Οποιος έχει συνοδέψει πεντάχρονο παιδί σε ομαδικές αθλητικές δραστηριότητες, θα έχει σίγουρα εντοπίσει στις κερκίδες εκείνη την κατηγορία των παθιασμένων γονέων οι οποίοι όχι μόνο θεωρούν ότι το παιδί τους είναι το καλύτερο αλλά είναι και πεπεισμένοι ότι η ομάδα – δηλαδή τα παιδιά των υπολοίπων γονιών της κερκίδας – δεν συμβάλλει στην ανάδειξη του ταλέντου του «πρωταθλητή τους».

Και συνήθως πρόκειται για γονείς που έχουν επενδύσει πάνω στον δικό τους εκκολαπτόμενο «Μαραντόνα» ή «Βασίλη Σπανούλη» προπονώντας τον οι ίδιοι σχεδόν από τη στιγμή που είχε μάθει να περπατάει!

Βλέπετε, η άποψη ότι κάθε είδους πρωταθλητισμός – είτε πρόκειται για τα σπορ, τη μουσική, το σκάκι ή την επιστήμη – απαιτεί πρώιμη έναρξη και στη συνέχεια μονολιθική προσήλωση, είναι βαθιά ριζωμένη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι και σωστή!

Στα ακριβώς αντίθετα συμπεράσματα κατέληξε διεξοδική διεθνής μελέτη η οποία είχε στόχο να διερευνήσει τα υλικά της «συνταγής» των αρίστων.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο στην επιστημονική επιθεώρηση «Science», κατέδειξε ότι η εξερεύνηση, η σταδιακή ανάπτυξη δεξιοτήτων και η ευελιξία υπερτερούν σαφώς της πρώιμης εντατικής προσπάθειας.

Αντί να επικεντρωθούν στα παιδιά, οι ερευνητές επανεξέτασαν μεγάλα σύνολα δεδομένων από πλήθος προηγούμενων μελετών, αναλύοντας την εξέλιξη 34.839 κορυφαίων στον τομέα τους ενηλίκων ατόμων από όλο τον κόσμο.

Η προς εξέταση ομάδα ανθρώπων περιελάμβανε κατόχους του βραβείου Νομπέλ στις θετικές επιστήμες, ολυμπιονίκες, κορυφαίους σκακιστές και κορυφαίους συνθέτες κλασικής μουσικής.

Από την έρευνα προέκυψε ότι τα πρώιμα αστεράκια σπάνια μετεξελίσσονται σε μελλοντικούς θρύλους. Προέκυψε επίσης ότι οι μελλοντικοί πρωταθλητές παγκόσμιας κλάσης έτειναν να βελτιώνονται σταδιακά κατά τα πρώτα τους χρόνια και ότι σπάνια αυτοί επικεντρώνονταν από νωρίς σε ένα μόνο άθλημα ή πνευματική ενασχόληση.

Αντίθετα, έτειναν να βρίσκουν αυτό που τους ταίριαζε και στο οποίο τελικά πρώτευαν έχοντας προηγουμένως εξερευνήσει μια σειρά άλλων δραστηριοτήτων, όπως διαφορετικά ακαδημαϊκά πεδία, μουσικά είδη, αθλήματα ή και επαγγέλματα.

Εξηγώντας τα ευρήματά της η διεθνής επιστημονική ομάδα συμπεραίνει ότι η έκθεση σε πολλαπλά αντικείμενα αυξάνει την πιθανότητα τελικά να βρεθεί η πιο ταιριαστή για τον καθένα επιλογή, ενώ παράλληλα μειώνει την πρώιμη επαγγελματική εξουθένωση η οποία οδηγεί σε παραίτηση των παιδιών από τους στόχους τους (ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι πρωτίστως στόχοι των γονέων).

Επιπροσθέτως, φαίνεται ότι η εξάσκηση και η μάθηση διαφόρων αντικειμένων ενισχύουν τη συνολική μαθησιακή ικανότητα, καθιστώντας ευκολότερη τη συνέχιση της βελτίωσης αργότερα στο υψηλότερο επίπεδο του επιλεγμένου τομέα.

Με άλλα λόγια, αν μέσα στις αποφάσεις σας για τον καινούργιο χρόνο είναι να ενισχύσετε το δυναμικό των παιδιών σας, αφήστε τα να εξερευνήσουν διάφορα αθλήματα, μουσικά όργανα, επιστημονικά πεδία. Και χαρείτε τα καθώς θα «ανθίζουν» απαλλαγμένα από τα άγχη του πρώιμου πρωταθλητισμού.