Το ηλεκτρονικό πορτοφόλι

Με τις καινούργιες «έξυπνες» κάρτες η διακίνηση του ψηφιακού πλέον χρήματος θα γίνεται από τον προσωπικό υπολογιστή μέσω του δικτύου. Πολλοί ήδη εξετάζουν το ενδεχόμενο να εκδίδουν δικό τους χρήμα, υποκαθιστώντας τις εθνικές τράπεζες

Οι παλιοί κινηματογράφοι, όταν δεν μπορούσαν πλέον να συντηρηθούν, μετατράπηκαν οι περισσότεροι σε υπερμπακάλικα ή σε τηλεοπτικά στούντιο. Αναρωτιέμαι, διαβάζοντας για τις εξελίξεις στις οικονομικές συναλλαγές μας, σε τι θα μετατραπούν όλα αυτά τα υποκαταστήματα των τραπεζών όταν πια θα μας είναι τελείως άχρηστα. Διότι προς τα εκεί μας πηγαίνουν οι εξελίξεις. Οι τραπεζικές συναλλαγές θα γίνονται από το σπίτι ή το γραφείο με ηλεκτρονικό χρήμα το οποίο ποτέ δεν θα μετουσιώνεται σε χαρτονομίσματα ή κέρματα, με κάρτες που θα είναι οι ίδιες μικροί κομπιούτερ και με τη δυνατότητα τελικά οι άνθρωποι να συμφωνούν μεταξύ τους για την έκδοση δικού τους χρήματος.

Το υποθετικό χρήμα

Αρκετοί άνθρωποι, εξοικειωμένοι ήδη με τα υπολογιστικά μηχανήματά τους, σε σύνδεση με το Internet ψωνίζουν κάποια είδη εύκολα στην παράδοσή τους στο σπίτι. Βιβλία, δίσκοι μουσικής, λέιζερ ντισκ με κινηματογραφικά έργα, κάποια εξαρτήματα των υπολογιστών διακινούνται αφού πρώτα έχουν πληρωθεί μέσα από τις συνηθισμένες πιστωτικές κάρτες. Καινούργιες κάρτες όμως, σαν μικροί κομπιούτερ, που δοκιμάζονται ήδη σε πολλά μέρη του κόσμου και νέες ιδέες για τη διακίνηση του χρήματος θα φέρουν σίγουρα εντυπωσιακές καινοτομίες αλλά και αντιδράσεις.

Ορια στις συναλλαγές μας, γεωγραφικά ή συναλλαγματικά, δεν υπάρχουν πλέον. Η δυσκολία ως τώρα ήταν πώς θα εξασφαλισθεί ότι ο αριθμός της κάρτας μας δεν θα πέσει θύμα πειρατείας και κάποιος θα κάνει αθρόες αγορές που μετά θα πληρώσουμε εμείς. Τώρα γίνονται δοκιμές να γλιτώσουμε και από αυτόν τον κίνδυνο και να ορμήσουμε στο καινούργιο σπορ όπου κάθε είδους οικονομικές δοσοληψίες θα περνούν μέσα από τον δικό μας κομπιούτερ στον κυβερνοχώρο. Ηδη το χρηματιστήριο οποιασδήποτε χώρας του κόσμου είναι θεωρητικά στις άκρες των δακτύλων μας και έχουν ήδη εμφανισθεί στο δίκτυο οι καινούργιοι χρηματομεσίτες, οι cyberbrokers. Δέχονται από το PC μας οποιεσδήποτε παραγγελίες για συναλλαγές σε οποιοδήποτε χρηματιστήριο του κόσμου, ενώ οι συνεδριάσεις μπορούν να μεταδίδονται λεπτό προς λεπτό όπως οι ποδοσφαιρικοί αγώνες και οι εντολές των «κυβερνοεπενδυτών» να δίδονται ακαριαία.

Οι τράπεζες προσπαθούν να ακολουθήσουν, προχωρώντας δοκιμαστικά σε ριζοσπαστικές πρακτικές. Αλλωστε είναι όνειρο των διοικητών τους να καταργήσουν όλα αυτά τα υποκαταστήματα, τους αντίστοιχους υπαλλήλους, τα λάθη τους και τις ουρές.

