Νέες Εποχές

Με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την απόφαση της Αθήνας να ταχθεί και να σταθεί χωρίς επιφυλάξεις και ενστάσεις στο πλευρό του Κιέβου, η πρεσβεία της Ρωσίας απροκάλυπτα και πέρα από κάθε διπλωματική πρακτική «εισέβαλε» στην ελληνική δημόσια σφαίρα προσβάλλοντας, υποδεικνύοντας και απειλώντας. Σε ακόμη υψηλότερους τόνους κινήθηκε αρκετές φορές η διευθύντρια Τύπου του […]

Eίναι φορές που αισθάνεσαι ότι ο μόνος ρεαλιστικός στόχος συμμετοχής στα κοινά είναι ο ενωτικός. Ημερεύοντας τους φανατισμούς και τις σιγουριές σου, προσπαθείς να αναδείξεις τα κοινά σημεία, να δυναμώσεις τους αρμούς για να μην τιναχτούμε στον αέρα. Οταν έχεις στοιχειώδη επίγνωση του τι σημαίνει διχασμός και αίμα, δεν φλυαρείς δεξιά κι αριστερά πυροδοτώντας ένα […]

Η μαύρη νυχτερίδα έχει εγκαταλείψει το πρόσωπό μου και ψαλιδίζει τον φωτεινό ουρανό του καλοκαιριού. Τούμας Τρανστρέμερ Λέει ο Νικήτας Σινιόσογλου στο βιβλίο του «Ο Καρπός της Ασθενείας μου» (εκδόσεις Κίχλη, 2022): Ὁ Μονταὶν εἶναι ὁ πρῶτος συγγραφέας ποὺ συνειδητὰ ἀποπειρᾶται τὴν ὤσμωση προσώπου καὶ γραφῆς ἐγκαινιάζοντας τὸ πρωτόγνωρο λογοτεχνικὸ εἶδος τῶν δοκιμῶν (ἡ μετάφραση […]

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Για τους έξυπνους επιχειρηματίες είναι ευλογημένοι οι πόλεμοι, ημερολόγιό μου – το κατάλαβα πριν από μερικά χρόνια, όταν διάβασα στα Απομνημονεύματα του Ανδρέα  Συγγρού το κεφάλαιο που περιέγραφε τη ζωή στην Κωνσταντινούπολη κατά την περίοδο του Κριμαϊκού Πολέμου (1853-1956), που γινόταν όπου περίπου και ο σημερινός. Αγγλία-Γαλλία συμμάχησαν με την Οθωμανική Αυτοκρατορία και επιτέθηκαν στη Ρωσία […]

Αν η συνειδητοποίηση είναι όπλο στη διαδρομή ατόμων και κοινωνιών, η επίμονη άρνησή της είναι εμπόδιο στην πορεία και ανάχωμα στην εξέλιξή τους. Η συνειδητοποίηση είναι η επίγνωση των συνθηκών, η αποδοχή τους, η κατανόηση της εσωτερικής τους διαλεκτικής, η συμπόρευση με την ανάγκη που τις ορίζει, σε μια σταθερή αντίθεση μαζί της και σε […]

Η αρχή πολέμου διαρκείας Η παρέλαση τελείωσε άδοξα: κανείς δεν χειροκρότησε τους παρελαύνοντες, οι μουσικές μπάντες λάκισαν φοβισμένες, οι επίσημοι δεν ήξεραν πού να κρυφτούν, οι στρατιώτες άρχισαν να πυροβολούν κατά του πλήθους για να σωθούν – όλο το ρωσικό επιθετικό σχέδιο κατά της Ουκρανίας τινάχθηκε στον αέρα, η «ειδική αποστολή» αποδείχθηκε άκρως επικίνδυνη αποστολή. Η […]

Θα επιβιώσει η Ευρωπαϊκή Ενωση ως στρατηγικά αυτόνομο πολιτικό σχέδιο ή θα «εντοιχιστεί» σε ΝΑΤΟ/ΗΠΑ/Δύση με ό,τι αυτό συνεπάγεται; Ο ουρανός έχει σκοτεινιάσει βαριά πάνω από την Ευρώπη. Δεν είναι μόνο ο απεχθής πόλεμος και τα «εγκλήματα πολέμου» που διαπράττονται στην Ουκρανία. Είναι και το γεγονός ότι δύο αυταρχικοί ηγέτες, υποστηρικτές του προέδρου Πούτιν, ο […]

To Συμβούλιο της Ευρώπης συνενώνει τα 47 κράτη-μέλη του γύρω από τις αξίες της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η εμπροσθοφυλακή του μεγάλου όγκου των πολυμερών συμφωνιών και θεσμών, που συγκεκριμενοποιούν αυτή την ομοσπονδιακή συσπείρωση των ευρωπαϊκών κρατών, είναι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων […]

Διαβάζοντας κανείς τις αναλύσεις όσων αγωνίζονται φιλότιμα να ξεπλύνουν τη ρωσική εισβολή, δικαιολογώντας την γεωπολιτικά και ιστορικά, αναρωτιέται για πολλά πράγματα, αλλά ένα από αυτά είναι και το εξής: Ποια είναι, στην πραγματικότητα, η εικόνα που έχουν αυτοί οι σύγχρονοι Μετερνίχοι για τη Ρωσία και την Ανατολική Ευρώπη γενικά; Είναι ανατριχιαστικό αλλά συχνά, διαβάζοντας τα […]

