Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Μία εβδομάδα πριν από την έλευση του Αυγούστου, πολλές περιοχές της Αττικής παρουσιάζουν εικόνα ερήμωσης, καθώς χιλιάδες κάτοικοι έχουν ήδη αναχωρήσει για τις καλοκαιρινές τους διακοπές. Η Αθήνα, ωστόσο, αποτελεί εξαίρεση.
Η πρωτεύουσα όχι μόνο διατηρεί τους ρυθμούς της, αλλά τα τελευταία χρόνια καταγράφει ολοένα και αυξανόμενη τουριστική κίνηση. Μετά την πανδημία, η Αθήνα έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο δημοφιλείς αστικούς προορισμούς της Ευρώπης, προσελκύοντας κάθε χρόνο περισσότερους επισκέπτες.
Η ανάκαμψη του τουρισμού υπήρξε ιδιαίτερα δυναμική, με την πόλη να ενισχύει τη θέση της στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Χιλιάδες τουρίστες επιλέγουν να παραμείνουν στην ελληνική πρωτεύουσα για αρκετές ημέρες, εξερευνώντας τα σημαντικότερα μνημεία και αξιοθέατά της.
Η Ακρόπολη εξακολουθεί να αποτελεί τον κορυφαίο πόλο έλξης, ενώ ιδιαίτερα δημοφιλή είναι και τα μουσεία της πόλης, οι ιστορικές γειτονιές του κέντρου, αλλά και οι παραλίες της Αθηναϊκής Ριβιέρας, που συνδυάζουν τη θάλασσα με την εμπειρία μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής μητρόπολης.
Η παραπάνω εξέλιξη προκύπτει από τα στοιχεία του Δήμου Αθηναίων, μέσω του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού της Αναπτυξιακής Αθήνας, το οποίο παρακολουθεί την εξέλιξη της τουριστικής δραστηριότητας και αποτυπώνει τις επιπτώσεις της στις γειτονιές του Δήμου.
Με την πρώτη επικαιροποίηση της Μελέτης Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας που διενεργήθηκε το 2024, ο Δήμος αποκτά πλέον εικόνα για την εξέλιξη του τουρισμού και τις πιέσεις που αναπτύσσονται στις διαφορετικές περιοχές της πόλης.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, Χάρη Δούκα, σήμερα το 60% των τουριστικών κλινών του Δήμου συγκεντρώνεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα (σ.σ. περιλαμβάνει περιοχές όπως Σύνταγμα, Πλάκα, Μοναστηράκι, Ψυρρή, Κολωνάκι, Εξάρχεια).
«Αυτό από μόνο του δείχνει ότι δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όλες τις περιοχές με τον ίδιο τρόπο», τόνισε, σημειώνοντας ότι η Αθήνα ναι μεν χρειάζεται τον τουρισμό, αλλά και γειτονιές που παραμένουν ζωντανές για τους κατοίκους τους. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι η αναστολή νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης, στις περιοχές όπου εφαρμόζεται, αποδίδει.
Η τουριστική ανάπτυξη ξεπέρασε τα προ πανδημίας επίπεδα
Τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού αποτυπώνουν την εξέλιξη της τουριστικής δραστηριότητας στον Δήμο Αθηναίων κατά την περίοδο 2018-2025. Η εικόνα που προκύπτει κάνει σαφές ότι μετά την προσωρινή κάμψη της πανδημίας, η τουριστική δραστηριότητα επιστρέφει με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς, ξεπερνώντας πλέον αισθητά τα προ πανδημίας επίπεδα.
Ειδικότερα, το 2025 λειτούργησαν στον Δήμο Αθηναίων 19.071 μονάδες τουριστικής διαμονής, έναντι 14.288 το 2018, ενώ οι διαθέσιμες κλίνες ξεπέρασαν πλέον τις 105.000, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 24,3%.