Η γνωστή γερμανική Deutsche Bank έχει αρχίσει να διαφημίζει κατά κάποιον τρόπο το δοκιμαστικό της σχέδιο για εντελώς ηλεκτρονικό χρήμα. Με 1.500 πελάτες της να αποκτούν χάρη σε ειδικούς λογαριασμούς κατευθείαν μέσα στον προσωπικό τους κομπιούτερ ένα είδος ηλεκτρονικού πορτοφολιού. Εχει επιλεγεί αριθμός εμπόρων που οι πελάτες τους θα μπορούν να πληρώνουν με «υποθετικά χρήματα» που θα ανασύρουν από το PC τους. Είναι μάλιστα αναμενόμενο διάφορα μεγάλα καταστήματα να ανοίγουν δικούς τους λογαριασμούς και να προσελκύουν πελάτες εφοδιάζοντάς τους με τέτοια γεμάτα ηλεκτρονικά πορτοφόλια. Εκείνοι θα τα αδειάζουν κάνοντας τα ψώνια τους καθώς θα βλέπουν στον υπολογιστή τους τα ράφια με τα εμπορεύματα του καταστήματος να παρελαύνουν στην οθόνη και πληρώνοντας εν καιρώ, πάλι από μακριά, με βάση χίλιους διαφορετικούς «σατανικούς» συνδυασμούς.

Μπρος γκρεμός και πίσω Αμερική

Οι γερμανικές και οι άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού υπάρχει ένας ανταγωνιστής που θέλει τα πάντα ελεύθερα και μάλιστα με απόφαση της κυβέρνησης. Οχι και τόσο απρόσμενα, αφού οι περισσότερες φίρμες διακίνησης εμπορευμάτων με πληρωμή σε ηλεκτρονικό χρήμα είναι αμερικανικές. Αν τώρα οι Ευρωπαίοι παίξουν με τους όρους των Αμερικανών, θα μειώσουν βεβαίως το κόστος λειτουργίας τους, αφού ολόκληροι μηχανισμοί διακίνησης χαρτονομισμάτων και επιταγών θα καταρρεύσουν, την ίδια στιγμή όμως θα υπάρξουν σίγουρα κινητοποιήσεις από την πλευρά των υπαλλήλων ενώ θα χαθούν και τα προνόμια των εθνικών τραπεζών για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας του χρήματος. Επειδή οι διοικήσεις δεν ξέρουν αν, παρά τις όποιες αντιρρήσεις τους, θα καταφέρουν να σταματήσουν τη δυσμενή ροή των πραγμάτων, προετοιμάζονται με μισή καρδιά αλλά εντατικά για να εξασφαλίσουν τις συναλλαγές τους έστω και με αυτόν τον τρόπο.

Εχουν έλθει ήδη σε επαφή με διάφορες εταιρείες που υπόσχονται με τα συστήματά τους ασφάλεια των συναλλαγών με ηλεκτρονικό χρήμα και πολύς λόγος γίνεται πλέον για τη χρήση των έξυπνων καρτών.

Από τον Σεπτέμβριο η Midland Bank άρχισε ένα πείραμα με 100.000 άτομα και μία κάρτα. Μία κάρτα για όλα. Χρεώσεις, πιστώσεις και ένα ηλεκτρονικό πορτοφόλι με… ψιλά ώστε ακόμη και οι εφημερίδες, το ψωμί, το γάλα να αγοράζονται με τη βοήθειά της, αλλά χωρίς πολλές άλλες χρονοβόρες διατυπώσεις. Στην εξωτερική εμφάνιση είναι ίδια με τις γνωστές μας πιστωτικές κάρτες, αλλά εσωτερικά υπάρχουν πολύ περισσότερα κυκλώματα. Γι’ αυτό και στις τράπεζες είναι γνωστές με το όνομα «chip cards», δηλαδή «κάρτες κυκλωματικές» αφού αντί για μια μαγνητική μεταλλική ταινία τώρα υπάρχει ενσωματωμένο ολοκληρωμένο κύκλωμα επάνω σε πυρίτιο με χωρητικότητα σε πληροφορίες 40 φορές μεγαλύτερη από πριν. Ο ενσωματωμένος μικροεπεξεργαστής των 8 bits λειτουργεί διαρκώς και για όλες τις εργασίες, φροντίζει ένα ολόκληρο πακέτο προγραμμάτων που εργάζεται ως λειτουργικό σύστημα. Με την εισδοχή της κάρτας στην ειδική υποδοχή του όποιου συμβατού τραπεζικού μηχανήματος, η μόνιμη οθόνη και το πληκτρολόγιο μετατρέπονται στιγμιαία σε έναν μικρό προσωπικό υπολογιστή. Ανάμεσα στα άλλα σημαντικά προγράμματα εκεί μέσα θα είναι και αυτό για την αποκρυπτογράφηση των ηλεκτρονικών υπογραφών. Ο καθένας δηλαδή θα διαθέτει δύο υπογραφές ή, καλύτερα, δύο συνθήματα – κλειδιά φτιαγμένα με συνδυασμούς ψηφίων. Ενα το λεγόμενο Δημόσιο Κλειδί και ένα το Ιδιωτικό Κλειδί. Το εξαιρετικό με τον συνδυασμό αυτόν είναι ότι με το Δημόσιο Κλειδί του το κεντρικό μηχάνημα μπορεί να αποκρυπτογραφεί τα ιδιωτικά κλειδιά χωρίς να μπορεί να τα δημοσιοποιήσει, να γίνεται η αναγνώριση της κάρτας και αργότερα ίσως και του ίδιου του κατόχου της.

