Πολλά σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για το μέλλον των καταθέσεων χιλιάδων νέων ασφαλισμένων, τρία χρόνια μετά τη λειτουργία του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ). Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ταμείο το οποίο συστάθηκε με σκοπό τη χορήγηση επικουρικής σύνταξης σε γεννηθέντες μετά την 1η Ιανουαρίου 2004, καθώς και σε νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας από την 1η Ιανουαρίου 2022, δίδοντάς τους τη δυνατότητα να παρακολουθούν τον «κουμπαρά» τους, όπου περιλαμβάνονται οι εισφορές τους, καθώς και οι αποδόσεις από τις επενδύσεις τους, καταγράφει μηδενικές επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν αναφορές προς την Εθνική Αρχή Διαφάνειας και το υπουργείο Εργασίας για «ενδείξεις παράτυπων διαδικασιών πρόσληψης, αδιαφανών τοποθετήσεων σε θέσεις ευθύνης και μη ορθολογικής διαχείρισης πόρων».

Το κεφαλαιοποιητικό σύστημα επικουρικής ασφάλισης θεσπίστηκε με νόμο του 2021. Σύμφωνα με αυτό, οι εισφορές κάθε ασφαλισμένου μπαίνουν σε έναν ατομικό λογαριασμό. Όταν ο ασφαλισμένος φτάσει στη συνταξιοδότηση, το τελικό ποσό που θα λάβει θα είναι αποτέλεσμα αποδόσεων, επενδύσεων και συνολικών εισφορών που έχει καταβάλει.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, τον Ιούνιο 2025, στο ΤΕΚΑ έχουν ενταχθεί περισσότεροι από 500.000 ασφαλισμένοι και 200.000 εργοδότες, ενώ το αποθεματικό του αγγίζει τα 283 εκατ. ευρώ.

«Το γεγονός ότι αυτά τα σημαντικά κεφάλαια, προερχόμενα από υποχρεωτικές εισφορές εκατοντάδων χιλιάδων νέων εργαζομένων, διατηρούνται ως καταθέσεις και όχι ως ενεργά επενδυόμενα περιουσιακά στοιχεία, καθιστά την απουσία πλήρους, αναλυτικής και τακτικής ενημέρωσης τόσο προς τη Βουλή όσο και προς τους ίδιους τους ασφαλισμένους όχι μόνο θεσμικά προβληματική, αλλά και πολιτικά απαράδεκτη, αφού υπονομεύει την εμπιστοσύνη που απαιτείται για ένα σύστημα που προβάλλεται ως “κεφαλαιοποιητικό και επενδυτικό” και όχι ως άλλος ένας λογαριασμός καταθέσεων», αναφέρεται στην ερώτηση που κατέθεσαν στις 7 Ιανουαρίου στη Βουλή επτά βουλευτές του ΠαΣοΚ – Κινήματος Αλλαγής. Την ερώτηση προς την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, υπογράφουν οι Παύλος Χρηστίδης, Ιωάννης Τσίμαρης, Αικατερίνη Καζάνη, Πέτρος Παππάς, Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, Ανδρέας Πουλάς και Χριστίνα Σταρακά.

Η Κοινωνική Ασφάλιση προϋποθέτει διαφάνεια

«Η κοινωνική ασφάλιση δεν είναι χώρος για πειραματισμούς ούτε για μισές αλήθειες. Είναι θεμέλιο κοινωνικής συνοχής και προϋποθέτει διαφάνεια, λογοδοσία και σεβασμό στους ασφαλισμένους. Η κυβέρνηση της ΝΔ επέβαλε στους νέους εργαζόμενους ένα υποχρεωτικό κεφαλαιοποιητικό σύστημα επικουρικής ασφάλισης, υποσχόμενη ατομικούς “κουμπαράδες”, επιλογές και έλεγχο. Στην πράξη, όμως, βασικές δεσμεύσεις παραμένουν ανενεργές, ενώ οι ασφαλισμένοι καλούνται να εμπιστευθούν ένα σύστημα χωρίς ουσιαστική ενημέρωση και χωρίς πραγματικά δικαιώματα επιλογής», δηλώνει στο ΒΗΜΑ ο κ. Χρηστίδης, και συνεχίζει: «Πώς ζητά, λοιπόν, η κυβέρνηση από τη νέα γενιά να δείξει εμπιστοσύνη, όταν η ίδια δεν διασφαλίζει πλήρη διαφάνεια και καθαρούς κανόνες λειτουργίας; Εμείς, στο ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, πιστεύουμε σε ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και κοινωνικά δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα. Οι εισφορές των νέων δεν είναι ούτε λογιστικό μέγεθος ούτε επικοινωνιακό εργαλείο. Είναι το μέλλον τους».

Όπως αναφέρεται στην ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή, η μεταρρύθμιση αυτή προβλήθηκε από την κυβέρνηση ως ένα νέο μοντέλο, στο οποίο οι εισφορές των νέων εργαζομένων θα συνδέονταν με ατομικούς λογαριασμούς, θα επενδύονταν με τρόπο που – κατά τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς – θα οδηγούσε σε υψηλότερες μελλοντικές επικουρικές παροχές, ενώ ο ασφαλισμένος θα είχε ουσιαστικό ρόλο και έλεγχο μέσω της δυνατότητας επιλογής επενδυτικού προϊόντος και της πλήρους ψηφιακής παρακολούθησης του ατομικού του κεφαλαίου μέσω της πλατφόρμας myTEKA.

