Βαγγέλης Πρατικάκης

Ερευνητές του αμερικανικού πειράματος LIGO ετοιμάζονται να ανακοινώσουν, πιθανώς εντός της εβδομάδας, ότι ανίχνευσαν για πρώτη φορά τα περιβόητα βαρυτικά κύματα του Άλμπερτ Αϊνστάιν -αυτό τουλάχιστον λέει το τελευταίο ακαδημαϊκό κουτσομπολιό, και κάποιοι μάλιστα ήδη μιλούν για το επόμενο Νόμπελ.

Πολλοί παίκτες και προγραμματιστές πίστευαν ότι οι υπολογιστές δεν θα κέρδιζαν ποτέ τους ανθρώπους στο κινεζικό επιτραπέζιο Γκο, μακράν πιο περίπλοκο από το σκάκι. Κι όμως, ένας αλγόριθμος μάθησης της Google νίκησε για πρώτη φορά επαγγελματία παίκτη, μια εξέλιξη που χαρακτηρίζεται κομβικής σημασίας για την τεχνητή νοημοσύνη.

Επέζησε της πρόσκρουσης αστεροειδή που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους, άντεξε παγετώδεις περιόδους και είδε τις ηπείρους του πλανήτη να μετακινούνται. Ένας από τους λόγους που τα μυξινόψαρα υπάρχουν εδώ και 300 εκατομμύρια χρόνια είναι η μύξα τους, ένα πολλά υποσχόμενο υλικό που μπαίνει τώρα στο μικροσκόπιο της επιστήμης.

Για δεύτερη φορά σε διάστημα τεσσάρων μηνών, νευροεπιστήμονες παρουσιάζουν ενδείξεις ότι η νόσος του Αλτσχάιμερ μπορεί σε σπάνιες περιπτώσεις να μεταδοθεί στη διάρκεια χειρουργικών ή άλλων ιατρικών πράξεων -αν και οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι οι υποψίες τους δεν έχουν ακόμα επιβεβαιωθεί οριστικά.

Σε μια προσπάθεια να κατανοήσουν καλύτερα, και τελικά να αντιμετωπίσουν τον αυτισμό, κινέζοι ερευνητές δημιούργησαν τους πρώτους γενετικά τροποποιημένους πιθήκους που παρουσιάζουν συμπτώματα της ασθένειας, όπως επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, άγχος και μειωμένη κοινωνικότητα.

Με το πρώτο άγγιγμα, η μυγοπαγίδα ξυπνά και ετοιμάζεται. Με το δεύτερο, εγκλωβίζει το θύμα της ζωντανό, και με το τρίτο αρχίζει να το χωνεύει. Η Διωναία η μυγοπαγίδα, ένα από τα πιο γνωστά σαρκοφάγα φυτά, έχει την ασυνήθιστη ικανότητα να μετράει, αναφέρουν ερευνητές στη Γερμανία.

Χρειάστηκε χρόνια για να υπολογιστεί, και ξεπερνά το προηγούμενο ρεκόρ κατά σχεδόν πέντε εκατομμύρια ψηφία. Είναι ο μεγαλύτερος γνωστός πρώτος αριθμός, και μόλις ο 49ος «πρώτος αριθμός Μερσέν» που γνωρίζουν οι μαθηματικοί μέχρι σήμερα.

Η ιστορία της Αστρονομίας βρίθει ισχυρισμών για έναν μεγάλο, άγνωστο πλανήτη που κρύβεται κάπου εκεί έξω στο Ηλιακό Σύστημα. Κανείς δεν θα έπαιρνε στα σοβαρά ακόμα έναν, αν δεν προερχόταν από τον ίδιο τον άνθρωπο που εξευτέλισε τον Πλούτωνα.

Αμφιλεγόμενος ιταλός νευροχειρουργός υποστηρίζει ότι η ομάδα του κατάφερε να επανασυνδέσει το κομμένο κεφάλι ενός πιθήκου, και ελπίζει τώρα να πραγματοποιήσει μια ανάλογη «μεταμόσχευση κεφαλής» σε τετραπληγικό ασθενή από τη Ρωσία.

