Βαγγέλης Πρατικάκης

Απορρίπτοντας τις ενστάσεις της βιομηχανίας βιολογικών προϊόντων και διαφόρων μη κυβερνητικών οργανώσεων, το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας ενέκρινε δύο γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες μήλων, σχεδιασμένεςώστε να μη μαυρίζουν όταν κόβονται. Οι νέες ποικιλίες αναπτύχθηκαν από την καναδική Okanagan Specialty Fruits, η οποία σκοπεύει να τις διαθέσει στην αγορά με τις ονομασίες Arctic Granny και Arctic Golden.

Μια νομαδική φυλή βοσκών από την περιοχή της σημερινής Ρωσίας έφτασε στην Ευρώπη πριν από 4.500 χρόνια φέρνοντας μαζί της την εφεύρεση του τροχού, καθώς και τη μητέρα των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών που χρησιμοποιούνται στην ήπειρο σήμερα. Το συμπέρασμα προκύπτει από γενετικές αναλύσεις σε δεκάδες προϊστορικούς σκελετούς.

Θα ήταν σώφρον να μεταδώσουμε μηνύματα στο Διάστημα που διατυμπανίζουν την ύπαρξή μας; Ή μήπως αυτό θα προσκαλούσε εξωγήινους κατακτητές; Το δίλημμα συζητήθηκε την Πέμπτη στο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης, τον εμβληματικό οργανισμό που εκδίδει την έγκριτη επιθεώρηση Science.

Σαράντα χρόνια μετά την τελευταία επιστημονική εκτίμηση για το θέμα, μελέτη στο περιοδικό Science υπολογίζει ότι κάθε χρόνο καταλήγουν στους ωκεανούς περίπου 8 εκατομμύρια τόνοι πλαστικών σκουπιδιών. Η ποσότητα αυτή θα αρκούσε για να θάψει όλες τις ακτές του κόσμου μέχρι το γόνατο, περιέργως όμως το μεγαλύτερο μέρος παραμένει άφαντο.

Ζεστό και τραγανό από έξω, μαλακό και παγωμένο από μέσα: πείραμα της NASA δείχνει να εξηγεί γιατί οι κομήτες μοιάζουν με τηγανητό παγωτό. Ο αφράτος πάγος κρυσταλλώνεται και σκληραίνει στην επιφάνεια καθώς ο κομήτης πλησιάζει τον Ήλιο και αρχίζει να θερμαίνεται. Πάνω από αυτή την σκληρή κρούστα, υπάρχουν οργανικά μόρια πασπαλισμένα σαν σοκολάτα.

Ανεξάρτητα από τη γλώσσα που μιλούν, οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν περισσότερες λέξεις με θετικό νόημα από ό,τι αρνητικές λέξεις - μια διαπίστωση που δείχνει να επιβεβαιώνει τη λεγόμενη «υπόθεση της Πολυάννας» στην Ψυχολογία.

Ένα πειραματικό, μη επανδρωμένο «διαστημοπλάνο» εκτοξεύτηκε την Τετάρτη από τον ισημερινό σε μια σύντομη ευρωπαϊκή αποστολή για τη δοκιμή νέων τεχνολογιών επανεισόδου στην ατμόσφαιρα.

Αυτό το έντομο αμάρτησε για το παιδί του. Είναι μια παρασιτική σφήκα που χρησιμοποιεί νεκροζώντανες πασχαλίτσες για να προφυλάσσει τα παιδιά της. Και το όπλο που χρησιμοποιεί για να ελέγχει τα θύματά της αποκαλύπτεται πως είναι ένας ιός.

Η πιο λεπτομερής ανάλυση ως σήμερα επιβεβαιώνει ότι το κεντρικό τμήμα του Γαλαξία μας, το οποίο περιλαμβάνει και το Ηλιακό Σύστημα, πρέπει να βρίθει από σκοτεινή ύλη, αυτό το αόρατο, μυστηριώδες συστατικό που αντιστοιχεί στο μεγαλύτερο μέρος της ύλης του Σύμπαντος.

Το όνομά του μπορεί να είναι γλωσσοδέτης, όμως η ιστορία του αποδεικνύεται ακόμα πιο περίεργη: το φαράγγι του Γεκουλσαργκλουφούρ στην Ισλανδία, στο οποίο βρίσκεται ένας από τους μεγαλύτερους καταρράκτες της Ευρώπης, δημιουργήθηκε από τερατώδεις πλημμύρες σε διάστημα λίγων ημερών.

