«Ηθελα μόνο να πετύχω»

Στην αρχή, του µιλάει ευγενικά. Τον ρωτάει για τον πατέρα του, για την εξαφανισμένη μάνα του, οσμίζεται μια ιδέα αποτυχίας, μια κληρονομική απογοήτευση·

«Ηθελα μόνο να πετύχω» | tovima.gr
Στην αρχή, του µιλάει ευγενικά. Τον ρωτάει για τον πατέρα του, για την εξαφανισμένη μάνα του, οσμίζεται μια ιδέα αποτυχίας, μια κληρονομική απογοήτευση· χαμογελάει ύπουλα και φιλικά. Σαν καρχαρίας που κάνει κύκλους γύρω από το θύμα του, τον χαϊδεύει πατρικά και τον καθησυχάζει. Του λέει πως όλα θα πάνε καλά. Λέει ψέματα.
Λίγα λεπτά μετά, αλλάζει χαρακτήρα. Γίνεται ένας δικτάτορας με σαδιστικές τάσεις. Τον ταπεινώνει «θα γίνεις πιο αποτυχημένος και από τον πατέρα σου», τον ξεφτιλίζει «γι’ αυτό σε παράτησε η μάνα σου», τον χαστουκίζει με λέξεις και – γιατί όχι; – και με χαστούκια. Θέλει να τον κάνει καλύτερο, θέλει να τον γλιτώσει από την αφόρητη μετριότητα, θέλει να μην του πει τη χειρότερη φράση στην ιστορία της προσπάθειας, το «έκανες καλή δουλειά». Αλλά δεν έχει διαλέξει και τον καλύτερο τρόπο.
Μέσα στην προεκλογική μετριότητα, στα τσαλακωμένα κοστούμια και στις επικλήσεις του φόβου της ελληνικής πολιτικής σκηνής που σήμερα κορυφώνεται, εμφανίστηκε μια ταινία για ένα θέμα που δεν απασχολεί ιδιαίτερα την επικαιρότητα: την τζαζ, τα ντραμς και τη βάσανο της επιτυχίας.
Η ταινία λέγεται «Whiplash» και ενώ επιφανειακά φαίνεται να μιλάει για τη μουσική, στην πραγματικότητα διηγείται μια άλλη ιστορία. Είναι μια ταινία που κάνει λόγο για την ιδεαλιστική εμμονή τού να είσαι πολύ καλός σε κάτι. Για την ακρίβεια, όχι μόνο να είσαι πολύ καλός, αλλά να αναγνωριστείς ως ο καλύτερος – μια διαφορά που έχει σημασία.
Είναι η διήγηση ενός 20χρονου ντράμερ που φοιτά στην καλύτερη μουσική ακαδημία του κόσμου και θέλει μόνο να πετύχει. Εχει ένα βλέμμα μεθυσμένο από τη φιλοδοξία. Παλεύει πρώτα με τον εαυτό του και έπειτα με τον στυγνό, αλλά υπέροχο καθηγητή του, αυτόν τον καρχαρία, τον μετρ της προσβολής, αυτόν που έχει βάλει σκοπό της ζωής του να βρει τον επόμενο Τσάρλι Πάρκερ, να αγγίξει την τελειότητα, να γλιτώσει από τη μετριότητα.
Ο μαθητής είναι έτοιμος να δεχθεί τις προσβολές. Είναι έτοιμος να θυσιάσει τα πάντα, να ματώσει κυριολεκτικά, να αυτοκαταστραφεί, είναι ένας τύπος που προτιμά να πεθάνει «στα 34, μέθυσος και φτωχός, και να συζητάνε για μένα 50 χρόνια μετά, παρά να πεθάνω στα 90 μου, πλούσιος και νηφάλιος, και να μη με θυμάται κανείς». Μάλλον ο 34χρονος εαυτός του θα διαφωνούσε, θα προτιμούσε μια πλούσια, υγιή και νηφάλια ζωή, παρά το διασκεδαστικό (στα 20) και εξοντωτικό αργότερο κυνήγι της τελειότητας. Αλλά αυτό δεν είναι το ζήτημα.
Η ταινία, που θα κυκλοφορήσει σύντομα και στην Ελλάδα, είναι υπέροχη και πιθανότατα θα κερδίσει και Οσκαρ. Τι σχέση όμως μπορούν να έχουν όλα αυτά με το επίμονο σήμερα; Με την Ελλάδα που πάει να ψηφίσει παλεύοντας για επιβίωση υπό τον φόβο του «υπάρχουν και χειρότερα»; Με μια χώρα τόσο βουτηγμένη στην τρομοκρατία που έχει δεχθεί να θυσιάσει κάθε παρέκκλιση δημιουργίας, στον βωμό του τρόμου; Με μια χώρα που έχει ξεχάσει τον βασικό κανόνα της ζωής: ότι ζωή δεν είναι μόνο η επιβίωση.
Η ελληνική κοινωνία ήταν ανέκαθεν καχύποπτη και μικρόψυχη με την επιτυχία. Ακόμη και αν δεν το ομολογούσε δημοσίως, θεωρούσε πως η αρίστευση είναι κάτι περιττό, πολυτελές, αχρείαστο, ύποπτο και διαπλεκόμενο. Η κρίση το ολοκλήρωσε, τα τελευταία χρόνια η προχειρότητα έγινε κανόνας, το τσαλαβούτημα καθημερινότητα, η διεκπεραίωση αρετή.
Είναι μια καταστροφική επιλογή ζωής. Στην πραγματικότητα, ο μόνος τρόπος να μη χαραμιστεί μια ζωή είναι να βρεις σε τι είσαι καλός. Στο μαστοριλίκι, στο ψάρεμα, στο να κάνεις οικογένεια, στο να τρέχεις, στο να παίζεις θέατρο / ποδόσφαιρο / μουσική ή απλώς στο να κάνεις τη δουλειά σου. Να το βρεις και να το κάνεις διασκεδάζοντας, κυνηγώντας – λαίμαργα, λογικά ή ακόμη και μάταια – την τελειότητα. Μόνο έτσι θα σωθείς – ακόμη και αν αποτύχεις προσπαθώντας.

* Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino το Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2015

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk