Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει ξεπεράσει σε διάρκεια τον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο και οι Ουκρανοί έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη αυτάρκεια σε όπλα και drones, με τα οποία στοχεύουν πλέον βαθιά μέσα στη Ρωσία. Με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη αντιπροσωπείας μελών της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας, Ασφάλειας και Πληροφοριών του ουκρανικού Κοινοβουλίου, «Το Βήμα» συνομίλησε μαζί τους για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, τις στρατηγικές προτεραιότητες, τις συμμαχίες, την ευρωπαϊκή προοπτική, καθώς και την ανθρώπινη πλευρά του πολέμου. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας και πρόεδρος της Επιτροπής Ολεξάντρ Μιχαήλοβιτς Ζαβιτνέβιτς και η Σολομία Ανατολίιβνα Μπομπρόφσκα, πρόεδρος της Υποεπιτροπής για την Ανάπτυξη Ανθρώπινου Κεφαλαίου.
Εντύπωση μας έκανε ότι παρά το ότι οι δύο ουκρανοί συνομιλητές μας προέρχονται από διαφορετικά κόμματα, είχαν απόλυτη σύμπνοια στις απαντήσεις τους και συμπλήρωνε ο ένας τον άλλον. Γι’ αυτόν τον λόγο οι απαντήσεις παρουσιάζονται ως κοινές στη συνέντευξη.
Ποια είναι η τρέχουσα στρατηγική κατάσταση στο μέτωπο και ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι σας;
«Δυστυχώς, η αίσθηση είναι ότι αυτός ο πόλεμος δεν τελειώνει ποτέ, καθώς οι Ρώσοι εστιάζουν στην τρομοκράτηση του πληθυσμού μέχρι να επιτύχουν τον έλεγχο όχι μόνο της Ανατολικής Ουκρανίας, αλλά και του Κιέβου. Παρά τις πιέσεις, ο ουκρανικός στρατός μάχεται σκληρά, εξοντώνοντας περισσότερους από 35.000 εχθρούς τον μήνα, το οποίο αποτελεί για εμάς την καλύτερη εγγύηση ασφαλείας σήμερα. Οι τρεις βασικές μας προτεραιότητες είναι η επίτευξη κατάπαυσης πυρός και ειρήνης, η μεταρρύθμιση και υποστήριξη των ενόπλων μας δυνάμεων μαζί με την εγχώρια στρατιωτική παραγωγή και η διατήρηση της διαφάνειας και της δημοκρατίας».
Υπάρχει περιθώριο για διαπραγματεύσεις που θα περιλάμβαναν εδαφικές παραχωρήσεις;
«Για τους Ουκρανούς υπάρχουν θεμελιώδεις αξίες. Δεν θα αποσύρουμε ποτέ τα στρατεύματά μας από κανένα εκατοστό της επικράτειάς μας. Αυτό είναι αδύνατο και ζητούμε από όλους τους εταίρους μας να σεβαστούν την εδαφική μας ακεραιότητα. Ωστόσο, ο πρόεδρος Ζελένσκι αναζητεί συνεχώς τρόπους για να φέρει τη Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ή να βρει, σε συνεργασία με τους εταίρους μας, τα “επώδυνα σημεία” που θα την αναγκάσουν να αναγνωρίσει την ανάγκη για εκεχειρία. Μια πρόταση για κατάπαυση του πυρός στις τρέχουσες γραμμές μάχης θα μπορούσε να αποτελέσει βάση συζήτησης».
Πολλοί ασκούν κριτική επειδή δεν διεξάγονται εκλογές. Γιατί το ζήτημα αυτό θεωρείται «κλειστό»;
«Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η διεξαγωγή εκλογών είναι κυριολεκτικά αδύνατη και αντίκειται στο Σύνταγμά μας. Ολα τα κόμματα αναγνωρίζουν ότι ο πρόεδρος είναι ο ανώτατος αρχιστράτηγος και το Κοινοβούλιο πρέπει να παραμείνει στη θέση του και να εργάζεται. Η πρόκληση είναι να παραμείνουμε μια ομάδα για την επιβίωσή μας, διατηρώντας ταυτόχρονα όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες σε τοπικό και εθνικό επίπεδο».
Η Ουκρανία επιδιώκει την πλήρη ένταξη στην ΕΕ. Θα δεχόσασταν ενδιάμεσες λύσεις, όπως η πρόσφατη γαλλογερμανική πρόταση για σταδιακή ένταξη;
«Πριν από λίγες μέρες τα κράτη-μέλη της ΕΕ συμφώνησαν και άνοιξε η πρώτη ομάδα κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία. Προσμένουμε ότι σύντομα θα ανοίξουν και οι υπόλοιπες πέντε και είμαστε έτοιμοι να περπατήσουμε βήμα-βήμα και τις έξι ενότητες μέχρι το τέλος. Δεν επιθυμούμε ημίμετρα, αλλά την πλήρη ένταξη που έχουμε θέσει ως στόχο, ο οποίος υποστηρίζεται και από την κυβέρνηση και από την κοινωνία. Πιστεύουμε ότι το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε κατάσταση πολέμου δεν θα αποτελέσει εμπόδιο, καθώς η τεράστια εμπειρία μας στο πεδίο της μάχης και η τεχνολογία που έχουμε αναπτύξει είναι απαραίτητες για οποιαδήποτε μελλοντική ευρωπαϊκή συμμαχία ασφαλείας».
