Ποιοι δικαιούνται επικουρική σύνταξη από το ΙΚΑΤΕΑΜ. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις, ποιοι παίρνουν κατ’ εξαίρεση και σε ποιες κατηγορίες υπάγονται
Βασική και γενική προϋπόθεση για την απονομή επικουρικής σύνταξης από το ΙΚΑ-ΤΕΑΜ είναι η προηγούμενη συνταξιοδότηση του ασφαλισμένου από το ΙΚΑ ή από άλλο φορέα κύριας ασφάλισης πλην Δημοσίου ή δημοσιοϋπαλληλικών διατάξεων.
Κατ’ εξαίρεση δικαιούνται σύνταξη από το ΙΚΑ-ΤΕΑΜ παρ’ όλο που επέλεξαν το Δημόσιο ως φορέα κύριας σύνταξης οι ασφαλισμένοι συγχωνευθέντων στο ΙΚΑ-ΤΕΑΜ Ταμείων που μονιμοποιήθηκαν με τις διατάξεις του ΝΔ 874/71, καθώς επίσης και οι ασφαλισμένοι που προέρχονται από συγχωνευθέντα Ταμεία και κατά την ημερομηνία της συγχώνευσης το Ταμείο τους τούς επέτρεπε την ασφάλιση σ’ αυτό ανεξάρτητα από το γεγονός ότι για κύρια σύνταξη ασφαλίζονται στο Δημόσιο. Η αιτία συνταξιοδότησης από το ΙΚΑ-ΤΕΑΜ (γήρας, αναπηρία κτλ.) είναι πάντα η ίδια με την αιτία συνταξιοδότησης από τον φορέα κύριας ασφάλισης.
Χρονικές προϋποθέσεις
1. Για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος απαιτείται η συμπλήρωση 1.000 ημερών εργασίας στην ασφάλιση ΙΚΑ-ΤΕΑΜ. Το όριο αυτό αυξάνεται σε 4.050 και από 1.1.1998 σε 4.500, προστιθεμένων 175 ημερών ασφάλισης για κάθε επόμενο χρόνο, κατά μέσον όρο, με αφετηρία την 1η Ιανουαρίου του έκτου έτους από την υπαγωγή κάθε κατηγορίας στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ.
Παραδείγματα
* Για τους ασφαλισμένους που έχουν υπαχθεί από 1.1.1980 στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ, από 1.1.1986 το όριο των 1.000 ημερών αυξάνεται σε 1.175, από 1.1.1987 σε 1.350 από 1.1.1988 σε 1.525 κ.ο.κ. ώσπου να συμπληρωθούν 4.050 ημερομίσθια και 4.500 από 1.1.1998.
* Για τους ασφαλισμένους που έχουν υπαχθεί στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ από 1.1.1981, το όριο των 1.000 ημερών αυξάνεται σε 1.175 από 1.1.1987, σε 1.350 από 1.1.1998 κ.ο.κ. ώσπου να συμπληρωθούν 4.050 ημερομίσθια και 4.500 από 1.1.1998.
* Για τους ασφαλισμένους που έχουν υπαχθεί στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ από 1.2.1983, το όριο των 1.000 ημερών αυξάνεται σε 1.175 από 1.1.1989, σε 1.350 από 1.1.1990 κ.ο.κ. ώσπου να συμπληρωθούν 4.050 ημερομίσθια και 4.500 από 1.1.1998.
2. Οι ασφαλισμένοι που απασχολούνται σε εποχικές εργασίες συνταξιοδοτούνται με 1.000 ημέρες εργασίας οι οποίες μετά την πρώτη πενταετία από την ημερομηνία υπαγωγής της κατηγορίας στην ασφάλιση προσαυξάνονται ανά 175 κατ’ έτος και ώσπου να συμπληρωθούν οι 4.050 ημέρες εργασίας (πλήρεις προϋποθέσεις) και από 1.1.1998 οι 4.500 ημέρες εργασίας.
