Πούλιτζερ χωρίς λογοτεχνία

Είναι το αμερικανικό βραβείο λόγου με τη μέγιστη δημοσιότητα στις ΗΠΑ. Διότι το βραβείο που θέσπισε το 1917 ο ουγγρικής καταγωγής εκδότης Τζόζεφ Πούλιτζερ αφορά κυρίως τα μέσα ενημέρωσης και τον δημοσιογραφικό λόγο τον οποίο τιμά απονέμοντας βραβεία σε πολλές κατηγορίες. Από τη δημοσιότητα αυτή επωφελούνται και οι άλλες κατηγορίες που τιμά το βραβείο, η ποίηση, το δράμα, η βιογραφία, το μυθιστόρημα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο σύσσωμος ο εκδοτικός κόσμος στις ΗΠΑ διαμαρτύρεται για τη μη απονομή εφέτος βραβείου για το μυθιστόρημα. Κανένα από τα τρία υποψήφια μυθιστορήματα – Swamplandia της Κάρεν Ράσελ, το Train Dreams του Ντένις Τζόνσον και το The Pale King του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, το τελευταίο ημιτελές μυθιστόρημα του αυτόχειρα συγγραφέα – δεν συγκέντρωσε την πλειοψηφία, δήλωσε ο Σιγκ Γκίσλερ, πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του βραβείου.

Περισσότερες εξηγήσεις δεν δόθηκαν, καθώς οι συνεδριάσεις της επιτροπής παραμένουν μυστικές. Ο εκδοτικός κόσμος όμως φοβάται ότι το μήνυμα που στέλνει η 20μελής κριτική επιτροπή των δημοσιογράφων και καθηγητών μεγαλόσχημων αμερικανικών πανεπιστημίων στο αναγνωστικό κοινό είναι ότι κανένα από τα μυθιστορήματα του 2011 δεν ήταν άξιο βράβευσης, πράγμα που μπορεί να ερμηνευθεί από τους αναγνώστες ως παρακμή και απαξίωση του πεζογραφικού λόγου.

Το γεγονός ότι δεν απονεμήθηκε εφέτος βραβείο Πούλιτζερ στο μυθιστόρημα «έχει άμεση και χειροπιαστή επίδραση στις πωλήσεις του βιβλίου στην κατηγορία της πεζογραφίας» δήλωσε ο Πολ Μπόγκαρντς, διευθυντής δημοσίων σχέσεων στις εκδόσεις Alfred Α. Knopf (που κυκλοφόρησαν το υποψήφιο μυθιστόρημα της Κάρεν Ράσελ) «και κάθε εκδότης στις ΗΠΑ θα συμφωνήσει ότι πρόκειται για μια χαμένη ευκαιρία» τόνισε θυμίζοντας ότι την περασμένη χρονιά η ανακοίνωση του βραβείου δεκαπλασίασε τις πωλήσεις του μυθιστορήματος A visit from the Goon Squad της Τζένιφερ Ιγκαν.

Την αύξηση των πωλήσεων περίμεναν τα μικρά ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία που δυσκολεύονται να επιβιώσουν αυτές τις ημέρες λόγω του ψηφιακού βιβλίου και των ηλεκτρονικών πωλήσεων. Οπως υποστήριξε η πεζογράφος Αν Πράτσετ στους «New York Times», «η εφετινή χρονιά χρειαζόταν περισσότερο από κάθε άλλη την έξαψη που δημιουργεί στους αναγνώστες η απονομή ενός βραβείου».

Η ευθεία σχέση των πωλήσεων με τις βραβεύσεις τεκμηριώνεται κάθε χρόνο με αξιόπιστα αριθμητικά στοιχεία στον αγγλοσαξονικό χώρο και στη Γαλλία, όπου το βραβείο Γκονκούρ για το μυθιστόρημα έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τις πωλήσεις από τέσσερις ως δέκα φορές ενώ, όπως υποστηρίζουν σχετικές έρευνες, τα οφέλη είναι ακόμη μεγαλύτερα και η αύξηση πιο εντυπωσιακή όταν ο βραβευθείς συγγραφέας δεν είναι ήδη γνωστός.