ΗΠΑ και Ουκρανία συζητούν φιλόδοξο σχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία, που θα εγκριθεί από τους Ουκρανούς μέσω δημοψηφίσματος παράλληλα με τις εθνικές εκλογές, αναφέρουν αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι λόγω της τύχης του Ντόμπας και της Ζαπορίζια, με το χρονοδιάγραμμα να θεωρείται από «υπεραισιόδοξο έως ουτοπικό».
Η ημερομηνία-«στόχος» του Μαρτίου και οι αμφιβολίες
Οι διαπραγματευτές από τις ΗΠΑ και την Ουκρανία έχουν θέσει ως στόχο τον Μάρτιο για μια πιθανή συμφωνία ειρήνης με τη Ρωσία. Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τα γεγονότα, το χρονοδιάγραμμα αυτό είναι υπερφιλόδοξο και σχεδόν αδύνατο τηρηθεί, κυρίως λόγω των διαφωνιών για τα εδάφη που κατέχει η Ρωσία στην ανατολική Ουκρανία.
Οι ΗΠΑ προτείνουν το αποτέλεσμα της συμφωνίας να εγκριθεί μέσω δημοψηφίσματος, που θα πραγματοποιηθεί παράλληλα με τις εθνικές εκλογές. Το θέμα συζητήθηκε στις συναντήσεις σε Άμπου Ντάμπι και Μαϊάμι, με τους αμερικανούς διαπραγματευτές να πιέζουν για γρήγορη διεξαγωγή της ψηφοφορίας.
Μάιος ή… ουτοπία; Η αλήθεια για το δημοψήφισμα
Ορισμένες πηγές ανέφεραν ότι εξετάζεται η πιθανότητα εθνικών εκλογών και δημοψηφίσματος τον Μάιο. Ωστόσο, άλλες πηγές χαρακτηρίζουν το χρονοδιάγραμμα ως φανταστικό, καθώς η οργάνωση εκλογών, υπό τις τρέχουσες συνθήκες, απαιτεί τουλάχιστον έξι μήνες.
Το ζήτημα περιπλέκεται από την ανάγκη αλλαγών στη νομοθεσία, αφού η διεξαγωγή ψηφοφοριών απαγορεύεται κατά τη διάρκεια στρατιωτικού νόμου, αλλά και από το υψηλό κόστος της διαδικασίας. Παράλληλα, η Ουκρανία ζητά κατάπαυση του πυρός για την ασφαλή διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, ενώ η Ρωσία έχει ιστορικό παραβίασης συμφωνημένων εκεχειριών.
Η διαμάχη για Ντονμπάς και Ζαπορίζια
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια άμεση ειρήνη είναι η τύχη της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς. Η Ρωσία απαιτεί τον πλήρη έλεγχο της περιοχής, ενώ η Ουκρανία ελέγχει ακόμα πάνω από 5.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και απορρίπτει την πρόταση.
Επιπλέον, η τύχη του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, παραμένει αμφισβητούμενη. Οι ΗΠΑ πρότειναν να ελέγχουν τον σταθμό και να διανέμουν την ενέργεια σε Ρωσία και Ουκρανία, αλλά η Μόσχα επιμένει στον πλήρη έλεγχο, προσφέροντας μόνο φθηνή ενέργεια στην Ουκρανία.
Διπλωματικές εντάσεις και αναπάντητα ερωτήματα
Η διαπραγματευτική ομάδα της Ρωσίας είναι κυρίως στρατιωτική, υπό τον διοικητή της GRU, Ιγκόρ Κοστγιούκοφ, ενώ πρόσφατα ο αναπληρωτής του πυροβολήθηκε στη Μόσχα. Ο ουκρανός ΥΠΕΞ αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή, αλλά το περιστατικό έθεσε σε κίνδυνο τις συνομιλίες.
Παρά τις δυσκολίες, ο Ζελένσκι φαίνεται ανοιχτός στην ιδέα εκλογών στο άμεσο μέλλον και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Ουκρανών αντιτίθεται σε εδαφικές παραχωρήσεις, παρά τις διαβεβαιώσεις για ασφάλεια από τη Δύση.