Οι γάτες και οι αλεπούδες που έφεραν μαζί τους οι ευρωπαίοι κατακτητές οδήγησαν στην εξαφάνιση το ένα δέκατο των χερσαίων θηλαστικών της Αυστραλίας, μια απώλεια που οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν πρωτοφανή.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι προϊόν μόνο του 20ού αιώνα, αποκαλύπτουν χημικές αναλύσεις σε παγετώνα των περουβιανών Άνδεων. Ήδη από την Εποχή του Χαλκού, οι αυτόχθονες κάτοικοι της Αμερικής μόλυναν τον αέρα με βαρέα μέταλλα. H κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την άφιξη των ευρωπαίων κατακτητών και κορυφώθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, τον 20ό αιώνα.

Η κρατούσα θεωρία θέλει τον πυρήνα της Γης να χωρίζεται σε δύο στρώματα: έναν εξωτερικό πυρήνα από λιωμένο σίδερο, με μέγεθος μεγαλύτερο από τη Σελήνη, και έναν εσώτερο πυρήνα από συμπαγές σίδερο. Όμως ο εσώτερος πυρήνας του πλανήτη ίσως κρύβει τον δικό του εσώτερο πυρήνα.

Λίγα ζώα θα έβρισκαν γευστικές τις άγριες γλυκοπατάτες, τα μπρόκολα ή τις κολοκύθες -μόνο ο άνθρωπος και οι εξαφανισμένοι συγγενείς του ανέχονται την πικρή γεύση αυτών των λαχανικών. Ήταν μια προσαρμογή που μας επέτρεψε να βρούμε αρκετή τροφή και να κατακτήσουμε τον κόσμο.

Την επόμενη φορά που θα στριμώξετε μια κατσαρίδα στη γωνία, σκεφτείτε το πριν σκοτώσετε μια μοναδική, ανεπανάληπτη προσωπικότητα. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο δείχνει ότι κάθε κατσαρίδα, όπως και κάθε άνθρωπος, χαρακτηρίζεται από ιδιότητες σαν την επιθετικότητα, το θάρρος ή η συστολή, ιδιότητες που ξεχωρίζουν την κατσαρίδα από άλλα άτομα του είδους της.

Οι τερμίτες αποδεικνύονται μάστορες της οικολογικής μηχανικής: οι γιγάντιες φωλιές τους εμποδίζουν την ερημοποίηση συγκρατώντας στο έδαφος πολύτιμη υγρασία και σπόρους για αναβλάστηση, διαπιστώνει μελέτη στην επιθεώρηση «Science».

Είναι μια πρωτοφανής περίπτωση στα ιατρικά χρονικά: η γυναίκα στην οποία ανακαλύφθηκε μια σπάνια γενετική ασθένεια τη δεκαετία του 1960 ζει πλέον υγιής χάρη στην αυθόρμητη διάσπαση ενός χρωμοσώματος στα κύτταρά της.

Ευρωπαϊκό τηλεσκόπιο που χαρτογράφησε μια αρχέγονη λάμψη που πλημμυρίζει ακόμα και σήμερα όλο τον ουρανό αποκαλύπτει ότι τα πρώτα άστρα γεννήθηκαν 550 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια αργότερα σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις.

Κανένα ζώο στη φύση δεν έχει τα οδοντιατρικά προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου. Είναι μια ανωμαλία που πρωτοεμφανίστηκε με την εφεύρεση της γεωργίας πριν από περίπου 12.000 χρόνια, επιβεβαιώνει νέα μελέτη. Δεν υπάρχει όμως λόγος απελπισίας: θεωρητικά, ακόμα και οι σημερινοί άνθρωποι μπορούν να αποκτήσουν το αρμονικό χαμόγελο των προϊστορικών κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.

Πριν από περίπου 375 εκατομμύρια χρόνια, τα ψάρια βγήκαν στη στεριά. Ήταν οι πρόγονοι των σημερινών σπονδυλωτών ζώων, οι οποίοι χρειάστηκε να περιμένουν ακόμα 100 εκατομμύρια χρόνια μέχρι να αποκτήσουν πλήρως λειτουργικά αφτιά. Τι μπορεί να άκουγαν αυτοί οι πρόγονοί μας όταν πρωτοβγήκαν στην ξηρά;