Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Σε αυτό το περιβάλλον, η εμπειρία δείχνει ότι οι γενικές κατευθύνσεις πολιτικής δεν επαρκούν από μόνες τους. Απαιτούνται στοχευμένα εργαλεία που μειώνουν το επενδυτικό κόστος και επιταχύνουν την ανανέωση του παραγωγικού εξοπλισμού.
Στο επίκεντρο της σχετικής συζήτησης βρίσκεται ο ρόλος των επιταχυνόμενων αποσβέσεων, όπως αναδεικνύεται σε μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για λογαριασμό του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας.
Σήμερα, στην Ελλάδα, οι αποσβέσεις για μηχανήματα και μηχανολογικό εξοπλισμό πραγματοποιούνται με σταθερούς ετήσιους συντελεστές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μια βιομηχανική επένδυση μπορεί να χρειαστεί έως και δέκα χρόνια για να αποσβεστεί πλήρως, την ώρα που σε αρκετές περιπτώσεις ο εξοπλισμός έχει ήδη απαξιωθεί τεχνολογικά πριν ολοκληρωθεί η φορολογική του απόσβεση.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο λειτουργεί ως τροχοπέδη για επιχειρήσεις με υψηλές κεφαλαιουχικές ανάγκες, ιδιαίτερα σε συνθήκες αυξημένου κόστους δανεισμού, ενεργειακής πίεσης και εντεινόμενου διεθνούς ανταγωνισμού.
Οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις ως εργαλείο ρευστότητας
Οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις επιτρέπουν την ταχύτερη ανάκτηση του κόστους επενδύσεων σε πάγιο εξοπλισμό. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η ρευστότητα των επιχειρήσεων στα πρώτα και πιο κρίσιμα στάδια του επενδυτικού κύκλου.
Στην πράξη, το μέτρο δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως φορολογική διευκόλυνση, αλλά ως εργαλείο βιομηχανικής πολιτικής που επηρεάζει άμεσα τον ρυθμό εκσυγχρονισμού της παραγωγικής βάσης.
Διεθνής εμπειρία και επενδυτικά κίνητρα
Διεθνείς οργανισμοί, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF), ο OECD και το Tax Foundation, έχουν επισημάνει ότι οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις συνδέονται με αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων.
Στην ευρωπαϊκή πρακτική, περισσότερες από 20 χώρες έχουν ήδη ενσωματώσει αντίστοιχα εργαλεία στις πολιτικές ενίσχυσης επενδύσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Γαλλία, η Γερμανία και η Νορβηγία, οι οποίες αξιοποιούν ευέλικτα σχήματα απόσβεσης για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανικής τους βάσης.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο νόμος Tax Cuts and Jobs Act εισήγαγε ευνοϊκότερους συντελεστές απόσβεσης, δίνοντας τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να επιταχύνουν την αναγνώριση επενδυτικών δαπανών και να ενισχύσουν τη βραχυπρόθεσμη επενδυτική τους δυναμική.
Δημοσιονομική διάσταση και επενδυτικός κύκλος
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις δεν συνεπάγονται μόνιμη απώλεια φορολογικών εσόδων για το Δημόσιο. Αντιθέτως, πρόκειται για χρονική μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης.
Υπό αυτό το πρίσμα, το μέτρο λειτουργεί ως ένα είδος άτοκου «δημοσιονομικού δανείου» προς τις επιχειρήσεις. Η φορολογική επιβάρυνση μεταφέρεται σε μεταγενέστερα έτη, όταν η επένδυση έχει ωριμάσει και παράγει υψηλότερα έσοδα.
Επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση
Η προσωρινή υστέρηση των δημοσίων εσόδων αντισταθμίζεται, σύμφωνα με τα ευρήματα, από τις πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στην οικονομία. Η αύξηση των επενδύσεων οδηγεί σε ενίσχυση της απασχόλησης και διεύρυνση της φορολογικής βάσης.
Εκτιμάται ότι η εφαρμογή ενός πιο ευέλικτου πλαισίου αποσβέσεων μπορεί να ενισχύσει το ΑΕΠ κατά περίπου 504 εκατ. ευρώ, να αποδώσει άνω των 158 εκατ. ευρώ σε πρόσθετα δημόσια έσοδα και να δημιουργήσει θετική δυναμική στην αγορά εργασίας.
Θέσεις της αγοράς
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος υπογραμμίζει ότι «στο πλαίσιο του νέου παραγωγικού μοντέλου χρειάζονται εργαλεία που θα ενισχύσουν τις παραγωγικές επενδύσεις και οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις αποτελούν ένα τέτοιο εργαλείο».
Από την πλευρά της περιφερειακής βιομηχανίας, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας Πάνος Λώλος σημειώνει ότι «είναι ένας πρακτικός τρόπος να στηριχθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων, να επιταχυνθεί ο εκσυγχρονισμός του παραγωγικού εξοπλισμού και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας».
Η συζήτηση για τις επιταχυνόμενες αποσβέσεις αναδεικνύει ένα κρίσιμο σημείο της βιομηχανικής πολιτικής: τη μετάβαση από γενικά κίνητρα σε στοχευμένα εργαλεία που επηρεάζουν άμεσα τον ρυθμό επενδύσεων. Σε ένα περιβάλλον αυξημένων πιέσεων για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, η ταχύτητα στην απόσβεση του κεφαλαίου εξελίσσεται σε παράγοντα ανταγωνιστικότητας.