Πώς φαντάζεστε τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη;
«Το ΝΑΤΟ είναι η μεγάλη ομπρέλα, αλλά βλέπουμε τη δημιουργία νέων περιφερειακών συμμαχιών: στις χώρες της Βαλτικής, στις σκανδιναβικές χώρες, εδώ στην Ελλάδα. Κάθε περιοχή αναζητεί λύσεις που να ανταποκρίνονται στις δικές της απειλές. Αν η Ουκρανία πέσει, θα έχουμε περισσότερα από 2.000 χιλιόμετρα κατεχόμενων εδαφών στα σύνορα με την Πολωνία και την υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτό θα ήταν η απόλυτη αποτυχία της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής ασφαλείας. Η συμπερίληψη της Ουκρανίας σε συμμαχίες ασφαλείας δεν είναι μόνο δική μας ανάγκη, είναι αναγκαιότητα για τους συμμάχους μας».
Πώς βλέπετε τον ρόλο άλλων περιφερειακών δυνάμεων, όπως η Τουρκία;
«Η Τουρκία έχει επιλέξει τον ρόλο του διαμεσολαβητή. Συνομιλεί με τη Μόσχα, ειδικά για το ευαίσθητο ζήτημα των αιχμαλώτων πολέμου. Οι ανταλλαγές αιχμαλώτων, κάθε έξι-οκτώ μήνες, είναι από τα λίγα πράγματα στα οποία καταγράφεται κάποια επιτυχία. Επίσης, η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα είναι ζωτικής σημασίας και αποτελεί στόχο για εμάς να μη μετατραπεί σε μια θάλασσα που ελέγχεται αποκλειστικά από τη Ρωσία και την Τουρκία. Χρειαζόμαστε την παρουσία και τη συνεργασία όλων των εταίρων μας».
Αναφερθήκατε στον «ανθρωποκεντρικό» στρατό. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
«Οι δυνάμεις μας ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο. Μπορεί να έχουμε τα καλύτερα drones και την πιο εξελιγμένη τεχνολογία, αλλά χωρίς τον στρατιώτη στο χαράκωμα δεν υπάρχει νίκη. Προσπαθούμε να μετασχηματίσουμε τον στρατό μας από το παλιό σοβιετικό μοντέλο σε έναν στρατό που θεωρεί τον άνθρωπο ανεκτίμητο. Αυτή είναι η θεμελιώδης διαφορά μας από τη Ρωσία, η οποία αντιμετωπίζει τους ανθρώπους της ως αναλώσιμους».
Το ζήτημα των απαχθέντων παιδιών της Ουκρανίας είναι μία από τις πιο σκοτεινές πτυχές αυτού του πολέμου. Υπάρχει πρόοδος;
«Αυτό είναι ένα θέμα εξαιρετικά ευαίσθητο, για το οποίο δυστυχώς είναι σχεδόν αδύνατο να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα. Η απαγωγή και η προσπάθεια αλλαγής της εθνικότητας των παιδιών μας είναι μέρος μιας πάγιας γενοκτονικής πολιτικής των Ρώσων. Είναι ευθύνη όλων μας, είναι μια μάχη για δικαιοσύνη, να παλέψουμε για την επιστροφή των παιδιών στις οικογένειές τους. Ολα αυτά τα χιλιάδες παιδιά δεν είναι μόνο της Ουκρανίας, είναι παιδιά και της Ευρώπης».
Έχοντας ολοκληρώσει την επίσκεψή σας στην Αθήνα, πώς αποτιμάτε τις σχέσεις Ελλάδας – Ουκρανίας;
«Η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που μας υποστήριξε θαρραλέα από την πρώτη μέρα, στέλνοντας στρατιωτικό εξοπλισμό, όπως αντιαεροπορικούς πυραύλους, ρουκέτες και βλήματα, καθώς και φιλοξενώντας και προσφέροντας αποκατάσταση σε παιδιά που έχασαν τους γονείς τους στον πόλεμο, και είμαστε ευγνώμονες για αυτό. Η επίσκεψή μας ήταν ζωτικής σημασίας για την αποκατάσταση της “οριζόντιας σύνδεσης” με την Ελλάδα και το Κοινοβούλιο. Ειδικά μετά το περιστατικό με το θαλάσσιο drone (σ.σ.: στη Λευκάδα), ήταν σημαντικό να έρθουμε στην Αθήνα, να κοιταχτούμε στα μάτια και να δώσουμε εξηγήσεις. Ο στόχος μας ήταν να ενισχύσουμε την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τους δεσμούς φιλίας και να καλύψουμε τα όποια κενά επικοινωνίας, προλαμβάνοντας και τη ρωσική προπαγάνδα».
