Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η απειλή των ανταρτών Χούθι της Υεμένης ότι θα ανοίξουν νέο μέτωπο στη Μέση Ανατολή, επιβάλλοντας ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία, δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία για τρεις λόγους.
Πρώτον, το μέτωπο αυτό δεν είναι καινούργιο, βρισκόταν εν υπνώσει από πέρυσι τον Οκτώβριο μετά από την «ανακωχή» στη Γάζα.
Δεύτερον, συνδέεται με τον εμφύλιο της Υεμένης, στον οποίο εμπλέκεται στρατιωτικά η Σαουδική Αραβία.
Τρίτο και σημαντικότερο, η απειλή αναζωπύρωσής του συνέπεσε με την κατάρρευση της «ανακωχής» στον πόλεμο του Κόλπου αλλά και με τις εντατικές παρασκηνιακές προσπάθειες των τελευταίων ημερών για επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Δεν είναι η πρώτη φορά που η Τεχεράνη ποντάρει πως η άσκηση στρατιωτικής πίεσης στους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο θα οδηγήσει σε αμερικανική αναδίπλωση, αν και ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει αποφασισμένος να μην κάνει πίσω.
Μπλόκο και στην Πύλη των Δακρύων
Με τα Στενά του Ορμούζ σχεδόν κλειστά εξαιτίας των ιρανικών επιθέσεων κατά δεξαμενόπλοιων και του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ, ο κίνδυνος να μπλοκάρουν οι Χούθι την εναλλακτική διαδρομή για το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας μέσω της Ερυθράς Θάλασσας στα στενά Μπαμπ αλ Μαντέμπ (Πύλη των Δακρύων), εκτόξευσε τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι.
Ενώ η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τα Στενά του Ορμούζ ως μοχλό πίεσης, οι φιλοϊρανοί αντάρτες Χούθι χρησιμοποιούν ως δικό τους μοχλό τα στενά Μπαμπ αλ Μαντέμπ, μεταξύ της Υεμένης και της αφρικανικής ακτής. Είναι σαν να μπλοκάρεται η ροή του πετρελαίου με μια τανάλια που η μια μύτη της είναι στο Ορμούζ και η άλλη στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ, στο ανατολικό και στο δυτικό άκρο της Αραβικής Χερσονήσου αντίστοιχα.
Από τον περασμένο Μάρτιο οι Σαουδάραβες εξάγουν εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως χρησιμοποιώντας τον αγωγό τους που παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ. Αυτός ο αγωγός ξεκινά από τα πλούσια κοιτάσματα στα ανατολικά της χώρας, διασχίζει το βασίλειο προς δυσμάς και καταλήγει στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας. Εκεί το πετρέλαιο φορτώνεται σε τάνκερ προκειμένου να μεταφερθεί προς την Ασία μέσω των στενών Μπαμπ αλ Μαντέμπ και προς την Ευρώπη μέσω της διώρυγας του Σουέζ.
Πριν από την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, οι εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου μέσω της νότιας εξόδου της Ερυθράς Θάλασσας δεν ξεπερνούσαν το ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως ενώ κατά τους τελευταίους μήνες οι ποσότητες υπερτριπλασιάστηκαν σε 3,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times.
Δαπανηρές οι εναλλακτικές επιλογές
Εφόσον οι Χούθι καταφέρουν να κλείσουν τη νότια έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας, απομένουν δυο επιλογές για την εξαγωγή του σαουδαραβικού πετρελαίου. Η μία είναι ένας αγωγός μικρότερης δυναμικότητας, από τη Σαουδική Αραβία προς την Αίγυπτο, και η άλλη επιλογή είναι η διώρυγα του Σουέζ από την οποία δεν μπορούν όμως να περάσουν κατάφορτα τα πολύ μεγάλα τάνκερ, τα οποία θα πρέπει επιπροσθέτως να διαπλέουν τη Μεσόγειο και να κάνουν το γύρο της Αφρικής για να φτάνουν στην Ασία, με ό,τι σημαίνει αυτό για το κόστος μεταφοράς και το χρόνο παράδοσης.