Κάπου εκεί έξω στους αμπελώνες, ένας μικρός, ιπτάμενος σομελιέ φροντίζει για μια καλή παραγωγή κρασιού. Είναι μια σφήκα που παρασκευάζει νέες ποικιλίες μαγιάς για τη ζύμωση του μούστου.

Ακόμα μια αμερικανική εταιρεία εξασφάλισε συμβόλαιο της NASA για τον ανεφοδιασμό του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού: η ιδιωτική Sierra Nevada θα πετά με το Dream Chaser, ένα επαναχρησιμοποιούμενο «διαστημοπλάνο» που προσγειώνεται όπως το διαστημικό λεωφορείο.

Λίγους μήνες πριν φτάσει στον Δία, το σκάφος Juno της NASA κατέρριψε το ρεκόρ απόστασης για αποστολή που βασίζεται στην ηλιακή ενέργεια -όλες οι προηγούμενες αποστολές που έφτασαν τόσο μακριά από τον Ήλιο χρησιμοποιούσαν θερμοηλεκτρικές γεννήτριες πλουτωνίου.

Η ανθρωπότητα είναι πλέον ένας σημαντικός γεωλογικός παράγοντας που μπορεί να καθυστερήσει την επόμενη εποχή των παγετώνων, διαπιστώνει μελέτη στο κορυφαίο περιοδικό Nature. Λόγω της παγκόσμιας θέρμανσης, οι πάγοι δεν αναμένεται να καλύψουν τον πλανήτη για τουλάχιστον 100.000 χρόνια, δείχνουν οι προσομοιώσεις.

Ένα αρχαίο σύννεφο αερίων που ανακαλύφθηκε σε απόσταση δισεκατομμυρίων ετών φωτός ίσως περιέχει τα απομεινάρια των πρώτων άστρων που άναψαν στο Σύμπαν, αναφέρουν ερευνητές στις ΗΠΑ και την Αυστραλία.

Δύο μελέτες που δημοσιεύονται αυτήν την εβδομάδα εντοπίζουν σοβαρές παραλείψεις στην πλειονότητα των επιστημονικών δημοσιεύσεων στo χώρο της Βιοϊατρικής, ένα πρόβλημα που φέρνει «κρίση αξιοπιστίας» και επιβραδύνει την αναζήτηση νέων θεραπειών.

Οι ορχιδέες είναι πραγματικοί μάστορες της παραπλάνησης, με πολλά είδη να μοιάζουν και να μυρίζουν σαν θηλυκά έντομα για να προσελκύουν ερωτοχτυπημένους επικονιαστές. Όπως φαίνεται όμως υπάρχει και ένα είδος που δεν μιμείται έντομα αλλά τον άνθρωπο.

Τα βιβλία Χημείας σε όλο τον κόσμο θα πρέπει να αλλάξουν: η Διεθνής Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας (IUPAC) αναγνώρισε και επίσημα τέσσερα νέα χημικά στοιχεία, με τα οποία συμπληρώνεται η έβδομη γραμμή του Περιοδικού Πίνακα.

Ένα υλικό που παράγει αυθόρμητα το δικό του ηλεκτρικό ρεύμα θα μπορούσε μια μέρα να οδηγήσει σε ηλεκτρονικές συσκευές με θεαματική μικρή κατανάλωση ενέργειας, αναφέρουν ερευνητές στην Ιαπωνία και την Κίνα.

Κάποτε θα ήταν αιρετικό να ισχυριστεί κανείς ότι τα χαρακτηριστικά που κληροδοτούν οι γονείς στους απογόνους κωδικοποιούνται σε κάτι άλλο εκτός από το DNA. Κι όμως, υπάρχουν πλέον πολλά παραδείγματα «επιγενετικών» πληροφοριών. Το τελευταίο αφορά μόρια RNA, των οποίων η λειτουργία αποδεικνύεται μακράν πιο σύνθετη από ό,τι είχαμε φανταστεί.

Στα τροπικά δάση της Νοτιοανατολικής Ασίας, η αποψίλωση φτάνει κυριολεκτικά μέχρι τη θάλασσα: η ζήτηση για φοινικέλαιο και ρύζι απειλεί όχι μόνο χερσαίες εκτάσεις αλλά και την πολύτιμη μαγκρόβια βλάστηση, ολόκληρα δάση που αναπτύσσονται στις ακτές μέσα στο θαλασσινό νερό.