Νέες Εποχές

Μια από τις παράπλευρες συνέπειες του αμερικανικού non-paper για την Ανατολική Μεσόγειο, που ο πρόεδρος Ερντογάν έσπευσε αμέσως να αναδείξει, ήταν η επαναφορά της ιδέας ενός τουρκο-ισραηλινού αγωγού ΦΑ. Η ιδέα αυτή, που εκκολάφθηκε το 2012-2013 μεταξύ άλλων από τον πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν κ. Matthew Bryza και υποστηρίχθηκε από την ηγεσία του […]

Τι θέση έχουν τώρα οι προσωκρατικοί σε μια επικαιρότητα, που ακόμη και η θορυβώδης εσωτερική τρέχουσα πολιτική έχει υποχωρήσει, μπροστά στην τραγωδία και το δράμα των ανθρώπων στην Ουκρανία; Σε μέρες πολέμου και μαρτυρίου; Ακούω την ένσταση ή και την αντίρρηση. Τι θέλει ανάμεσά μας ο Εμπεδοκλής; Θα ήταν – και είναι – κατ’ εξοχήν επίκαιρος και […]

Οταν γίνονται μακριά, καταντάνε μονότονοι οι πόλεμοι, ημερολόγιό μου. Δεν αγωνιάς αν θα χτυπήσουν οι σειρήνες, αν θα βρεις θέση στο καταφύγιο, αν είναι καλά ο γιος, η κόρη, ο πατέρας, η μητέρα, ο αγαπημένος, η αγαπημένη. Δεν ανατριχιάζεις από την ιαχή του πυραύλου, δεν σε ξεκουφαίνει η έκρηξή του, δεν κινδυνεύεις να δεις χέρια, […]

Εχουν συνυπάρξει ακόμη και ως συγκοινωνούντα δοχεία: Τέχνη και πολιτική έχουν αλληλοτροφοδοτηθεί είτε με την τυφλή στράτευση της πρώτης στη δεύτερη είτε με την εργαλειοποίηση της πρώτης από τη δεύτερη. Αν όμως είναι αλήθεια πως η στρατευμένη Τέχνη έχει καθαγιαστεί, τουλάχιστον σε εκείνες τις περιπτώσεις που υπηρέτησε ανώτερα ιδανικά, είναι εξίσου αλήθεια πως έχει κατηγορηθεί […]

Οταν εμφανίστηκε η υγειονομική κρίση της πανδημίας μιλούσαμε για έναν αόρατο εχθρό που απειλούσε την παγκόσμια υγεία. Οι «New York Times» το αποκάλεσαν «το ακιδωτό σφαιρίδιο που κάνει τον γύρο του κόσμου». Τον Ιανουάριο του 2020 στο Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ ανέλαβαν να δημιουργήσουν μια απεικόνιση του νέου κορωνοϊού. Αυτό που έφτιαξαν […]

Εχοντας μόλις επιστρέψει από το Κίεβο, ο Σλαβόμιρ Σιερακόφσκι από το German Council on Foreign Relations μιλά με την Ιρίνα Γκρουτζίνσκα Γκρος, από την Πολωνική Ακαδημία Επιστημών, για τους πολιτισμικούς και ιδεολογικούς παράγοντες που καθοδηγούν τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και την ευρύτερη αντιπαράθεση της Ρωσίας με τη Δύση. Ιρίνα Γκρουτζίνσκα Γκρος: Ποιοι είναι […]

Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία αρχίζει να γίνεται συνείδηση η τεράστια αλλαγή στη διεθνή πολιτική. Και δεν πρόκειται για μια ευθύγραμμη διαδικασία. Δεν είναι εύκολο να αποδεχθεί κανείς ότι ελάχιστα πράγματα είναι ίδια με πριν. Η νέα εποχή αναζητεί ιστορικές αναφορές στον Ψυχρό Πόλεμο αλλά πέρα από την αναθεωρητική απειλή […]

Αν μπορούσε να σταθεί κανείς σε απόσταση από την επικαιρότητα και να παρατηρήσει την ελληνική κοινωνία, θα διαπίστωνε ότι αυτή βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής. Ενα κοινωνικό σώμα, που μοιάζει να αναμένει κάτι σημαντικό, κάτι που θα άλλαζε τη συνθήκη, θα προκαλούσε μια κίνηση. Μια αφηρημένη προσδοκία μοιάζει να το γοητεύει. Αν ήταν ζωντανό θα έθετε […]

Οι πολίτες της Ουκρανίας έχουν πάρει τα όπλα για να υπερασπίσουν την πατρίδα τους απέναντι στον ανελέητο και αναίτιο πόλεμο που έχει εξαπολύσει εναντίον τους το καθεστώς του Πούτιν που κυβερνά τη Ρωσία. Η κυβέρνηση της Ουκρανίας, από τη μεριά της, κραδαίνει εναντίον των δραστών της στρατιωτικής επίθεσης στο ένα χέρι το όπλο της διπλωματικής […]

Το ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν πριν από το καλοκαίρι, αυτό – ακόμη και αν ήταν απόλυτα ειλικρινής ο Μητσοτάκης όσο διαβεβαίωνε για την πρόθεσή του να εξαντλήσει την τετραετία – το καθιστούν πιθανότατο, έως αναπόφευκτο, οι πρόσφατες διεθνοπολιτικές εξελίξεις (και οι δεδομένες οικονομικές επιπτώσεις τους): Με περίπου προεξοφλημένο έναν επερχόμενο οικονομικό Αρμαγεδδώνα, που θα πλήξει βίαια […]