Ήδη, δύο τάνκερ που κατευθύνονταν προς το Μπαμπ αλ Μαντέμπ έκαναν στροφή 180 μοιρών μετά από τις απειλές των Χούθι την περασμένη Δευτέρα και πλέουν προς τη διώρυγα του Σουέζ, σύμφωνα με την εταιρεία Kpler.
Αρκεί μια επίθεση σε τάνκερ με drone για να περάσει το μήνυμα στους πλοιοκτήτες, δήλωσε ο Χαμάντ Χουσεϊν, στέλεχος της εταιρείας συμβούλων Capital Economics. Επιπλέον, τίποτα δεν αποκλείει ότι οι Χούθι θα επιχειρούσαν να χτυπήσουν με πυραύλους λιμάνια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία. Ακόμα και μια μικρής κλίμακας επίθεση των Χούθι θα προκαλούσε μεγάλη αναστάτωση στις αγορές, εκτιμά ο Γκρέγκορι Μπρου, αναλυτής στο Eurasia Group, ο οποίος θεωρεί ότι σε αυτό το σενάριο η τιμή του πετρελαίου θα σκαρφάλωνε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μχρι το τέλος του μήνα εφόσον δεν θα υπήρχε μέχρι τότε αποκλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Τραμπ: θα κανονίσουμε και τους Χούθι
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες το βράδυ πως οι Αμερικανοί μπορούν να «κανονίσουν» αυτό το ζήτημα όπως έχουν κάνει στο παρελθόν, υπενθυμίζοντας τους προηγούμενους αεροπορικούς βομβαρδισμούς από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τη Βρετανία εναντίον των Χούθι όταν είχαν επιχειρήσει ξανά να μπλοκάρουν τη ναυσιπλοΐα στη νότια είσοδο/έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας στη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα. Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί (Επιχείρηση Rough Rider) διήρκεσαν από τα μέσα Μαρτίου μέχρι τις αρχές Μαΐου 2025 και σταμάτησαν όταν συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός μεταξύ των ΗΠΑ και των Χούθι με τη μεσολάβηση του Ομάν. Οι φιλοϊρανοί αντάρτες είχαν τονίσει τότε ότι η ανακωχή αυτή δεν περιλάμβανε το Ισραήλ, ούτε τους αντιπάλους τους στον εμφύλιο, δηλαδή την κυβέρνηση της Υεμένης που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.
Αφορμή για την αναζωπύρωση της κρίσης με τη Σαουδική Αραβία ήταν ένα γεγονός που συνδέεται με το Ιράν. Το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας της Υεμένης, Σανάα, που ελέγχεται από τους Χούθι, δέχθηκε αεροπορική επίθεση πριν από οκτώ ημέρες λίγο πριν προσγειωθεί εκεί το αεροπλάνο με το οποίο επέστρεφε από το Ιράν αντιπροσωπεία των ανταρτών που είχε παρευρεθεί στην κηδεία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ. Οι κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης ανέλαβαν την ευθύνη, όμως οι Χούθι κατηγόρησαν τη Σαουδική Αραβία και εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον του αεροδρομίου Αμπχά, που βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της βασιλείου, περίπου 100 χλμ από τα σύνορα με την Υεμένη.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε χθες να εννοηθεί ότι παρά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στον Κόλπο και τα ισχυρά πλήγματα των ΗΠΑ που συνεχίσθηκαν χθες για 11η νύχτα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια παρασκηνιακή συζήτηση με τους Ιρανούς που «βρίσκονται σε απόγνωση». Σημειώνεται ότι παρόμοιες απειλές για κλείσιμο του στενού Μπαμπ αλ Μαντέμπ είχαν εκτοξεύσει οι Χούθι καθώς κορυφωνόταν η προηγούμενη διαπραγμάτευση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που οδήγησε στο Μνημόνιο για τη δίμηνη ανακωχή (η οποία κατέρρευσε πριν περάσει ο πρώτος μήνας).
