Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Τα τελευταία χρόνια στο σουπερμάρκετ προτιμώ τα αυτόματα ταμεία. Κάθε φορά όμως που χρειάζεται να έρθει κάποιος εργαζόμενος να με βοηθήσει με το μηχάνημα νιώθω αμήχανα. Αισθάνομαι ότι δουλειά του είναι πια να βοηθήσει στη μετάβαση που άρχισε με τελικό στόχο να τον αφήσει άνεργο. Τι θα κάνει άραγε αυτός ο άνθρωπος όταν – αργά ή γρήγορα – του ανακοινωθεί η απόλυση; Στα πενήντα κάτι, πιθανότατα με παιδιά και χωρίς οικονομικό μαξιλάρι;
Το παράδοξο με την τεχνητή νοημοσύνη είναι πως ενώ όλοι αναγνωρίζουν ότι αποτελεί τεράστια πρόκληση, ελάχιστα συζητάμε τον πυρήνα της: Το πώς δηλαδή θα πρέπει να διαχειριστούμε τη μετάβαση για να μη διαλυθούν οι κοινωνίες.
Την προηγούμενη εβδομάδα παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο του Θ. Σκυλακάκη με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη. Η εκτόπιση της εργασίας – Ελευθερία και αξιοπρέπεια σε έναν κόσμο χωρίς μισθό». Ο τίτλος λέει πολλά για το πώς εκτιμά ο συγγραφέας ότι θα κυλήσουν τα πράγματα.
«Η ΤΝ και η ρομποτική είναι για τα χέρια και τον εγκέφαλο του ανθρώπου ό,τι ήταν η μηχανή εσωτερικής καύσης για τους μυς του αλόγου. Αν φτάσει στο επίπεδο της Γενικής Νοημοσύνης χωρίς να έχουμε αλλάξει το κοινωνικό μας συμβόλαιο, η πλήρης περιθωριοποίηση της ανθρώπινης εργασίας αποτελεί τη φυσική κατάληξη του καπιταλισμού. Το κεφάλαιο απλώς δεν θα μας χρειάζεται για να παράγει πλούτο». Τι θα κάνουμε λοιπόν αν επιβεβαιωθούν αυτές οι προβλέψεις;
Ο κ. Σκυλακάκης εισηγείται σειρά μέτρων που πόρρω απέχουν από το προσωπικό του πολιτικό αποτύπωμα, ενδεικτικό κι αυτό της ανατροπής που βλέπει να έρχεται. Προτείνει για παράδειγμα φόρο στον ακραίο πλούτο, για να υπάρξει κρατική παρέμβαση για όσους οδηγηθούν σε άμεσο οικονομικό αδιέξοδο εξαιτίας του ΑΙ. Θυμίζει πως η ΤΝ τροφοδοτείται και μαθαίνει από τον λόγο και τη γνώση όλης της ανθρωπότητας, άρα οι τεχνολογικοί κολοσσοί μάς οφείλουν κάποιου είδους πνευματικά δικαιώματα. Επειτα, υποστηρίζει ότι είναι ανάγκη να μεταβούμε από κοινωνία των εργαζομένων σε ένα μοντέλο κοινωνίας των ιδιοκτητών, με απαραβίαστη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη κατοικία για όλους.
Παράλληλα, κάνει ένα βήμα πέρα από τη θεωρία περί ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και προτείνει ένα ανεκχώρητο ελάχιστο κεφάλαιο για κάθε πολίτη – ώστε καίτοι εκτοπισμένος από την εργασία να μην εξοριστεί και από την οικονομική ζωή. «Αν δεν ξεκινήσει εγκαίρως η μετάβαση προς μια καινούργια λογική οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης, στην οποία θα υπάρχει εκτεταμένη αναδιανομή του νέου πλούτου, οι ανεπτυγμένες κοινωνίες θα οδηγηθούν αργά ή γρήγορα στη δυστοπία» τονίζει. Δεν πρέπει να ανοίξει για τα καλά αυτή η συζήτηση;
Σύμφωνοι. Υπάρχουν και άλλες εκτιμήσεις. Εκείνες που θυμίζουν πως κάθε φορά που η ανθρωπότητα βρέθηκε μπροστά σε μια τεχνολογική επανάσταση, τα δυστοπικά σενάρια δεν επαληθεύτηκαν. Αν όμως τώρα είναι διαφορετικά; Δεν χρειάζεται να προετοιμαστούμε; Αν το τσουνάμι που αχνοφαίνεται στον ορίζοντα τελικά μας σκεπάσει, δεν θα φαντάζει η σημερινή μας «ανεμελιά» σαν ένα στοπ καρέ από τις τελευταίες μέρες της Πομπηίας;
