Σε φάση πολιτικής μετάβασης μπαίνει ταχύτατα πλέον η Ουγγαρία μετά τη νίκη του Πέτερ Μαγιάρ στις εκλογές, με τον νέο ηγέτη να επιβεβαιώνει ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οι διαδικασίες για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης έως τα μέσα Μαΐου.

Ο Μαγιάρ είχε συνομιλίες με τον πρόεδρο της χώρας, Τάμας Σούλιοκ, ο οποίος θεωρείται πολιτικός σύμμαχος του απερχόμενου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν. Κατά τη συνάντηση, ο νικητής των εκλογών κάλεσε τον Σούλιοκ να παραιτηθεί από τη θέση του, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα αντιμετωπίσει διαδικασία απομάκρυνσης με νόμο από την Βουλή.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο θεσμικών αλλαγών που προαναγγέλλει ο Μαγιάρ, με στόχο –όπως λέει– την αποκατάσταση της δημοκρατικής λειτουργίας της χώρας μετά από χρόνια διακυβέρνησης Όρμπαν.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται, όπως τουλάχιστον υποστήριξε ο ίδιος, περιλαμβάνεται ακόμη και η προσωρινή αναστολή των ειδησεογραφικών εκπομπών των κρατικών μέσων ενημέρωσης έως ότου αποκατασταθεί, όπως υποστηρίζει, ο δημόσιος χαρακτήρας τους. Ο Μαγιάρ έχει δηλώσει ότι η κυβέρνησή του θα θεσπίσει νέο νόμο για τον Τύπο και θα δημιουργήσει μια αρχή εποπτείας των μέσων ενημέρωσης, με στόχο να επιτρέψει στα κρατικά μέσα ενημέρωσης «να κάνουν πραγματικά αυτό για το οποίο προορίζονται».

Απρόσμενη δήλωση Τραμπ

Την ίδια ώρα, αίσθηση προκάλεσε δήλωση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εμφανίστηκε απροσδόκητα θετικός απέναντι στον νέο πρωθυπουργό της Ουγγαρίας.

Μιλώντας στον δημοσιογράφο Τζόναθαν Καρλ του τηλεοπτικού δικτύου ABC News, ο Τραμπ δήλωσε ότι «ο νέος άνθρωπος θα κάνει καλή δουλειά – είναι καλός άνθρωπος», παρότι είχε εκφράσει επανειλημμένα τη στήριξή του προς τον Βίκτορ Όρμπαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι δεν γνωρίζει αν θα είχε αλλάξει κάτι στο αποτέλεσμα αν είχε μεταβεί ο ίδιος στην Ουγγαρία για να στηρίξει τον Όρμπαν αντί του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς.

«Ήταν ήδη αρκετά πίσω», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Δεν είχε τόση εμπλοκή αυτή τη φορά. Ο Βίκτορ είναι καλός άνθρωπος όμως».

Η δήλωση αυτή προκάλεσε έκπληξη, καθώς ο Τραμπ είχε πάρει ενεργή θέση στην προεκλογική εκστρατεία, υποστηρίζοντας δημοσίως τον Όρμπαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στέλνοντας τον Βανς στη Βουδαπέστη λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία.

Τι συμβαίνει με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης

Η επίθεση Μαγιάρ κατά των κρατικών μέσων ενημέρωσης της χώρας δεν είναι τυχαία και εδράζεται στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις του Όρμπαν όλα τα προηγούμενα χρόνια είχαν χρησιμοποιήσει τα μέσα αυτά, διαλύοντας παράλληλα κάθε ανεξάρτητο μέσο ενημέρωσης.

Ο Μαγιάρ χρησιμοποίησε τις συνεντεύξεις του στα κρατικά μέσα για να έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση με τα ίδια τα μέσα, κατηγορώντας τα ότι καλλιεργούν φόβο και διαδίδουν ψευδείς πληροφορίες. Μάλιστα συνέκρινε την ενημέρωση που παρέχουν με την προπαγάνδα της Βόρειας Κορέας και της ναζιστικής Γερμανίας.