Ο πυρήνας των δεσμεύσεων δεν έχει υλοποιηθεί

Τέσσερα και πλέον χρόνια μετά τη ψήφιση του νόμου, από δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις και επίσημα στοιχεία του ίδιου του Ταμείου – σημειώνεται – προκύπτει ότι ο βασικός πυρήνας αυτών των δεσμεύσεων δεν έχει υλοποιηθεί.

Συγκεκριμένα, παρά το γεγονός ότι η δυνατότητα επιλογής επενδυτικού προϊόντος από τον ασφαλισμένο αποτέλεσε κεντρικό επιχείρημα υπέρ του κεφαλαιοποιητικού μοντέλου και βασικό άξονα της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας κατά την ψήφιση του ν. 4826/2021, η δυνατότητα αυτή δεν έχει μέχρι σήμερα ενεργοποιηθεί, με αποτέλεσμα όλοι οι ασφαλισμένοι του ΤΕΚΑ να παραμένουν στην πράξη ενταγμένοι σε ένα ενιαίο, προκαθορισμένο επενδυτικό σχήμα, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα ελέγχου, διαφοροποίησης ή προσαρμογής του επενδυτικού τους προφίλ. Η ενεργοποίηση της επιλογής χαρτοφυλακίων – επισημαίνεται στην ερώτηση – μετατίθεται χρονικά για μετά το 2026, χωρίς να συνοδεύεται από συγκεκριμένο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, γεγονός που καθιστά την υποσχεθείσα  «προσωποποιημένη» επικουρική ασφάλιση μια διαρκώς αναβαλλόμενη και έως σήμερα θεωρητική υπόσχεση.

«Επιπλέον, από τα τελευταία διαθέσιμα επίσημα οικονομικά στοιχεία του ΤΕΚΑ, σε συνδυασμό με δημόσιες ανακοινώσεις και δημοσιευμένες πληροφορίες, προκύπτει ότι οι τεχνικές προβλέψεις και οι συνολικές υποχρεώσεις του Ταμείου εξακολουθούν να καλύπτονται σε σημαντικό βαθμό μέσω λογαριασμών καταθέσεων εισφορών στην Τράπεζα της Ελλάδος, γεγονός που γεννά εύλογα και σοβαρά ερωτήματα τόσο ως προς το πραγματικό εύρος της επενδυτικής δραστηριότητας του Ταμείου, όσο και ως προς το χρονικό σημείο κατά το οποίο ενεργοποιήθηκε ουσιαστικά η κεφαλαιοποιητική του λειτουργία, αλλά και ως προς το αν οι εισφορές εκατοντάδων χιλιάδων νέων ασφαλισμένων παραμένουν επί μακρόν αδρανείς, χωρίς την επενδυτική αξιοποίηση που είχε προβληθεί ως βασικός στόχος της μεταρρύθμισης», τονίζεται.

Ένα άλλο θέμα που θίγεται είναι το γεγονός ότι την επενδυτική λειτουργία του ΤΕΚΑ εξακολουθεί να διέπει ο Προσωρινός Κανονισμός Επενδύσεων, ο οποίος, αφενός, περιορίζει την επενδυτική δραστηριότητα σε ένα ιδιαίτερα συντηρητικό και κεντρικά διαχειριζόμενο πλαίσιο, αφετέρου, δεν προβλέπει ενεργοποιημένα δικαιώματα επιλογής για τους ασφαλισμένους ούτε υποχρεώσεις πλήρους και αναλυτικής δημοσιοποίησης αποδόσεων, κόστους και κινδύνου.

Σε όλα τα παραπάνω έρχεται να προστεθεί και το αποτέλεσμα της Προκήρυξης 1/2025 για την κάλυψη ειδικών θέσεων Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου στο ΤΕΚΑ. «Όπως προκύπτει από τα επίσημα ανακοινωθέντα οριστικά αποτελέσματα της 30ης Δεκεμβρίου 2025», αναφέρουν οι βουλευτές του ΠαΣοΚ, «από τις πέντε προβλεπόμενες ειδικές θέσεις κατέστη δυνατό να αναδειχθεί μόλις ένας επιτυχών, και μάλιστα αποκλειστικά για τη θέση του Αναλογιστή. Το γεγονός αυτό συνιστά ουσιαστικά άγονο αποτέλεσμα για τον διαγωνισμό, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι, λόγω της μη έκδοσης έως σήμερα της απαιτούμενης Κοινής Υπουργικής Απόφασης που καθορίζει το καθεστώς αμοιβών, ακόμη και η συγκεκριμένη πρόσληψη τελεί υπό αμφισβήτηση. Ως άμεση συνέπεια, η κρίσιμη Διεύθυνση Επενδύσεων του ΤΕΚΑ αναμένεται να παραμείνει χωρίς Διευθυντή και Προϊσταμένους για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διοικητική επάρκεια, τη λειτουργική ετοιμότητα και τη δυνατότητα ουσιαστικής άσκησης επενδυτικής πολιτικής από ένα Ταμείο που διαχειρίζεται υποχρεωτικές εισφορές εκατοντάδων χιλιάδων νέων ασφαλισμένων».