Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, τις τελευταίες ημέρες, ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα που υπάρχουν στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία, εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με τα ευρωπαϊκά έθνη σχετικά με την κριτική τους για τον χειρισμό του πολέμου με το Ιράν. Μπορεί όμως, να πραγματοποιήσει τις απειλές του αυτές; Ποια είναι η παρουσία των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, τι θα σήμαινε η απόσυρσή τους και πως φτάσαμε στο σημείo αυτό;

Πώς φτάσαμε στις απειλές Τραμπ;

Την προηγούμενη εβδομάδα δε, ο Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το Ιράν στον συνεχιζόμενο πόλεμο, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει «καμία πραγματικά πειστική στρατηγική» για να τερματίσει τη σύγκρουση.

Μάλιστα, ο γερμανός καγκελάριος δε δίστασε να κάνει ευθεία επίθεση προς τον αμερικανό πρόεδρο, αναφέροντας ότι: «Μας κοστίζει πολλά χρήματα. Αυτή η σύγκρουση, αυτός ο πόλεμος εναντίον του Ιράν, έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομική μας παραγωγή».

Εν συνεχεία, ακολούθησε νέα ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες μελετούν και επανεξετάζουν την πιθανή μείωση των στρατευμάτων στη Γερμανία, με μια απόφαση που θα ληφθεί στο επόμενο σύντομο χρονικό διάστημα». Λίγο αργότερα, σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους επεσήμανε πως σκέφτεται να αποσύρει αμερικανικά στρατεύματα και από άλλες χώρες της Ευρώπης, όπως από την Ισπανία και την Ιταλία, καθώς δεν έχουν βοηθήσει τις ΗΠΑ στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Το Reuters σε δημοσίευμά του, επικαλούμενο έναν ανώνυμο ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, υποστηρίζει ότι ο Τραμπ είχε συζητήσει με τους συμβούλους του εάν θα αποσύρει ορισμένα αμερικανικά στρατεύματα από την Ευρώπη.

Αξίζει να σημειωθεί πως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία φιλοξενούν συνολικά σχεδόν 53.000 αμερικανούς στρατιώτες. Ωστόσο, πόσο εύκολο στην πραγματικότητα, είναι να αποσυρθούν τα αμερικανικά στρατεύματα από τη Γηραιά Ήπειρο;

Πόσα στρατεύματα έχουν οι ΗΠΑ στην Ευρώπη;

Από τον Δεκέμβριο του 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν περίπου 68.064 ενεργό στρατιωτικό προσωπικό στην Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Δεδομένων Άμυνας (DMDC) του Πενταγώνου.

Πού βρίσκονται τα αμερικανικά στρατεύματα;

Οι αμερικανικές δυνάμεις είναι κατανεμημένες σε 31 μόνιμες βάσεις και 19 στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε όλη την Ευρώπη. Η United States European Command (USEUCOM) είναι υπεύθυνη για τη διοίκηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ στην Ευρώπη, σε συντονισμό με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Η διοίκηση αυτή περιλαμβάνει έξι βασικούς κλάδους: τον Στρατό Ξηράς, το Ναυτικό, την Πολεμική Αεροπορία, το Σώμα Πεζοναυτών, τις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων και τη νεότερη Διαστημική Δύναμη.

Κατανομή ανά χώρα:

  • Γερμανία: Η μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη βρίσκεται στη Ramstein Air Base, όπου δυνάμεις των ΗΠΑ σταθμεύουν από το 1952. Σύμφωνα με το DMDC, τον Δεκέμβριο του 2025 υπήρχαν 36.436 εν ενεργεία στρατιωτικοί, κατανεμημένοι σε πέντε φρουρές.
  • Ηνωμένο Βασίλειο: Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπηρετούσαν 10.156 Αμερικανοί στρατιωτικοί, εγκατεστημένοι σε τρεις βάσεις, με κύρια παρουσία προσωπικού της Πολεμικής Αεροπορίας.
  • Ιταλία: Οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτική παρουσία στην Ιταλία από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 2025, 12.662 στρατιώτες βρίσκονταν σε βάσεις στη Βιτσέντζα, το Αβιάνο, τη Νάπολη και τη Σικελία, προερχόμενοι από τον Στρατό Ξηράς, το Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.
  • Ισπανία: Στην Ισπανία, κοντά στο Στενό του Γιβραλτάρ, λειτουργούν βάσεις του Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας. Εκεί υπηρετούσαν 3.814 στρατιωτικοί τον Δεκέμβριο του 2025.
  • Πολωνία: Στην Πολωνία υπήρχαν 369 μόνιμα τοποθετημένοι στρατιωτικοί, καθώς και περίπου 10.000 σε εκ περιτροπής ανάπτυξη. Οι τελευταίοι χρηματοδοτούνται μέσω της European Deterrence Initiative, που στοχεύει στην ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Οι δυνάμεις αυτές κατανέμονται σε τέσσερις βάσεις.
  • Ρουμανία: Η Ρουμανία φιλοξενεί 153 μόνιμα τοποθετημένους Αμερικανούς στρατιωτικούς, καθώς και εκ περιτροπής δυνάμεις. Οι κύριες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν την αεροπορική βάση Mihail Kogalniceanu, το στρατόπεδο Turzii και το Deveselu.
  • Ουγγαρία: Στην Ουγγαρία, οι ΗΠΑ διατηρούν μικρότερη παρουσία με 77 μόνιμα τοποθετημένους στρατιωτικούς σε δύο βάσεις (Kecskemet και Papa Air), ενώ πραγματοποιούνται και εκ περιτροπής αποστολές και ασκήσεις.