«Κάθε Ούγγρος αξίζει ένα δημόσιο μέσο ενημέρωσης που μεταδίδει την αλήθεια», δήλωσε σε κρατικό ραδιόφωνο. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Μόλις παρακολουθήσαμε τις τελευταίες ημέρες μιας μηχανής προπαγάνδας. Μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης της Tisza, θα αναστείλουμε τις ειδησεογραφικές υπηρεσίες των «δημόσιων» μέσων μέχρι να αποκατασταθεί ο δημόσιος χαρακτήρας τους».

Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα έχει επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για την κατάσταση των μέσων ενημέρωσης στην Ουγγαρία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, πολιτικοί σύμμαχοι του κόμματος Fidesz του Όρμπαν ελέγχουν περίπου το 80% των μέσων ενημέρωσης της χώρας, ενώ τα κρατικά μέσα θεωρούνται εδώ και χρόνια μηχανισμός προπαγάνδας της κυβέρνησης.

Η πρόκληση της αποδόμησης του συστήματος Όρμπαν

Οι εξελίξεις αυτές δίνουν μια πρώτη εικόνα των δυσκολιών που θα αντιμετωπίσει ο Μαγιάρ στην προσπάθειά του να ανατρέψει το πολιτικό σύστημα που διαμόρφωσε ο Όρμπαν, το οποίο συχνά έχει χαρακτηριστεί ως «ανελεύθερη δημοκρατία».

Κατά τη διάρκεια των ετών στην εξουσία, το κόμμα Fidesz τοποθέτησε πιστούς συνεργάτες του σε κρίσιμους θεσμούς του κράτους, στα μέσα ενημέρωσης και στο δικαστικό σώμα. Αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το πώς θα αντιδράσουν οι θεσμοί σε μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του κόμματος Tisza.

Το ζήτημα των ευρωπαϊκών κονδυλίων

Ένα από τα βασικά θέματα που αναμένεται να απασχολήσουν τις πρώτες επαφές της νέας ουγγρικής κυβέρνησης με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το ξεπάγωμα περίπου 17 δισεκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια που έχουν δεσμευτεί για την Ουγγαρία.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους, ο Μαγιάρ τόνισε την επείγουσα ανάγκη για πρόοδο στις συνομιλίες, επισημαίνοντας όμως ότι η χώρα του θα αποδεχθεί μόνο όρους που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πολιτών και της οικονομίας.

«Το εξήγησα ξεκάθαρα και το έχουμε πει επανειλημμένα: μπορούμε να συμμορφωθούμε μόνο με όρους που είναι καλοί για τον ουγγρικό λαό, για τις ουγγρικές επιχειρήσεις και γενικά για τη χώρα μας», δήλωσε.

Δεν είναι ακόμη σαφές αν η δήλωση αυτή σημαίνει ότι η νέα κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει τον αριθμό των όρων που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενόψει μιας προθεσμίας που ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει «εξαιρετικά πιεστική».

Στήριξη στην Ουκρανία

Την ίδια ώρα, ο Μάγιαρ με το καλημέρα (πριν καν αναλάβει επισήμως) έρχεται αντιμέτωπος με πιέσεις για να ξαναμπεί η χώρα πιο ενεργά στα ζητήματα που απασχολούν την Ένωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι σύμμαχοι της Ουκρανίας κατά την διάρκεια τηλεδιάσκεψης για την στήριξη προς το Κίεβο, στο πλαίσιο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που μπορεί να επηρεάσει τη βοήθεια προς τη χώρα, αναφέρθηκαν και στο ζήτημα της χρηματοδότησης και του δανείου στο οποίο η κυβέρνηση Όρμπαν είχε βάλει φρένο.

Πιο συγκεκριμένα οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την ελπίδα ότι η αλλαγή κυβέρνησης στην Ουγγαρία θα επιτρέψει την άρση του μπλοκαρίσματος ενός σχεδίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία.

Το ποσό αναμένεται να δοθεί ως άτοκο δάνειο σε διάστημα δύο ετών. Σύμφωνα με τις δηλώσεις που έγιναν, τα χρήματα θα επιτρέψουν στην Ουκρανία να προμηθευτεί στρατιωτικό εξοπλισμό και να ανοικοδομήσει τις υποδομές που καταστράφηκαν από τη Ρωσία.