Οπόλεμος στην Ουκρανία αναπόφευκτα ξυπνά μνήμες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ειδικά της μοιραίας εμπειρίας του στο Ανατολικό Μέτωπο. Αυτό το μικρό απόσπασμα από το βιβλίο «Η Ανατολή» του σπουδαίου πολωνού συγγραφέα Αντζεϊ Στάσιουκ (Andrzej Stasiuk) συμβολικά συνδέει αυτές τις μνήμες με όσα συμβαίνουν στην ουκρανική γη σήμερα. […] Η μητέρα μου είδε Ρώσους το […]

Οι αντιπαραθέσεις που προκάλεσαν πρόσφατα οι κουτοπόνηρα ουδέτερες αναφορές στην ειρήνη, έτσι γενικώς, χωρίς να διευκρινίζεται καν ποιος είναι ο εισβολέας και ποιοι οι αμυνόμενοι, ξανάφεραν στην επικαιρότητα μια συζήτηση που αργά ή γρήγορα ήταν σκόπιμο να γίνει: ποιοι ήταν οι αυθεντικά ειρηνόφιλοι και ποιοι οι ειρηνοκάπηλοι, που πίσω από τη λέξη ειρήνη έκρυβαν άλλες […]

Ο πρώτος άνθρωπος που με αποκάλεσε «Ευρωπαίο» ήταν ένας καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Παράλληλα με τα διδακτικά του καθήκοντα ήταν διευθυντής στην υπηρεσία ξένων φοιτητών του Πανεπιστημίου (Auslandstelle) όπου είχα εργαστεί και εγώ για λίγους μήνες (χαρτζιλίκι). Η δουλειά μας ήταν να βοηθάμε τους ξένους φοιτητές στα προβλήματά τους (καταλύματα, εγγραφές, κ.λπ.). Οι έλληνες […]

Eχοντας συμμετάσχει επανειλημμένα στο παρελθόν σε φιλειρηνικές εκδηλώσεις, θα ήθελα ευθύς εξαρχής να επαναλάβω αυτό που είχα τονίσει πριν από μερικές δεκαετίες, όταν κυριαρχούσαν ο Ψυχρός Πόλεμος και οι εξοπλισμοί, μιλώντας σε εκδήλωση μιας οργάνωσης της οποίας ήμουν πρόεδρος και η οποία ονομαζόταν «Εκκληση της Ακρόπολης για τη ζωή, την ειρήνη, τον πολιτισμό». Είχα πει: […]

Χωρίς να έχω πολύ καθαρή εικόνα για τους «εθνικούς μύθους» με τους οποίους θρέφονται άλλοι λαοί – όλοι έχουν ανάγκη τις ντόπες τους – νομίζω πως στην Ελλάδα είμαστε σε περίοπτη θέση. Δεν αναφέρομαι στους ιστορικούς μύθους, που παρά το γεγονός πως έχουν αποκαλυφθεί από έγκριτους ιστορικούς εμείς συνεχίζουμε να ταΐζουμε με αυτούς τα σχολικά μας βιβλία […]

Στην ψυχοϊατροδικαστική, η αξιολόγηση του δράστη, η εξέταση των παραγόντων, κλινικών και εξωκλινικών, που συνδέονται με την τέλεση μιας αξιόποινης πράξης, αλλά και η ανάλυση της στάσης του συγγενικού περιβάλλοντος και της ευρύτερης κοινότητας, είναι μια δύσκολη, πολύπλοκη και υψηλής εξειδίκευσης διαδικασία. Οι υπό διερεύνηση παιδοκτονίες της Πάτρας είναι πρόκληση και για την επιστήμη. Η […]

Οι αντιδράσεις στο αποκρουστικό γεγονός της παιδοκτονίας προκαλούν θλίψη για την ποιότητα κάποιων συμπολιτών μας. Το λιντσάρισμα δεν είναι αξία που καλούμαστε  να κατανοήσουμε. Ακόμα και η σκέψη του προκαλεί αποτροπιασμό σε κάθε πολιτισμένο άνθρωπο. Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά της ελληνικής κοινωνίας, πιο επικίνδυνη και από αυτήν των οπαδών του λιντσαρίσματος. Είναι ένα […]

«Είναι πάντα αδύνατο να διαβάσεις την ανάγνωση» Πωλ ντε Μαν Ανακυκλώνοντας εδώ ένα κείμενό μου που δημοσιεύτηκε στις 29.5.1999 στα «ΝΕΑ» – διότι το χαρτί επιστρέφει σε αυτό που κυκλώνει ο αναγνώστης διαβάζοντας με το μολύβι στο χέρι – κατάλαβα όχι μόνο τι ήθελε τότε να πει ο Ντεριντά για τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, αλλά και γιατί […]

Με το άρθρο 18 Ν. 4777/2021, που αφορά μεταξύ άλλων την προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας και την αναβάθμιση του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, καθιερώνεται για πρώτη φορά στη μεταπολιτευτική μας ιστορία ο θεσμός των Ομάδων Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (ΟΠΠΙ), οι οποίες συγκροτούνται από αστυνομικό προσωπικό και ειδικούς φρουρούς που προσλαμβάνονται για την προστασία και ασφάλεια τόσο των […]

Ο πρόσφατος νόμος του Μαΐου 2021 για τη διεξαγωγή των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών, με την υπογραφή του υφυπουργού Περιβάλλοντος, επιχειρεί την επικαιροποίηση αυτού του σπουδαίου θεσμού σύμφωνα με νεότερα δεδομένα. Ενα από αυτά είναι και η διευθέτηση της επιθυμητής κατά τα άλλα συμμετοχής των ιδιωτών στη στήριξη του θεσμού. Εως εδώ όλα καλά. Δεν χρειάζεται να […]