντίδραση αν τα χέρια τους έμεναν ξαφνικά αδειανά και το μόνο που έβλεπαν στις παλάμες τους ήταν οι γραμμές της ζωής; Θα αυξάνονταν οι παλμοί τους, για αρχή. Στη συνέχεια, ίσως ακολουθούσε και ένας πανικός. Η νομοφοβία, ειδικά στις μέρες μας, δεν κάνει διακρίσεις και βρίσκεται παντού – ακόμα και στο 550, που κάνει τη διαδρομή Κηφισιά – Παλαιό Φάληρο.
Ο όρος «νομοφοβία» (nomophobia), από το no mo (no mobile / χωρίς κινητό) και το phobia (φοβία), επινοήθηκε κατά τη διάρκεια μιας μελέτης του 2010 που ανατέθηκε από τα Ταχυδρομεία του Ηνωμένου Βασιλείου. Η μελέτη διαπίστωσε ότι το 53% των χρηστών κινητών τηλεφώνων στη Βρετανία τείνουν να αγχώνονται όταν έχουν χάσει το κινητό τους, όταν δεν έχουν κάλυψη δικτύου ή όταν το τηλέφωνό τους έχει ξεμείνει από μπαταρία. Το 9% ένιωθε στρες όταν το κινητό του τηλέφωνο ήταν απενεργοποιημένο.
Από το 2010 έχουν περάσει δεκαέξι ολόκληρα χρόνια και, μέσα σε αυτό το διάστημα, η σχέση μας με τα κινητά έχει δυναμώσει σε σημείο που κάλλιστα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εθιστική, άρα και προβληματική. Εκτός από τους ενήλικες, επηρεάζονται φυσικά και τα παιδιά.
Συμπτώματα και παραδείγματα
Unsplash
Τα συμπτώματα της νομοφοβίας είναι παρόμοια με εκείνα άλλων φοβιών και αγχωδών διαταραχών, και μπορεί να περιλαμβάνουν άγχος, αλλαγές στην αναπνοή, τρέμουλο, εφίδρωση, νευρικότητα / ανησυχία, αποπροσανατολισμό και ταχυκαρδία.
Ένα άρθρο στο Scientific American περιέγραψε την ενστικτώδη αντίδραση που μπορεί να συμβεί όταν κάποιος συνειδητοποιεί ότι το τηλέφωνό του δεν βρίσκεται εκεί που θα έπρεπε: «Η εξάρτησή μου από τις συσκευές έφτασε πρόσφατα σε ένα ντροπιαστικό σημείο. Καθώς βιαζόμουν να φύγω για τη δουλειά ένα πρωί, χτύπησα ελαφρά την πίσω τσέπη μου και συνειδητοποίησα ότι δεν είχα το τηλέφωνό μου. Δευτερόλεπτα αργότερα, σε μια πλήρως αυτοματοποιημένη συμπεριφορική αντίδραση, χτύπησα ξανά την πίσω τσέπη μου, αυτή τη φορά ψάχνοντας το τηλέφωνό μου προκειμένου να με βοηθήσει να βρω το τηλέφωνό μου. Ντροπή με πλημμύρισε καθώς συνειδητοποίησα τη διαδικασία σκέψης που μόλις είχα κάνει: “Δεν ξέρω πού είναι το τηλέφωνό μου! Θα πάρω απλώς το τηλέφωνό μου για να με βοηθήσει να το βρω”».
Το περιστατικό ρίχνει φως σε δύο σημαντικές πτυχές της νομοφοβίας: το άγχος και την οδύνη που βιώνουν ορισμένοι άνθρωποι όταν δεν έχουν το τηλέφωνό τους, αλλά και τον βαθμό στον οποίο οι άνθρωποι εξαρτώνται από τα τηλέφωνα για να ολοκληρώσουν βασικές εργασίες και να ικανοποιήσουν σημαντικές ανάγκες, όπως η μάθηση, η ασφάλεια και η διατήρηση της σύνδεσης με τους άλλους.
Οι ερευνητές εντόπισαν αυτά τα χαρακτηριστικά κατά τη διεξαγωγή μιας μελέτης του 2017, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cyberpsychology, Behavior and Social Networking. Οι περισσότεροι από τους φοιτητές που συμμετείχαν στην έρευνα παραδέχτηκαν ότι τα τηλέφωνά τους ήταν σχεδόν μια προέκταση του χεριού τους και ότι δένονται με αυτά επειδή τα τηλέφωνά τους αποθηκεύουν και μοιράζονται πολλές λεπτομέρειες της ζωής τους. Λόγω της εξάρτησης από τις συσκευές τους, οι χρήστες ήθελαν τα τηλέφωνά τους κοντά τους ανά πάσα στιγμή.
Οι συνέπειες
Οι φοιτητές στη μελέτη του Cyberpsychology, Behavior and Social Networking όχι μόνο εμφάνισαν συμπτώματα άγχους και τάσεις προσκόλλησης, αλλά είχαν επίσης πόνο στον καρπό και στον αυχένα προκαλούμενο από το κινητό, δυσκολία να συγκεντρωθούν στην εργασία ή τη μελέτη τους, και συχνά επέτρεπαν στις συσκευές τους να τους αποσπούν την προσοχή.
Σύμφωνα με το Scientific American, η εξάρτηση στη νομοφοβία έχει σημαντικές ψυχολογικές συνέπειες. Όπως ανέφερε το άρθρο, «η έρευνα για τη μεταβιβαστική μνήμη διαπιστώνει ότι όταν έχουμε στη διάθεσή μας αξιόπιστες εξωτερικές πηγές πληροφοριών για συγκεκριμένα θέματα, αυτό μειώνει το κίνητρο και την ικανότητά μας να αποκτούμε και να συγκρατούμε γνώσεις σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα».
Οι σύζυγοι που βασίζονται ο ένας στον άλλο για πληροφορίες είναι ένα παράδειγμα μειωμένου κινήτρου για τη συγκράτηση γνώσεων. Όταν αφαιρείς αυτή την πρόσβαση, δημιουργούνται προβλήματα. Μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όσο το να μην μπορείς να συνδεθείς σε έναν τραπεζικό λογαριασμό. «Τώρα έχουμε μια πηγή σχεδόν παντογνωσίας στις τσέπες μας», συνέχισε το Scientific American. «Γιατί να μπεις στον κόπο να θυμάσαι οτιδήποτε, όταν μπορείς πάντα απλώς να ρωτήσεις τη Siri;»
Λόγω αυτής της διαδικασίας απόκτησης και συγκράτησης πληροφοριών, ο εγκέφαλος τείνει να αντιμετωπίζει τις συσκευές σαν συντρόφους σε μια σχέση. Ως εκ τούτου, αυτό βοηθά να εξηγηθεί η οδύνη που προκαλείται όταν μια «σχέση» χάνεται, αφότου το τηλέφωνο γλιστρήσει έξω από την τσέπη κάποιου ή – μιας και ξεκινήσαμε έτσι το κείμενο – απλώς εξαφανιστεί από τα χέρια μας στο 550.