Ιδιαίτερα δυναμική είναι η πορεία της βραχυχρόνιας μίσθωσης, καθώς οι μονάδες αυτές (STR) ανέρχονται πλέον στις 18.769, αριθμός αυξημένος κατά 33,5% σε σχέση με το 2018 και κατά σχεδόν 60% σε σχέση με το 2021, όταν η αγορά επηρεαζόταν ακόμη από τις συνέπειες της πανδημίας. Παράλληλα, ο ξενοδοχειακός κλάδος συνεχίζει να αναπτύσσεται, με τον αριθμό των ξενοδοχείων να αυξάνεται κατά 29,1% μέσα στην ίδια περίοδο.
Πέρα όμως από την αύξηση των καταλυμάτων, η επικαιροποιημένη μελέτη δείχνει ότι η πραγματική τουριστική πίεση αυξάνεται ακόμη ταχύτερα. Οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα στην τελευταία οκταετία (συν 183,7%), ενώ οι τουρίστες ανά κάτοικο αυξήθηκαν κατά 142,2%.
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν ότι η ένταση της τουριστικής δραστηριότητας στις γειτονιές της Αθήνας αυξάνεται με ρυθμούς πολύ υψηλότερους από την απλή αύξηση των διαθέσιμων καταλυμάτων, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη συνεχή παρακολούθηση των επιπτώσεων στην κατοικία, στις υποδομές και στην καθημερινή ζωή των κατοίκων.
Το ιστορικό κέντρο δέχεται μεγαλύτερη πίεση
Η ανάλυση επιβεβαιώνει ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση τουριστικής δραστηριότητας εξακολουθεί να εντοπίζεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα, όπου βρίσκεται σχεδόν το 60% του συνόλου των τουριστικών κλινών του Δήμου.
Στον «σκληρό πυρήνα» τουριστικής εξειδίκευσης παραμένουν διαχρονικά το Εμπορικό Κέντρο, το Μοναστηράκι-Πλάκα, η περιοχή του Ψυρρή-Κουμουνδούρου, Μακρυγιάννη, το Θησείο, η περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου – Πλατείας Βάθης, η Καλλιρρόης, το Δουργούτι (Νέος Κόσμος) και η Πλαστήρα (Παγκράτι).
Τριπλασιασμός Airbnb σε 8 χρόνια
Ξεχωρίζει το Εμπορικό Κέντρο, όπου οι μονάδες βραχυχρόνιας μίσθωσης σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα στην οκταετία, ενώ σημαντική αύξηση καταγράφεται και σε περιοχές όπως το Κουκάκι και τα Εξάρχεια, γεγονός που δείχνει ότι η τουριστική ανάπτυξη αρχίζει να διαχέεται και πέρα από τον παραδοσιακό πυρήνα του ιστορικού κέντρου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία από την εφαρμογή της αναστολής έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στην 1η (Σύνταγμα, Πλάκα, Μοναστηράκι, Ψυρρή, Κολωνάκι, Εξάρχεια), 2η (Παγκράτι, Μετς, Νέος Κόσμος, Άγιος Αρτέμιος) και 3η Δημοτική Κοινότητα (Πετράλωνα, Θησείο, Ρουφ, Βοτανικός, Γκάζι).
Ενώ την περίοδο 2023-2024 η αύξηση των STR (ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης) κυμαινόταν μεταξύ 18% και 20%, την περίοδο 2024-2025 περιορίστηκε σε 1,7% έως 5,4%. «Τα στοιχεία αποτελούν την πρώτη ένδειξη ότι το μέτρο λειτουργεί ως μηχανισμός επιβράδυνσης της περαιτέρω εξάπλωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων», τονίζεται στη μελέτη. Ωστόσο, σημειώνεται, καθώς το υφιστάμενο απόθεμα παραμένει ενεργό, η τουριστική πίεση σταθεροποιείται χωρίς ακόμη να υποχωρεί.