3. Οι παραπάνω ημέρες εργασίας μπορούν να συμπληρωθούν με αναγνώριση χρόνου εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει 750 ημέρες εργασίας στην πραγματική ασφάλιση του Ταμείου. Οι ημέρες αυτές (750) μετά την πρώτη πενταετία από την ημερομηνία υπαγωγής της κατηγορίας στην ασφάλιση προσαυξάνονται ανά 150 ώσπου να συμπληρωθούν οι πλήρεις χρονικές προϋποθέσεις.
4. Οι ασφαλισμένοι των συγχωνευθέντων στο ΙΚΑ-ΤΕΑΜ Ταμείων θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης εφόσον συμπλήρωσαν συνολικό χρόνο ασφάλισης 4.050 ημερών εργασίας και από 1.1.1998 4.500 ημέρες εργασίας στο Ταμείο από το οποίο προέρχονται και στο ΙΚΑ-ΤΕΑΜ. Δηλαδή δεν ισχύουν για αυτούς οι μειωμένες χρονικές προϋποθέσεις.
Επικουρική σύνταξη αναπηρίας από κοινή νόσο
Για τη συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας από το ΙΚΑ-ΤΕΑΜ απαιτείται η συμπλήρωση 700 ημερών εργασίας στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ από τις οποίες 300 τουλάχιστον μέσα στα πέντε προηγούμενα χρόνια εκείνου που ο ασφαλισμένος έγινε ανάπηρος, ή 1.000 ημέρες εργασίας οποτεδήποτε ή όπως θα έχουν διαμορφωθεί.
Το όριο των 700 ημερών αυξάνεται προοδευτικά σε 1.500 ημέρες με την προσθήκη 100 ημερών για κάθε επόμενο ημερολογιακό χρόνο με αφετηρία την 1η Ιανουαρίου του έκτου έτους από την υπαγωγή κάθε κατηγορίας στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ, ενώ για 1.000 αυξάνονται ανά 175 μετά την πρώτη πενταετία ώσπου να συμπληρωθούν οι πλήρεις προϋποθέσεις των 4.050 ημερών εργασίας (βλ. παραδείγματα ανωτέρω) και από 1.1.1998 των 4.500 ημερών εργασίας. Οι μειωμένες χρονικές προϋποθέσεις για την κατηγορία της σύνταξης λόγω αναπηρίας δεν ισχύουν γιατί έχουν ήδη καλύψει τις πλήρεις χρονικές προϋποθέσεις.
Οι ασφαλισμένοι των συγχωνευθέντων Ταμείων συνταξιοδοτούνται με τις πλήρεις προϋποθέσεις, δηλαδή 1.500 ημέρες εκ των οποίων 300 την τελευταία πριν από τη διαπίστωση της αναπηρίας πενταετία ή 4.050 οποτεδήποτε.
Από 1.1.1998 ισχύουν οι 1.500 ημέρες εκ των οποίων 600 την τελευταία πριν από τη διαπίστωση της αναπηρίας πενταετία ή 4.500 οποτεδήποτε.
Επικουρική σύνταξη θανάτου
Δικαίωμα σε σύνταξη αναγνωρίζεται στα μέλη οικογενείας θανόντος ασφαλισμένου ή συνταξιούχου τα οποία έχουν αναγνωρίσει παρόμοιο δικαίωμα σε κύρια σύνταξη από το ΙΚΑ ή από άλλο φορέα κύριας ασφάλισης στον οποίο είχε υπαχθεί ο ασφαλισμένος προστάτης τους.
Το δικαίωμα θεμελιώνεται με τη συμπλήρωση των απαιτουμένων ημερομισθίων που χρειάζονται κάθε φορά για τη σύνταξη αναπηρίας.
Προϋποθέσεις χορήγησης επικουρικής σύνταξης αναπηρίας ή θανάτου από ατύχημα ή επαγγελματική νόσο
Αν από τα αρμόδια όργανα κριθεί ότι η αναπηρία ή ο θάνατος του ασφαλισμένου οφείλεται σε εργατικό ατύχημα ή σε επαγγελματική νόσο που επήλθε μετά την υπαγωγή της κατηγορίας του στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ, η σύνταξη χορηγείται χωρίς να απαιτείται η συμπλήρωση ορισμένου αριθμού ημερών εργασίας.
