Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Στον Γ. Π. που ήταν παρών
Είμαι ενθουσιασμένος με τον τίτλο που επινόησα. Προβλέπω ένα κείμενο λαβυρινθώδες (Borges), αυτοαναφορικό (Kundera), αυτοειρωνικό (Musil), εργαλειοποιώντας τον αυτοθαυμασμό μου ως έκφραση του ναρκισσισμού, πρώτης πράξης της νεοελληνικής τραγωδίας που ο ίδιος ο τίτλος υπονοεί. Η ιδέα πως δεν καταλάβατε αυτή την εισαγωγική πρόταση επαυξάνει τον θαυμασμό στο επίτευγμα μου.
«Διονυσάκη μου, πες το απλά. Πες το με τα δικά σου λόγια», έτσι με φώτισε μια γλυκιά δασκάλα στο δημοτικό, βοηθώντας με να συνειδητοποιήσω πως τα λόγια μου δεν είναι «τα δικά μου». Λίγα χρόνια αργότερα ένας εξίσου γλυκός δάσκαλος, ο Τίτος Πατρίκιος, μου έμαθε να ξαπλώνω τα γραπτά στο συρτάρι να κοιμηθούν, πριν τα ξαναπιάσω για να πετάξω όλα τα λόγια που δεν μου ανήκουν. «Κράτα το name dropping της αρχής, είναι γελοίο, αποκαλύπτει πόσο μολυσμένος από την ίδια την αρρώστια που καταγγέλλει είναι ο αφηγητής σου. Δεν θα ζήσει για να την τελειώσει· στόχευσε λοιπόν μια σύντομη ανολοκλήρωτη νουβέλα, μια μινιατούρα η οποία απλά σταματάει απότομα, αιωρούμενη.» Πενήντα χρόνια τώρα, πάντα ακούω τη φωνή του Τίτου όταν γράφω.
Πέρυσι νομίζω, με κάλεσαν στην ελληνική πρεσβεία στο Παρίσι μαζί με καμιά εικοσαριά Έλληνες «του εξωτερικού». Θέμα: πώς να συμβάλουμε στην πολιτιστική επιρροή της Ελλάδας. Έκανα μία ερώτηση, παραδεχόμενος εξαρχής ότι ήταν σουρεαλιστική.
«Αν, ως εκ θαύματος, ένας από τους παρευρισκόμενους κατάφερνε να πείσει το Université Paris-Saclay – δεύτερη ή πρώτη ανάλογα με τη χρονιά (εναλλακτικά με το Princeton) μαθηματική σχολή στον κόσμο στην κατάταξη της Σανγκάης – τη Σορβόνη (έκτη στην ίδια κατάταξη), το Conservatoire National de Paris, κατόχους του Fields Medal όπως ο Cédric Villani, επιστημονικούς οίκους όπως ο Springer, καλλιτέχνες όπως οι Katia και Marielle Labèque, ο Bruno Mantovani· αν κατόρθωνε ένα reverse brain drain προς όφελος όχι της Αθήνας αλλά της Κρήτης – με μπροστάρηδες τη μεγάλη Θεοδώρα Ψυχογυιού (prima inter pares ανάμεσα στους μουσικολόγους της Σορβόνης), την Αγγελική Μενεγάκη (Imperial College) και τον Κωστή Δασκαλάκη (MIT), και τους τρεις Χανιώτες· αν λοιπόν ως διά μαγείας κατάφερνε να πείσει όλους αυτούς να έρχονται κάθε χρόνο στα Χανιά για δύο εβδομάδες, να διδάσκουν εντελώς δωρεάν επιλεγμένους φοιτητές και μαθητές αλλά και το ευρύ κοινό σε ένα είδος ελεύθερου λαϊκού πανεπιστημίου, με συναυλίες μουσικής δωματίου, ρεσιτάλ, τη δημιουργία της πρώτης κρητικής ορχήστρας σε συνεργασία με την Academy of St Martin in the Fields, τα πάντα με ελεύθερη είσοδο· θα βοηθούσαν το Υπουργείο Πολιτισμού, το Υπουργείο Παιδείας, η κυβέρνηση, τα ελληνικά Πανεπιστήμια να γίνει κάτι τέτοιο θεσμός; να ριζώσει; να μπολιάσει; να πιάσει τόπο; να μην είναι μια ακόμα εντυπωσιακή φούσκα από τόσες που έχει δει ο τόπος; Ή το εγχείρημα θα κρατούσε δύο, τρία, άντε τέσσερα χρόνια – όσο κρατούσε και η προσωπική του περιουσία που το χρηματοδοτεί – μέχρι να σβήσει μέσα στη γενική αδιαφορία;».
Ευσυγκίνητοι, ασταθείς συμμετέχοντες είναι δυσάρεστο αλλά σύνηθες φαινόμενο σε κουλτουριάρικες συγκεντρώσεις, αποτελεσματικά διαχειρίσιμο με τακτ (το χιούμορ δεν συνιστάται) από εκπαιδευμένο προσωπικό. Τα δευτερόλεπτα ευγενικής αμηχανίας μετασχηματίστηκαν δεξιοτεχνικά από τη συντονίστρια επαναφέροντας την κουβέντα στην αναγκαιότητα να χτιστεί ένα ολιστικό οικοσύστημα πολιτισμικής διπλωματίας, να ενεργοποιηθούν στοχευμένες συνέργειες μεταξύ θεσμικών φορέων και της δημιουργικής διασποράς, να αναδειχθούν best practices, να καλλιεργηθεί ένα narrative που θα επιτρέψει στη χώρα να επανατοποθετηθεί στον παγκόσμιο πολιτισμικό χάρτη ως hub καινοτομίας και παράδοσης ταυτόχρονα, αξιοποιώντας το συγκριτικό της πλεονέκτημα με όρους βιώσιμης ανάπτυξης και ανθρώπινου κεφαλαίου.
Το φεστιβάλ Μουσικής και Μαθηματικών Festum π σας περιμένει 26 Ιουλίου με 2 Αυγούστου στα Χανιά. Όλες οι εκδηλώσεις είναι απολύτως δωρεάν για το κοινό. Οι αγαπημένοι μας Cédric Villani, Θεοδώρα Ψυχογυιού, Katia και Marielle Labèque, Κωστής Δασκαλάκης, ανάμεσα σε τόσους καλλιτέχνες και επιστήμονες, θα μας υποδεχτούν με σκοπό να συζητήσουν μαζί μας. Σε αντίθεση με τον αφηγητή στην αρχή του παρόντος άρθρου, αυτοί μιλάνε απλά, αληθινά, με τα δικά τους λόγια. Χάρη στη συνδρομή τεσσάρων λεβέντηδων Κρητικών, που πίστεψαν πως αυτό το παράτολμο εγχείρημα άξιζε να υπάρξει.
Σας περιμένουμε. Ίσως για τελευταία φορά, αιωρούμενοι.
Ο κ. Διονύσης Δερβής-Μπουρνιάς είναι δημιουργός και καλλιτεχνικός διευθυντής του Festum π.