«Φθόνος: ζήλια και μίσος που αισθάνεται κάποιος, λόγω της υπεροχής, της ευημερίας ή των επιτευγμάτων άλλου προσώπου». Επειδή δεν ήμουν σίγουρος για τον ορισμό της λέξης «φθόνος» κατέφυγα στο χρηστικό λεξικό της Ακαδημίας. Η φράση που παραθέτω είναι κατά λέξιν ο επίσημος ορισμός. Ενας άνθρωπος που εκτιμώ και διαβάζω από χρόνια (ο Ανδρέας Δρυμιώτης, σύμβουλος […]

Το παρόν αυτό γράφεται πέντε μέρες πριν τη δημοσίευσή του. Σ’ έναν κόσμο που αλλάζει τόσο επιθετικά μπορεί η απόσταση να αποδειχθεί και πέντε βδομάδες (με το παλιό ημερολόγιο δημιουργίας γεγονότων μείζονος σημασίας)… Αφορμή, ένα άρθρο της της Clare Malone στους «New York Times», η οποία υποστηρίζει πως το να παρακολουθείς έναν πόλεμο το 2022 […]

Σε προηγούμενη επιφυλλίδα μου (9 Ιανουαρίου), μιλώντας για τις χρήσεις του όρου «εθνικός ποιητής» και για την υποτιθέμενη ανυπαρξία αυτού του όρου στη λογοτεχνική κριτική μας πριν από το 1859 (έτος της συγκεντρωτικής έκδοσης των σολωμικών ποιημάτων), έθετα το θέμα τού κατά πόσο μπορούμε να μιλάμε για εθνική ποίηση στα καθ’ ημάς και πριν από […]

Mικροί, παίζαμε πόλεμο. Πολύ πόλεμο, σε όλες τις δυνατές εκδοχές του και με μεγάλη γκάμα ως προς την ευρηματικότητα. Με σπαθιά, με όπλα, με στρατιωτάκια, με συναρμολογούμενα μαχητικά αεροπλάνα. Ανεξάρτητα από το τι συστήνουν οι παιδοψυχολόγοι – δεν έχω καμία επάρκεια να τους αμφισβητήσω – κρίνοντας από την προσωπική μου πείρα και μόνο, δεν πάθαμε και τίποτα. […]

Στον βάλτο του θανάτου Είμαστε άραγε μπροστά στο αναπάντεχο; Μόλις ξεκίνησε ο πόλεμος, είχα γράψει εδώ, ημερολόγιό μου: Και να νικούσαν, λέει, οι Ουκρανοί… Δεν χρειάζεται καν να νικήσουν, να αντέξουν μερικές ημέρες. Να εξευτελιστεί ο Πούτιν, μετά όλα θα είναι ευκολότερα. Πώς να αντέξουν όμως τόση φωτιά και σίδερο; Και να που αντέχουν, 20 […]

Το πώς αποφασίζει ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν από το να κηρύξει έναν πόλεμο σε μια ανεξάρτητη ειρηνική χώρα – Ουκρανία – μέχρι το να θέσει σε κατάσταση υψηλού συναγερμού το πυρηνικό οπλοστάσιο της Ρωσίας και να απειλεί εμμέσως τη Δύση με πυρηνικό ολοκαύτωμα είναι ένα κρίσιμο ερώτημα. Πριν από χρόνια σε ένα δοκίμιό μου προσπάθησα να δείξω […]

Μετά το 1945, στον δυτικό κόσμο ξεκινάει μια νέα εποχή. Ενα κύμα αισιοδοξίας και μια ελπίδα σταθερής ειρηνικής εξέλιξης και ανάπτυξης γίνεται κάτι σαν θρησκευτική πίστη. Ηδη η πεποίθηση της εγγυημένης γραμμικής εξέλιξης έρχεται από μακριά. Ηδη από τη Γαλλική Επανάσταση οι άνθρωποι επιχείρησαν να μετρήσουν από την αρχή τον «αναγεννημένο» με τις ιδέες τους […]

Το διαβάσαμε πολλές φορές αυτές τις μέρες, το θυμηθήκαμε ξανά, συμφωνήσαμε για άλλη μια φορά. «Το πρώτο πράγμα που πεθαίνει σε έναν πόλεμο είναι η αλήθεια». Εννοώντας όχι την αλήθεια στην ηθική ή φιλοσοφική της διάσταση – αυτή πεθαίνει έτσι κι αλλιώς – αλλά την πληροφορία. Την ψεύτικη είδηση, την παραποιημένη φωτογραφία, το στημένο ρεπορτάζ, την επιβολή […]

Και ο πόλεμος συνεχίζεται· μέσα στα χιόνια, σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν, μέσα σε λασπωμένα χωράφια, σε  αγριεμένες πόλεις που έχουν χάσει κάθε ανθρωπιά. Βομβαρδισμοί, αεροπλάνα, κανόνια, τανκς, καλάσνικοφ, όλα τα σύνεργα του θανάτου δουλεύουν ασταμάτητα. Οι άνθρωποι αποκτηνώνονται· άλλοι σκοτώνοντας, άλλοι προσπαθώντας να ξεφύγουν από τον θάνατο – και έχεις τον σοφό Ηράκλειτο να […]

Το όντως υφιστάμενο και σημαντικότατο πρόβλημα της ταχύτητας της απονομής δικαιοσύνης στη χώρα μας επανέρχεται εκ νέου για πολλοστή φορά στη δημόσια συζήτηση με αφορμή το νομοσχέδιο για τον νέο Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών που παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Δικαιοσύνης. Το εν λόγω υπαρκτό ζήτημα δεν προσφέρεται για ωραιοποιήσεις – η […]