H προεδρική εκλογή θα πραγματοποιηθεί στις αρχές του 2005. Ο σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. K. Στεφανόπουλος ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 11 Μαρτίου 2000. Ως εκ τούτου και σύμφωνα με το Σύνταγμα, η οριακή ημερομηνία εκκίνησης της διαδικασίας εκλογής νέου Προέδρου της Δημοκρατίας είναι η 11η Φεβρουαρίου 2005. Είναι εύλογο πάντως η διαδικασία να ξεκινήσει λίγο νωρίτερα, ίσως αμέσως μετά τις γιορτές, και αυτό για δύο λόγους:
Πρώτον, για να αποφευχθεί η ανάγκη παράτασης της θητείας του Προέδρου πέρα από την 11η Μαρτίου εφόσον καταστούν απαραίτητες οι εκλογές.
Δεύτερον, επειδή όλοι οι βουλευτές θα θέλουν να αποφύγουν μια νέα διαδικασία σταυροδότησης. Ως γνωστόν, αν οι εκλογές γίνουν μέσα σε 12 μήνες από την 7η Μαρτίου 2004, οι εκλογές θα γίνουν με το σύστημα της λίστας.
Αν η κυβέρνηση εξαντλήσει το απώτατο συνταγματικό όριο για να κινήσει τις διαδικασίες εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, οι τρεις ψηφοφορίες θα γίνουν στις 11, 16 και 21 Φεβρουαρίου και θα χρειάζονται αντιστοίχως 200, 200 και 180 ψήφοι για την εκλογή Προέδρου. Σε περίπτωση που δεν εκλεγεί Πρόεδρος, η Βουλή θα διαλυθεί εντός δεκαημέρου και θα γίνουν εκλογές μέσα σε 30 ημέρες. Αρα η απώτατη ημερομηνία εκλογών είναι η Κυριακή 27 Μαρτίου 2005 ή (οριακά) 3 Απριλίου. Αν η διαδικασία αρχίσει αμέσως μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων (αν όχι νωρίτερα), τότε θα μπορέσουν να ολοκληρωθούν όλα ως τις 7 Μαρτίου 2005.
Εδώ χρειάζεται να επισημάνουμε μια σημαντική λεπτομέρεια. Το Σύνταγμα ορίζει σαφώς πότε το αργότερο πρέπει να κινήσει η κυβέρνηση τη διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Δεν ορίζει τίποτε για το νωρίτερο. Θεωρητικά ο νέος Πρόεδρος μπορεί να εκλεγεί οιαδήποτε στιγμή και να περιμένει υπομονετικά να έλθει η 11η Μαρτίου 2005 για να αναλάβει τα καθήκοντά του.
Σε παλαιότερη σχετική συζήτηση κορυφαίοι συνταγματολόγοι είχαν υποστηρίξει την άποψη του «εύλογου χρόνου». Αλλά ποιος είναι αυτός ο «εύλογος χρόνος»; Ποιος τον ορίζει; Και τι εμποδίζει λ.χ. τη νέα κυβέρνηση να ξεκινήσει τις διαδικασίες εκλογής αμέσως μετά το καλοκαίρι, στην περίπτωση που η χώρα τελεί υπό την ευφορία των Ολυμπιακών Αγώνων και κρίνει ότι το πολιτικό κλίμα την ωφελεί;
Και αυτό επειδή το πρόγραμμα του 2004 είναι ήδη επιβαρημένο. Τον Ιούνιο θα πραγματοποιηθούν οι ευρωεκλογές. Εκλογές βεβαίως δευτερεύουσας πολιτικής σημασίας αλλά που θα καταγράψουν με σαφή αριθμητικά στοιχεία αν ο δεύτερος παραμένει δεύτερος ή αν εν τω μεταξύ έχει γίνει πρώτος. Τον Αύγουστο θα ακολουθήσουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες – με ό,τι αυτό συνεπάγεται ως «επικοινωνιακή καταιγίδα». Αν όλα πάνε καλά, η «καταιγίδα» θα λειτουργήσει υπέρ της τότε κυβέρνησης. Διαφορετικά…
Με άλλα λόγια, είναι σημαντικό για την κυβέρνηση ότι ελέγχει το χρονοδιάγραμμα της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας από τη στιγμή που οι άλλοι ελέγχουν την ίδια την εκλογή.
Το ερώτημα που ευλόγως τίθεται είναι το ακόλουθο: Ελέγχω την εκλογή σημαίνει αυτονοήτως μπλοκάρω την εκλογή; Σύμφωνα με τα πολιτικά δεδομένα που ως τώρα ίσχυαν στη χώρα μας, η απάντηση είναι απολύτως καταφατική. Για τρεις λόγους:
Πρώτον, επειδή συμφωνία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας σημαίνει ότι ο χαμένος των εκλογών της 7ης Μαρτίου αποδέχεται προκαταβολικά ότι φοβάται να κάνει εκλογές διότι και πάλι θα τις χάσει. Δεν είναι εύκολο για μια μεγάλη παράταξη και έναν πολιτικό αρχηγό να συνομολογήσει κάτι τέτοιο. Πόσο μάλλον που από την 8η Μαρτίου οι χαμένοι θα ζουν με την αναμονή του «δεύτερου γύρου» – εκτός και αν τελούν σε κατάσταση πολιτικής διάλυσης, πράγμα μάλλον δύσκολο για μια μεγάλη παράταξη.
Δεύτερον, επειδή κανένας δεν είναι υποψήφιος αν δεν θέλει ο ίδιος. Και κανένας πολιτικός δεν θα δεχθεί να είναι υποψήφιος των αντιπάλων της παράταξής του όταν η παράταξή του θέλει εκλογές. Για «τρίτες λύσεις» ούτε κουβέντα να γίνεται!
Τρίτον, επειδή και οι δύο μεγάλες παρατάξεις έχουν ακολουθήσει στο παρελθόν το σύστημα του «μη ορισμού υποψηφίου». Αρα μπορούν θαυμάσια είτε να μην ψηφίσουν καθόλου ή να ψηφίσουν «παρών» αν δεν θέλουν να υπερψηφίσει ο αντίπαλος τον δικό τους υποψήφιο.
Με άλλα λόγια, «το σενάριο του 2005» είναι αυτή τη στιγμή το πιο ισχυρό σενάριο για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας. Μόνο που το 2005 αργεί ακόμη 11 μήνες και στο ενδιάμεσο, Ελλάδα είμαστε, για πολιτική μιλάμε, όλα μπορούν να συμβούν.