Αν η αναπηρία ή ο θάνατος οφείλεται σε ατύχημα εκτός εργασίας, οι απαιτούμενες χρονικές προϋποθέσεις μειώνονται στο ½ των απαιτουμένων κάθε φορά για αναγνώριση δικαιώματος σε σύνταξη αναπηρίας.
Δικαιολογητικά
1. Αίτηση – δήλωση (το έντυπο παρέχεται από το ΙΚΑ).
2. Αντίγραφο της απόφασης απονομής της κύριας σύνταξης.
Εναρξη καταβολής
Η καταβολή της σύνταξης του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ αρχίζει από την ημερομηνία έναρξης καταβολής της κύριας σύνταξης αν η αίτηση για συνταξιοδότηση υποβληθεί μέσα σε προθεσμία τριών μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασης απονομής της κύριας σύνταξης.
Αν η αίτηση υποβληθεί μετά την προθεσμία αυτή, η καταβολή της σύνταξης του ΙΚΑ-ΤΕΑΜ θα αρχίσει από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για συνταξιοδότηση.
ΔΙΑΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
Η διαδοχική ασφάλιση είναι μια μορφή ή ένα είδος ασφάλισης που παρουσιάζεται στο άτομο το οποίο, ενώ ήταν ασφαλισμένο σε έναν ασφαλιστικό οργανισμό, λόγω αλλαγής επαγγέλματος ή εργασίας αναγκάζεται να ασφαλισθεί σε άλλον ασφαλιστικό φορέα.
Στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης, αρμόδιος οργανισμός για να εξετάσει το συνταξιοδοτικό αίτημα είναι ο τελευταίος οργανισμός, αρκεί ο ασφαλισμένος να έχει πραγματοποιήσει στην ασφάλισή του 1.500 ημέρες, από τις οποίες τουλάχιστον 500 ημέρες την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή της αίτησης ή πριν από τη διακοπή της απασχόλησης.
Αν ο ασφαλισμένος δεν συμπληρώνει κάποια από τις παραπάνω προϋποθέσεις ή τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη νομοθεσία του τελευταίου οργανισμού για την κατηγορία του (γήρας, αναπηρία), τότε ο τελευταίος οργανισμός διαβιβάζει την αίτηση συνταξιοδότησης στον προηγούμενο οργανισμό ή αν οι προηγούμενοι είναι πολλοί σε αυτόν όπου έχει τις περισσότερες ημέρες ασφάλισης για να την κρίνει με τη βασική προϋπόθεση ότι:
* αν η περίπτωση είναι γήρατος, θα πρέπει ο ασφαλισμένος να έχει συμπληρώσει όριο ηλικίας με το οποίο χορηγεί σύνταξη (ο τελευταίος οργανισμός),
* αν η περίπτωση είναι αναπηρίας, θα πρέπει ο ασφαλισμένος να έχει κριθεί ανάπηρος με βάση τη νομοθεσία του (του τελευταίου οργανισμού), και
* αν η περίπτωση είναι θανάτου, δεν απαιτείται καμία προϋπόθεση.
Αν ο ασφαλισμένος δεν συμπληρώνει τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας του οργανισμού με τις περισσότερες ημέρες ασφάλισης, τότε η αίτηση διαβιβάζεται στους άλλους οργανισμούς (κατά σειράν αριθμού ημερών εργασίας).
Αν ο ασφαλισμένος δεν συμπληρώνει τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας όλων των άλλων οργανισμών (πλην του τελευταίου), τότε ο τελευταίος καθίσταται εκ νέου αρμόδιος για την εξέταση του αιτήματος συνταξιοδότησης γήρατος – αναπηρίας, αρκεί ο ασφαλισμένος να έχει πραγματοποιήσει στην ασφάλισή του 1.000 ημέρες εργασίας, από τις οποίες τουλάχιστον 300 ημέρες την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση ή τη διακοπή της απασχόλησης και για το αίτημα συνταξιοδότησης λόγω θανάτου, αν ο θανών είχε πραγματοποιήσει 300 ημέρες εργασίας οποτεδήποτε (άρθρο 14 του Ν. 1902/90).