Ποιος αποφασίζει για τα αμερικανικά στρατεύματα στην Ευρώπη;

Ο αριθμός των στρατευμάτων των ΗΠΑ στην Ευρώπη καθορίζεται κυρίως από τον αμερικανό πρόεδρο και το Υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και το αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο μπορεί να μπλοκάρει ή να δυσκολέψει μεγάλες αποσύρσεις δυνάμεων μέσω νομοθεσίας και ελέγχου της χρηματοδότησης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το 2020, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε, κατά την πρώτη του θητεία, να αποσύρει περίπου 12.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, επικρίνοντας το Βερολίνο για χαμηλές αμυντικές δαπάνες και για τη στήριξή του στον αγωγό Nord Stream 2. Το Κογκρέσο αντέδρασε και αργότερα ο Τζο Μπάιντεν ανέτρεψε την απόφαση.

Επιπλέον, ο Νόμος περί Εθνικής Άμυνας του 2026 (NDAA) περιλαμβάνει διάταξη που απαγορεύει τη μόνιμη μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη κάτω από τις 75.000.

Γιατί ο Τραμπ απειλεί με αποχώρηση στρατευμάτων;

Οι πρόσφατες απειλές του Τραμπ συνδέονται με τις εντάσεις γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν. Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου και παραμένει σε εξέλιξη. Το Στενό του Ορμούζ έχει επηρεαστεί σοβαρά από ιρανικούς περιορισμούς και τον αμερικανικό αποκλεισμό, προκαλώντας διαταραχές στη ναυτιλία και πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.

Ο Τραμπ έχει επικρίνει έντονα τους Ευρωπαίους ηγέτες για έλλειψη στήριξης. Συγκεκριμένα:

  • Έχει επιτεθεί στον Κιρ Στάρμερ, κατηγορώντας τον ότι δεν βοηθά τις ΗΠΑ και ότι δεν συμβάλλει στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, και αφού το Ηνωμένο Βασίλειο αρνήθηκε αρχικά τη χρήση των βάσεών του για επιθέσεις, ανέφερε ότι «δεν είναι και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ».
  • Επέκρινε επίσης, την Τζόρτζια Μελόνι για τη στάση της απέναντι στον πόλεμο.

Παράλληλα, εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις είχαν ήδη προκληθεί από:

  • τους αμερικανικούς δασμούς,
  • την πρόταση Τραμπ για απόκτηση της Γροιλανδίας,
  • και τη μείωση της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Ποιον εξυπηρετούν οι αμερικανικές βάσεις;

Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη ξεκίνησε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ο ρόλος της μετατοπίστηκε στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι στη Σοβιετική Ένωση.

Σήμερα, οι βάσεις εξυπηρετούν διπλό σκοπό. Από τη μία πλευρά, συμβάλλουν στην ασφάλεια της Ευρώπης, και από την άλλη, προωθούν τους ευρύτερους στρατιωτικούς και εξωτερικούς στόχους των ΗΠΑ παγκοσμίως. Επιπλέον, αποτελούν κρίσιμους κόμβους υλικοτεχνικής υποστήριξης και έχουν χρησιμοποιηθεί για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, όπως στους πολέμους στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και στο Ιράν.

Οι χώρες που φιλοξενούν αυτές τις βάσεις συνήθως παραχωρούν γη χωρίς ενοίκιο και καλύπτουν μισθούς τοπικού προσωπικού. Έτσι, αναλαμβάνουν μέρος του κόστους για τη φιλοξενία των αμερικανικών δυνάμεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Landstuhl Regional Medical Center (LRMC), κοντά στη βάση Ramstein στη Γερμανία, είναι το μεγαλύτερο αμερικανικό νοσοκομείο εκτός ΗΠΑ και αποτελεί βασικό κέντρο εκκένωσης και περίθαλψης για Αμερικανούς στρατιώτες που επιχειρούν στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Για αυτό και κατά μία έννοια, είναι η σημαντικότερη υποδομή εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών που βρίσκεται στην Ευρώπη.

Είναι εύκολο για τον Τραμπ να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από την Ευρώπη;

Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν είναι εύκολο για τον Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από την Ευρώπη. Αν και ο πρόεδρος και το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ έχουν καθοριστικό ρόλο σε ό,τι αφορά τη στρατιωτική παρουσία, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια.

Αφενός, το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να μπλοκάρει ή να καθυστερήσει τέτοιες αποφάσεις μέσω νόμων και ελέγχου της χρηματοδότησης. Αυτό έχει ήδη συμβεί στο παρελθόν, όταν το 2020 εμπόδισε σχέδιο απόσυρσης στρατευμάτων από τη Γερμανία. Αφετέρου, υπάρχει νομικός περιορισμός. Ο Νόμος περί Εθνικής Άμυνας του 2026 (NDAA) απαγορεύει τη μόνιμη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη κάτω από τις 75.000. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλες μειώσεις δεν μπορούν να γίνουν εύκολα χωρίς πολιτική και θεσμική σύγκρουση.

Τέλος, και ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας αυτής της απόφασης είναι ότι, οι αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη έχουν κρίσιμη στρατηγική σημασία. Δεν εξυπηρετούν μόνο την ασφάλεια της Ευρώπης, αλλά αποτελούν βασικούς κόμβους για επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, όπως στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και στο Ιράν. Δηλαδή, αφορά υποδομές όπως είναι το Landstuhl Regional Medical Center. Μάλιστα, αυτό θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις στρατιωτικές της επιχειρήσεις. Θα ήταν ένα πλήγμα για την ίδια τη χώρα.

Ετσι, λοιπόν, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να εξετάσει ή να προτείνει αποχώρηση στρατευμάτων, στην πράξη πρόκειται για μια πολύπλοκη και πολιτικά δύσκολη διαδικασία, με θεσμικά, νομικά και στρατηγικά εμπόδια.