«Το Brexit θα δυναμιτίσει την ήπια ισχύ της Ευρώπης»

Το 1971 η Βρετανία έγινε μέλος της κοινότητας που εξελίχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Φέτος στις 23 Ιουνίου θα διεξάγει δημοψήφισμα για το εάν θα αποχωρήσει. Πρέπει να το κάνει; Οι δημοσκοπήσεις αποκαλύπτουν ένα διχασμένο εκλογικό σώμα.

Το Βήμα – The Project Syndicate
Το 1971 η Βρετανία έγινε μέλος της κοινότητας που εξελίχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Φέτος στις 23 Ιουνίου θα διεξάγει δημοψήφισμα για το εάν θα αποχωρήσει. Πρέπει να το κάνει; Οι δημοσκοπήσεις αποκαλύπτουν ένα διχασμένο εκλογικό σώμα. Ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον υποστηρίζει ότι οι παραχωρήσεις που διασφάλισε από τους ευρωπαίους εταίρους για την Βρετανία, θα πρέπει να αμβλύνουν τους φόβους της κοινής γνώμης για εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας προς τις Βρυξέλλες και την εισροή ξένων εργατών από την Ανατολική Ευρώπη.
Αλλά το Συντηρητικό Κόμμα του Κάμερον και οι ίδιοι οι υπουργοί του είναι επίσης βαθιά διχασμένοι, ενώ ο λαϊκιστής δήμαρχος του Λονδίνου, ο Μπόρις Τζόνσον, υποστηρίζει το στρατόπεδο του Brexit. Το ερώτημα του κόστους και του οφέλους από το Brexit διχάζει και τον βρετανικό Τύπο. Πολλά έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας υποστηρίζουν το Brexit, ενώ τα οικονομικά έντυπα τάσσονται υπέρ της παραμονής. Η ΕΕ έχει ξεκαθαρίσει σε μη κράτη μέλη όπως η Νορβηγία και η Ελβετία ότι μπορούν να έχουν πλήρη πρόσβαση στην ενιαία αγορά μόνο αν αποδεχθούν τους περισσότερους κανόνες της, συμπεριλαμβανομένης της ελεύθερης μετακίνησης ανθρώπων και της συμβολής όλων των κρατών στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Με άλλα λόγια, η Βρετανία εκτός της ΕΕ θα κερδίσει μεν σε εθνική κυριαρχία, αλλά θα χάσει σε επιρροή και συμμετοχή στην κοινή αγορά. Στο μεταξύ, αντίπαλα οικονομικά κέντρα όπως το Παρίσι και η Φρανκφούρτη θα αδράξουν την ευκαιρία να καθιερώσουν κανόνες που θα τα βοηθήσουν να φέρουν πίσω επιχειρήσεις από το Λονδίνο.
Ακόμη μία επιπλοκή είναι πολιτική: η άνοδος του εθνικισμού στην Σκοτία. Το 2014, η Σκοτία ψήφισε υπέρ της παραμονής της στην Βρετανία αλλά, μόλις οκτώ μήνες αργότερα, οι εθνικιστές κέρδισαν σχεδόν όλες τις έδρες στις γενικές εκλογές. Με την κοινή γνώμη στην Σκοτία να είναι περισσότερο φιλοευρωπαϊκή από ό,τι στην Αγγλία, πολλοί πιστεύουν ότι το Brexit θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη ένα δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία.
Ο Κάμερον θα μείνει στην Ιστορία ως ο πρωθυπουργός που διευκόλυνε τη διάσπαση της Βρετανίας (και πιθανώς της Ευρώπης). Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα έχει ξεκαθαρίσει δημοσίως τη θέση της, ότι η Βρετανία και η Ευρώπη «είναι πιο δυνατές μαζί».
Οι γεωπολιτικές συνέπειες του Brexit δεν θα γίνουν αμέσως εμφανείς. Η ΕΕ μπορεί να τα καταφέρει προσωρινά. Αλλά θα πληγεί η ήπια ισχύς της. Η διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και η διαχείριση του προσφυγικού/μεταναστευτικού ζητήματος θα καταστούν επίσης πιο δύσκολες. Όταν δρα συλλογικά, η Ευρώπη είναι η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και ο πληθυσμός της, σχεδόν 500 εκατομμύρια, ξεπερνά αρκετά εκείνον της Αμερικής (325 εκατομμύρια). Διαθέτει τη μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο, το 17% του παγκόσμιου εμπορίου, προσφέρει το μισό της παγκόσμιας ξένης βοήθειας και έχει 27 από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Μπορεί το κατά κεφαλήν εισόδημα της Αμερικής να είναι υψηλότερο, όμως από άποψη ανθρώπινου κεφαλαίου, τεχνολογίας και εξαγωγών, η Ευρώπη είναι στο ίδιο επίπεδο.
Με τη Κίνα σε ανοδική πορεία, μία Ρωσία αποδυναμωμένη αλλά επικίνδυνη και την προοπτική μακροπρόθεσμης αναταραχής στη Μέση Ανατολή, η διατλαντική συνεργασία θα είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση της φιλελεύθερης διεθνούς τάξης. Η αναγνώριση της εκτίμησης ότι το Brexit – αποδυναμώνοντας τόσο την Ευρώπη όσο και την Βρετανία -, θα καταστήσει τη δημιουργία ενός άναρχου διεθνούς συστήματος πιο πιθανή, θα πρέπει να λειτουργήσει υπέρ της διατήρησης του σημερινού status quo.
* O κ.Joseph S. Nye είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk