Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος, από τα μεσάνυχτα της Δευτέρας έως την Πέμπτη και δεσμεύτηκε για «ενδελεχή και απόλυτα διαφανή» έρευνα για ένα από τα χειρότερα σιδηροδρομικά δυστυχήματα στην Ευρώπη των τελευταίων 80 ετών, με 39 νεκρούς και 122 τραυματίες μέχρι τώρα. «Θα μάθουμε την αλήθεια», δήλωσε από την Αδαμούθ, όπου βρέθηκε στο σημείο της τραγωδίας.

Παράλληλα, η χώρα βρίσκεται σε κατάσταση σοκ από τις αποκαλύψεις ότι οι μηχανοδηγοί είχαν προειδοποιήσει για σοβαρές φθορές στις γραμμές, χωρίς καμία δράση από την ADIF.

Την ίδια ώρα, από τις αρχικές έρευνες, που επικαλείται το Reuters, προκύπτει ότι ένας φθαρμένος αρμός στις γραμμές – γνωστός ως fishplate – προκάλεσε το τραγικό δυστύχημα.

Αδιαφόρησαν στις προειδοποιήσεις

Το συνδικάτο των μηχανοδηγών SEMAF είχε αποστείλει επιστολή τον Αύγουστο, επισημαίνοντας προβλήματα όπως λακκούβες, εξογκώματα και ανισορροπίες στις γραμμές υψηλής ταχύτητας, αλλά οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν. Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν την τραγωδία «προειδοποιημένο ατύχημα».

Σύμφωνα με την επιστολή του συνδικάτου, η εταιρεία ADIF είχε ενημερωθεί για σοβαρές φθορές και καθημερινά προβλήματα σε σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας, συμπεριλαμβανομένης αυτής στην οποία σημειώθηκε το δυστύχημα.

REUTERS/Ana Beltran

Στιγμές τρόμου μέσα στο τρένο

«Το τρένο έγερνε στο πλάι… και μετά όλα έγιναν σκοτάδι, και άκουγα μόνο κραυγές», περιέγραψε η 26χρονη Άνα, επιβάτιδα που επέστρεφε στη Μαδρίτη. Η ίδια και η αδερφή της διασώθηκαν από άλλους επιβάτες και πυροσβέστες και μεταφέρθηκαν σε νοσοκομείο. Σύμφωνα με τους επιζώντες, οι περισσότεροι συνειδητοποίησαν την έκταση της τραγωδίας μόνο όταν βγήκαν έξω και είδαν τους τραυματίες και τα θύματα.

Χάος και απελπισία στην επιχείρηση διάσωσης

Η δύσβατη περιοχή δυσχέρανε τις προσπάθειες των διασωστών. Μονή λωρίδα δρόμου, στενές διαδρομές και νυχτερινή επιχείρηση με φώτα προβολέα, έκαναν την επιχείρηση μια εξαιρετικά δύσκολη μάχη για τη ζωή.

Στην περιοχή έσπευσαν ο Σάντσεθ και ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε, με τον ισπανό πρωθυπουργό να ακυρώνει τη συμμετοχή του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.

Η στιγμή της σύγκρουσης

Το τρένο Iryo, με 289 επιβάτες και τέσσερα μέλη πληρώματος, που εκτελούσε το δρομολόγιο Μάλαγα – Μαδρίτη, εκτροχιάστηκε στις 19:45 και συγκρούστηκε 20 δευτερόλεπτα αργότερα με το τρένο Alvia, που κατευθυνόταν προς Ουέλβα, με 200 χλμ/ώρα, χωρίς χρόνο για την ενεργοποίηση φρένου έκτακτης ανάγκης. Το Iryo ήταν σχεδόν καινούργιο (2022), είχε περάσει τελευταία επιθεώρηση στις 15 Ιανουαρίου και η γραμμή είχε ανακαινιστεί πλήρως τον Μάιο του 2025, με 700 εκατ. ευρώ.

Ο πρόεδρος της Renfe, Álvaro Fernández Heredia, δήλωσε ότι το ανθρώπινο λάθος «έχει ουσιαστικά αποκλειστεί», ενώ τα αίτια παραμένουν αδιευκρίνιστα.

Ματωμένες μαρτυρίες κατοίκων και επιβατών

Επιβάτες και κάτοικοι της περιοχής περιέγραψαν σοκαριστικές σκηνές με βαριά τραυματίες, θύματα και πανικό. Παιδιά που φώναζαν για τη μητέρα τους και ενήλικες που δεν τα κατάφεραν, άφησαν ανεξίτηλες εικόνες σε όσους έφτασαν για βοήθεια.

Η Πάκι, κάτοικος της περιοχής, περιέγραψε φρικιαστικές εικόνες κατά την άφιξή της στο σημείο της σύγκρουσης: «Βρήκαμε κομμάτια ανθρώπων… Ένα παιδί είχε πεθάνει μέσα στο τρένο, ενώ ένα άλλο ζητούσε τη μητέρα του».

Η 26χρονη Άνα περιέγραψε πώς έβλεπε επιβάτες βαριά τραυματισμένους δίπλα της, ενώ κάτοικοι της Αδαμούθ κινητοποιήθηκαν για να βοηθήσουν με νερό, κουβέρτες και φαγητό. «Δεν θα ξεχαστεί ποτέ», είπε ο δημοσιογράφος Σαλβαδόρ Χιμένεθ, που επέζησε από το δυστύχημα.

Διεθνής θλίψη και ελληνική συμπαράσταση

Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εξέφρασε τη συμπαράστασή της στην Ισπανία, ενώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας απέστειλε συλλυπητήριο μήνυμα προς τον βασιλιά της Ισπανίας Φίλιππο ΣΤ’, εκφράζοντας εκ μέρους του ελληνικού λαού τα συλλυπητήρια και τη συμπαράσταση στους τραυματίες.

Τα πιο φονικά σιδηροδρομικά δυστυχήματα στην Ισπανία

  • Santiago de Compostela (2013): 80 νεκροί, 145 τραυματίες
  • Madrid (2004): 193 νεκροί από βομβιστικές επιθέσεις
  • El Cuervo (1972): 86 νεκροί, σύγκρουση δύο τρένων
  • Urduliz (1970): 33 νεκροί, σύγκρουση δύο τρένων
  • Grisen (1965): 30–80 νεκροί, πυρκαγιά σε τρένο
  • Torre del Bierzo (1944): 78 νεκροί, σύγκρουση τριών τρένων
  • Το δυστύχημα στην Αδαμούθ είναι το χειρότερο στη χώρα από το 2013 και ένα από τα 20 πιο θανατηφόρα στην Ευρώπη των τελευταίων 80 ετών.