Η είδηση για τη σύναψη της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ινδίας έπεσε σαν καλοδεχούμενη βροχή στην πετρωμένη από τις αμερικανικές πιέσεις γη των Βρυξελλών, των άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών καθώς και του Νέου Δελχί, που «διψούσαν» για ένα καλό νέο μετά από έναν χρόνο απειλών και εκβιασμών από την κυβέρνηση Τραμπ.
Η γεωπολιτική διάσταση της συμφωνίας
Εκτός από τα προσδοκώμενα αμοιβαία οικονομικά οφέλη που υπολογίζονται σε δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως λόγω της δραστικής μείωσης των δασμών, ουδείς μπορεί να παραγνωρίσει τη γεωπολιτική διάσταση της συμφωνίας η οποία ανοίγει επίσης το δρόμο για εμβάθυνση της συνεργασίας ΕΕ και Ινδίας στην ασφάλεια της ναυσιπλοϊας, στην αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών και της τρομοκρατίας.
Δεν είναι λοιπόν μόνο η σταδιακή μείωση των δασμών μέσα στα επόμενα 5-8 χρόνια (μέχρις σχεδόν πλήρους κατάργησής τους) σε μια σειρά από ευρωπαϊκά βιομηχανικά και αγροτικά προϊόντα (από αυτοκίνητα μέχρι χάλυβα και ελαιόλαδο) και η αντίστοιχη μείωση για ινδικά προϊόντα και πρώτες ύλες (από θαλασσινά μέχρι υφάσματα και πολύτιμους λίθους) που εισάγονται στην ΕΕ.
Χαστούκι στον Τραμπ
Η συμφωνία αποτελεί μια απάντηση στην αδιαλλαξία και στο νταηλίκι του Τραμπ για την επιβολή μιας νέας κατάστασης πραγμάτων σε όλα τα επίπεδα: Από τις εκβιαστικές πρακτικές στο εμπόριο και την επιδιωκόμενη αμερικανορωσική διευθέτηση στον πόλεμο της Ουκρανίας με τους Ευρωπαίους σε δεύτερη μοίρα, μέχρι την αξίωση του Τραμπ να τον ευγνωμονούν οι Ινδοί γιατί απέτρεψε έναν γενικευμένο πόλεμο με το Πακιστάν επιβάλλοντάς τους ταυτόχρονα δασμούς 50% (εκ των οποίων το 25% είναι «τιμωρία» επειδή συνεχίζουν να αγοράζουν φτηνά ρωσικό πετρέλαιο).
Γιατί τώρα;
Χρειάστηκε η έλευση του τυφώνα Τραμπ για να ολοκληρωθεί μέσα στους τελευταίους έξι μήνες με εντατικά παζάρια η συμφωνία ΕΕ- Ινδίας που βρισκόταν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων επί σχεδόν είκοσι χρόνια.
«Αυτά που έγιναν τον τελευταίο χρόνο ενίσχυσαν την ανάγκη για προβλέψιμους και αξιόπιστους εμπορικούς εταίρους», δήλωσε ο καθηγητής Μπισουαζίτ Ντάρ, στέλεχος του Συμβουλίου Κοινωνικής Ανάπτυξης στο Νέο Δελχί. Όταν τινάχτηκαν στον αέρα οι κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου κατέστη σαφές και στις δυο πλευρές ότι θα πρέπει όχι μόνο να διαφυλάξουν αλλά να διευρύνουν το διμερές εμπόριο, πρόσθεσε ο Ινδός καθηγητής.
Ευρώπη περισσότερο ανταγωνιστική οικονομικά
Συνοψίζοντας τις διαθέσεις των Βρυξελλών, ο πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων της Ευρωβουλής, Νταβίντ ΜακΆλιστερ δήλωσε ότι η Ευρώπη χρειάζεται να γίνει περισσότερο κυρίαρχη, πρέπει να ενηλικιωθεί και αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνει περισσότερο ανταγωνιστική οικονομικά. «Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για τη δική μας ασφάλεια και άμυνα, θέλουμε επίσης να διατηρήσουμε την υπερατλαντική σχέση με τις ΗΠΑ. Όμως αυτή η σχέση πρέπει να βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και εμπιστοσύνη», είπε ο Γερμανός Χριστιανοδημοκράτης ευρωβουλευτής.
Οι κοινοί στόχοι;
Η ΕΕ και η Ινδία έχουν ως κοινούς στόχους να αντιμετωπίσουν τον κλιμακούμενο πόλεμο των δασμών από τις ΗΠΑ, να περιορίσουν την εισβολή των κινεζικών προϊόντων και να διαχειριστούν τις επιπτώσεις από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μένει να εξειδικευτούν οι όροι για ακόμα μια σημαντική διάσταση, εκείνη της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού (νεαροί επαγγελματίες και εποχικοί εργάτες). Προσπαθώντας να διευρύνει τις εμπορικές δυνατότητές της η ΕΕ υπέγραψε πρόσφατα συμφωνίες με τη Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη και Βολιβία) μετά από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν σχεδόν 25 χρόνια, καθώς και με την Ινδονησία και την Ελβετία.
Η συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί από τις κυβερνήσεις της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ινδία, ώστε να τεθεί σε ισχύ πιθανώς στα τέλη του τρέχοντος ή στις αρχές του επόμενου έτους. Κατόπιν θα δοκιμαστεί στην πράξη η τήρηση των δεσμεύσεων π.χ. για τις εκπομπές άνθρακα, για την ασφάλεια των τροφίμων, για τα εργασιακά δικαιώματα, την ισότητα των φύλων.
Πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ;
Τα βλέμματα στρέφονται τώρα στην Ουάσιγκτον, για την αντίδραση του Τραμπ απέναντι στη «μητέρα όλων των συμφωνιών», όπως την περιέγραψε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χρησιμοποιώντας έναν χαρακτηρισμό που αν μη τι άλλο προκαλεί το θυμικό του Ντόναλντ Τραμπ.
Μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες δεν υπήρχε επίσημη αντίδραση από το Λευκό Οίκο, εκτιμάται όμως ότι αυτή θα κινηθεί στη γραμμή που χάραξε την περασμένη Κυριακή ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ λέγοντας στο δίκτυο ABC: Οι ΗΠΑ έχουν κάνει πολύ μεγαλύτερες θυσίες από τους Ευρωπαίους, βάλαμε επιπλέον δασμούς 25% στην Ινδία επειδή αγόραζε ρωσικό πετρέλαιο, και οι Ευρωπαίοι υπογράφουν εμπορική συμφωνία με την Ινδία χρηματοδοτώντας ένα πόλεμο που στρέφεται εναντίον τους, είπε ο Μπέσεντ. Ο Τραμπ θα βάλει τη δική του, ξεχωριστή πινελιά, πιθανώς με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς, ίσως και με νέες απειλές.