Διότι στη μεγαλύτερη τώρα πια μνήμη θα μπορέσουν να φυλάξουν κάποια στιγμή κωδικοποιημένα στοιχεία από τα δακτυλικά του αποτυπώματα ή την ίριδα του ματιού που, όπως έχει διαπιστωθεί, είναι διαφορετική από άνθρωπο σε άνθρωπο.

ΡΑΝ-κάρτες

Μερικοί πιστεύουν ότι οι κάρτες αυτές δεν είναι και τόσο ασφαλείς. Σε πανεπιστημιακές σχολές πληροφορικής κάποιοι καθηγητές δίνουν στους φοιτητές τους τέτοιες κάρτες, παρακολουθώντας τον χρόνο που χρειάζονται για να τις παραβιάσουν. Και συνήθως δεν αργούν πολύ. (Σκεφθείτε τι γίνεται με τις τωρινές, πολύ πιο απλές κάρτες).

Φαίνεται ότι τα προβλήματα που επιβαρύνουν ακόμη και τις θεωρούμενες πιο ασφαλείς κάρτες, τις chip cards, θα ξεπεραστούν μόνον όταν… καταργηθεί ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν. Και η κατάργησή του θα έλθει με τις ΡΑΝ-κάρτες, όπου κάπου επάνω μας, στον γιακά ή στα παπούτσια ίσως, θα υπάρχει ένα ειδικό κύκλωμα με μνήμη. Το δέρμα θα χρησιμοποιείται ως λεωφόρος από όπου θα διαβιβάζονται τα προσωπικά και άλλα στοιχεία μας, ενώ με το άγγιγμα των δακτύλων τους οι άνθρωποι θα μεταδίδουν στοιχεία ο ένας προς τον άλλον ή θα τα διοχετεύουν σε διάφορα αυτόματα μηχανήματα.

Και όλα αυτά είναι απλώς κομμάτια ενός πολύ μεγαλύτερου καμβά που υφαίνεται τα τελευταία χρόνια σε μια προσπάθεια όλα να είναι συνδεδεμένα με όλα. Ανταλλάσσοντας δύο άνθρωποι χειραψία θα βλέπουν μπροστά τους σαν σε μικροσκοπικό κινηματογράφο ο καθένας μια προβολή των στοιχείων του άλλου. Γιατί με το που θα αγγίζονται κάποιο κύκλωμα θα έχει κλείσει. Ενεργοποιείται αμέσως ο μικροεπεξεργαστής στερεωμένος κάπου στα ρούχα και βγάζοντας από τη μνήμη ένα σωρό προσωπικά στοιχεία λειτουργεί σαν μια προσωπική κάρτα επισκεπτηρίου.

Επεκτείνοντας αυτή την ήδη υπαρκτή επινόηση οι κατασκευαστές θα δώσουν στην κυκλοφορία και κάρτες που θα παρουσιάζουν με ένα άγγιγμα τη θερμοκρασία, την πίεση, ίσως και άλλα ζωτικά στοιχεία του ασθενούς. Η υπερδικτύωση του κόσμου μας θα προχωρήσει τόσο ώστε προτού πάμε στο υπερμπακάλικο της αρεσκείας μας θα αγγίζουμε το ψυγείο και αυτό θα αδειάζει στη συνδεδεμένη με το σώμα μας μνήμη πληροφορίες για το περιεχόμενό του, ακόμη και για το σε ποια τρόφιμα έχει παρέλθει η ημερομηνία κατανάλωσής τους. Ετσι φθάνοντας στο μαγαζί θα μπορούμε να κάνουμε τα ψώνια μας με βάση τις ελλείψεις χωρίς να έχουμε ψάξει εμείς οι ίδιοι πολύ το θέμα.

Εννοείται ότι τέτοιες ενσωματωμένες μνήμες θα υπάρχουν τελικά παντού επάνω μας και για διάφορες περιπτώσεις. Προφανώς έχουμε μπει σε έναν δρόμο που δεν πρόκειται να μας ξαναγυρίσει κοντά στην αφετηρία. Οσο όμως τελειοποιείται αυτό το σύστημα τόσο πιο έντονη θα υπάρχει μέσα του και η αναίρεσή του, όπως την βλέπουμε καθαρά πλέον να διαγράφεται στην περίπτωση των τραπεζών. Αυτές ξεκίνησαν την ιστορία με τις κάρτες και τώρα διατρέχουν τον κίνδυνο να θαφτούν από κάτω τους.