Σε μια κίνηση με σαφές πολιτικό μήνυμα, ο Ντόναλντ Τραμπ «πάγωσε» τη συμμετοχή του Καναδά στο νεοσύστατο «Συμβούλιο Ειρήνης», μετά τις δημόσιες προειδοποιήσεις του Μαρκ Κάρνεϊ για αποσταθεροποίηση της αμερικανοκεντρικής παγκόσμιας τάξης.

«Παρακαλώ να θεωρήσετε την παρούσα επιστολή, ειδοποίηση για την απόσυρση από μέρους του Συμβουλίου Ειρήνης, της πρόσκλησής του προς εσάς, να ενταχθείτε σε αυτό που θα είναι το πιο περίβλεπτο Συμβούλιο Ηγετών που υπήρξε ποτέ», ανέφερε ο ρεπουμπλικάνος μεγιστάνας μέσω Truth Social.

Ο Τραμπ δεν εξήγησε τους λόγους της απόφασής του. Το γραφείο του καναδού πρωθυπουργού δεν απάντησε άμεσα, αν και ο ίδιος είχε δηλώσει την προηγούμενη εβδομάδα ότι, κατ’ αρχήν, θα αποδεχόταν την πρόσκληση.

Το «αγκάθι» του 1 δισ. δολαρίων

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η Οτάβα είχε καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να καταβάλει το τέλος συμμετοχής ύψους 1 δισ. δολαρίων, το οποίο –κατά τον Τραμπ– θα κληθούν να πληρώσουν τα μόνιμα μέλη για τη χρηματοδότηση του οργάνου. Παρ’ όλα αυτά, ο Καναδάς είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής χωρίς οικονομική συνεισφορά.

Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης»

Το νέο όργανο παρουσιάζεται από τον Λευκό Οίκο ως διεθνής οργανισμός επίλυσης συγκρούσεων, με τον Τραμπ να διατηρεί ευρείες εξουσίες ως πρόεδρος – και μάλιστα ισόβια. Αρχικά, θεωρήθηκε ότι στόχος του ήταν ο τερματισμός του πολέμου στη Γάζα και η ανοικοδόμηση της περιοχής, ωστόσο το καταστατικό του δεν αναφέρεται ρητά στα παλαιστινιακά εδάφη και φαίνεται να φιλοδοξεί να υποκαταστήσει ρόλους του ΟΗΕ.

Περίπου 60 χώρες έχουν προσκληθεί, ενώ –σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο– κάπου 35 έχουν ήδη αποδεχθεί, μεταξύ των οποίων η Αργεντινή, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Κατάρ και η Ουγγαρία.

Οι επιφυλάξεις της Ευρώπης

Καμία από τις υπόλοιπες χώρες μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (Κίνα, Γαλλία, Ρωσία και Ηνωμένο Βασίλειο) δεν έχει μέχρι στιγμής δεσμευτεί να συμμετάσχει. Το Λονδίνο έχει εκφράσει ανησυχία για τη συμμετοχή του Βλαντιμίρ Πούτιν, ενώ το Παρίσι χαρακτήρισε το καταστατικό «ασύμβατο» με τις διεθνείς του δεσμεύσεις.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε μετά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν «σοβαρές αμφιβολίες» για το εύρος, τη διακυβέρνηση και τη συμβατότητα του Συμβουλίου με τον Χάρτη του ΟΗΕ. Τόνισε ωστόσο ότι η ΕΕ είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ στη Γάζα, στο πλαίσιο ενός μεταβατικού ρόλου του νέου οργάνου.

Την ίδια ώρα, η Ισπανία ανακοίνωσε ότι απορρίπτει την πρόσκληση συμμετοχής.

Από το Νταβός στην κλιμάκωση

Η απόσυρση της πρόσκλησης προς τον Καναδά ήρθε μετά από ομιλία του Κάρνεϊ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, όπου κάλεσε τις «μεσαίες δυνάμεις» να συσπειρωθούν απέναντι στην οικονομική πίεση των «μεγάλων», χωρίς να κατονομάσει τις ΗΠΑ. Η τοποθέτηση αυτή απέσπασε σπάνιο όρθιο χειροκρότημα.

Την επόμενη ημέρα, ο Τραμπ απάντησε δηκτικά, λέγοντας ότι ο Καναδάς απολαμβάνει πολλά «δωρεάν προνόμια» από τις ΗΠΑ και «θα έπρεπε να είναι ευγνώμων». «Ο Καναδάς υπάρχει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε χαρακτηριστικά.

Η απάντηση Κάρνεϊ

Μιλώντας την Πέμπτη στο Κεμπέκ, ο καναδός πρωθυπουργός αντέκρουσε ευθέως τον αμερικανό πρόεδρο: «Ο Καναδάς δεν ζει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Καναδάς ευημερεί επειδή είμαστε Καναδοί».