Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Νέα ανάλυση δείχνει ότι η κορυφαία διασυλλογική διοργάνωση της Ευρώπης χάνει σταδιακά την απρόβλεπτη φύση της, καθώς οι ίδιες ομάδες μονοπωλούν τις προκρίσεις στα προημιτελικά.
To Champions League χτίστηκε πάνω στην ιδέα ότι κάθε χρόνο οι κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης θα συναντιούνται σε μια διοργάνωση όπου τα πάντα είναι πιθανά. Από τις εκπλήξεις του Αγιαξ και της Μονακό μέχρι το έπος της Πόρτο του Ζοσέ Μουρίνιο και την πορεία της Ντόρτμουντ ή της Τότεναμ σε τελικούς, το στοιχείο της ανατροπής αποτελούσε πάντα μέρος της γοητείας της. Τα τελευταία χρόνια, όμως, τα δεδομένα αλλάζουν.
Ανάλυση του σερβοαμερικανού οικονομολόγου Μπράνκο Μιλάνοβιτς αποκαλύπτει ότι η κορυφαία ευρωπαϊκή διασυλλογική διοργάνωση γίνεται ολοένα και πιο κλειστή. Το κριτήριο είναι απλό: πόσες διαφορετικές ομάδες καταφέρνουν να φτάσουν στα προημιτελικά μέσα σε κάθε πενταετή κύκλο.
Θεωρητικά, σε ένα απόλυτα ανοιχτό και ανταγωνιστικό σύστημα θα μπορούσαν να εμφανιστούν 40 διαφορετικές ομάδες στα προημιτελικά σε διάστημα πέντε ετών. Στον αντίποδα, σε ένα πλήρως κλειστό σύστημα θα βλέπαμε διαρκώς τις ίδιες 8 ομάδες. Για δεκαετίες, η διοργάνωση κινούνταν περίπου στη μέση, με κατά μέσο όρο 25 διαφορετικούς συλλόγους να φτάνουν στους «8» κάθε πενταετία.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν με εντυπωσιακό τρόπο τη μεταμόρφωση της διοργάνωσης. Στις δεκαετίες του 1960, του 1970 και του 1980, περίπου 24 έως 27 διαφορετικοί σύλλογοι κατάφερναν να φτάσουν στα προημιτελικά μέσα σε κάθε πενταετή κύκλο. Η πτώση ξεκίνησε μετά το 2000, όταν η οικονομική ψαλίδα μεταξύ των μεγάλων και των υπόλοιπων συλλόγων άρχισε να διευρύνεται. Από τις 23 ομάδες της περιόδου 1998-2002 ο αριθμός υποχώρησε στις 20 την πενταετία 2003-2007, στις 19 την περίοδο 2008-2012 και στις 17 μεταξύ 2013-2017.
Η τάση συνεχίστηκε με 16 διαφορετικές ομάδες την πενταετία 2018-2022, ενώ ο τρέχων κύκλος 2023-2027 κινείται σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα, επιβεβαιώνοντας ότι η ευρωπαϊκή ελίτ γίνεται ολοένα και πιο κλειστή.
Συγκεκριμένα για την πενταετία 2023-2027, όπου μας μένει ένα έτος ακόμη, μόλις 12 διαφορετικές ομάδες έχουν καταφέρει να φτάσουν στα προημιτελικά έπειτα από τρεις σεζόν. Αν η τάση συνεχιστεί, η πενταετία θα ολοκληρωθεί με περίπου 15 συλλόγους, αριθμός που αποτελεί ιστορικό χαμηλό και δείχνει πόσο περιορισμένη έχει γίνει η κινητικότητα στην ευρωπαϊκή ελίτ.
Η εξήγηση βρίσκεται κυρίως στο οικονομικό σκέλος. Οι ομάδες που προκρίνονται συστηματικά στις νοκ άουτ φάσεις εξασφαλίζουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από τηλεοπτικά δικαιώματα, χορηγίες, εισιτήρια και εμπορικές συμφωνίες.
Τα έσοδα αυτά επιτρέπουν την απόκτηση καλύτερων παικτών, τη διατήρηση βαθύτερων ρόστερ και τη συνεχή ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους. Δημιουργείται έτσι ένας αυτοτροφοδοτούμενος κύκλος που κάνει ολοένα δυσκολότερη την είσοδο νέων ομάδων στην κορυφή.
Η νέα μορφή του Champions League, με περισσότερους αγώνες και ενιαία βαθμολογία, σχεδιάστηκε για να αυξήσει το εμπορικό ενδιαφέρον και να προσφέρει περισσότερες αναμετρήσεις μεταξύ μεγάλων συλλόγων.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι ενδέχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ανισότητα. Οι πλούσιες ομάδες διαθέτουν τα μέσα να διαχειριστούν το αυξημένο αγωνιστικό φορτίο, σε αντίθεση με τους μικρότερους συλλόγους.
