Ενα Σπίτι για τους Πρόσφυγες

Ο Κρίστοφ Εσενμπαχ υπήρξε ο ίδιος πρόσφυγας. Ξέρει από πρώτο χέρι τι σημαίνει να αγωνιά κανείς για την επιβίωση, να ανησυχεί αν θα γίνει αποδεκτός στο νέο περιβάλλον.

Ο Κρίστοφ Εσενμπαχ υπήρξε ο ίδιος πρόσφυγας. Ξέρει από πρώτο χέρι τι σημαίνει να αγωνιά κανείς για την επιβίωση, να ανησυχεί αν θα γίνει αποδεκτός στο νέο περιβάλλον. Στα 75 του χρόνια σήμερα ο βετεράνος γερμανός αρχιμουσικός ήταν από τους πρώτους που στήριξαν την πρωτοβουλία της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Βιέννης να αποκτήσει ένα Σπίτι για τους Πρόσφυγες. Ενα ιδιόκτητο οίκημα μία ώρα έξω από την αυστριακή πρωτεύουσα, όπου θα μπορέσουν να στεγαστούν λίγοι από τους χιλιάδες ανθρώπους οι οποίοι τους τελευταίους μήνες εγκαταλείπουν τις εστίες τους στην εμπόλεμη Μέση Ανατολή αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ορχήστρας, τον 41χρονο βιολονίστα Αντρέας Γκροσμπάουερ, μια τέτοια πρωτοβουλία είναι απόλυτα συμβατή με τη μουσική κληρονομιά της Φιλαρμονικής της Βιέννης. Στην πραγματικότητα, θεωρεί πως, αν δεν έκαναν κάτι για τους ανθρώπους αυτούς, τότε όντως θα έρχονταν σε αντίθεση με όλα όσα η κλασική μουσική πρεσβεύει… «Οταν παίζουμε σε μια όπερα όπως ο «Φιντέλιο», οι ερμηνευτές τραγουδούν για την ελευθερία» δήλωνε προ ημερών σε συνέντευξή του ο ίδιος. «Μου φάνηκε λοιπόν ότι, αν δεν κάναμε κάτι για να βοηθήσουμε τους πρόσφυγες που έρχονται στην Αυστρία, τότε δεν θα ήμασταν έντιμοι απέναντι στην ίδια τη μουσική μας».
Τι ακριβώς όμως είναι αυτή η πρωτοβουλία; Πώς «γεννήθηκε» και πώς πρόκειται να εξελιχθεί; Η ιστορία αρχίζει μερικούς μήνες νωρίτερα καθώς η διαδικασία αγοράς του κτιρίου δεν είναι η πρώτη προσπάθεια ανταπόκρισης στην προσφυγική κρίση από πλευράς της ορχήστρας. Τον περασμένο Σεπτέμβριο η Φιλαρμονική της Βιέννης έδωσε μια φιλανθρωπική συναυλία στο Konzerthaus της αυστριακής πρωτεύουσας υπό τον Κρίστοφ Εσενμπαχ. Εκτός του ότι συγκεντρώθηκαν 160.000 ευρώ για προγράμματα που αφορούν πρόσφυγες, η συναυλία έλαβε μεγάλη δημοσιότητα. Ωστόσο, δηλώνει ο Γκροσμπάουερ, παρότι τα χρήματα είναι πολύ σημαντική ιστορία, οι μουσικοί αισθάνονταν ότι ήθελαν να κάνουν κάτι περισσότερο.

«Θέλαμε να κάνουμε κάτι με «σάρκα και οστά», αν μπορώ να το πω έτσι. Πώς όμως;»
αναρωτιόταν. Μια ιδέα ενός συναδέλφου του μουσικού ήρθε να απαντήσει στο ερώτημα που τον προβλημάτιζε. Ο κλαρινετίστας Νόρμπερτ Τόιμπλ ανέφερε ένα ρεστοράν το οποίο διετίθετο προς πώληση στον τόπο καταγωγής του, σε ένα χωριό στην περιοχή Lilienfeld, μία ώρα με το αυτοκίνητο έξω από τη Βιέννη. Σε περίπτωση που το αγόραζαν και το ανακαίνιζαν, το ρεστοράν θα μπορούσε να προσφέρει στέγη σε τέσσερις οικογένειες προσφύγων. Ωστόσο το κόστος (250.000 ευρώ) ήταν δυσβάστακτο ακόμη και για μια εύρωστη οικονομικά ορχήστρα όπως η Φιλαρμονική της Βιέννης. Ετσι αποφασίστηκε να διατεθεί για τον σκοπό αυτόν ένα μέρος των χρημάτων τα οποία προσφέρουν κάθε χρόνο στον αυστριακό φιλανθρωπικό οργανισμό «Licht ins Dunkel» («Φως στο σκοτάδι») και τα υπόλοιπα να συγκεντρωθούν με τη διαδικασία του crowdfunding. Ηδη η ανταπόκριση είναι εντυπωσιακή, ενώ η ορχήστρα έχει θεσπίσει και κίνητρα για όσους κάνουν δωρεές: από μια ηχογράφηση της Φιλαρμονικής της Βιέννης για προσφορά της τάξεως των 30 ευρώ ως τη δυνατότητα παρακολούθησης της περίφημης Πρωτοχρονιάτικης Συναυλίας στον χώρο των ορθίων για προσφορά 500 ευρώ…
Συνύπαρξη και συναυλίες


Το Σπίτι για τους Πρόσφυγες δεν θα είναι μια απλή κατοικία: σκοπός της ορχήστρας είναι να αποτελέσει ένα στέκι διαλόγου ανάμεσα στις διαφορετικές κουλτούρες μέσω (και) της διοργάνωσης συναυλιών και εκδηλώσεων ευρύτερου χαρακτήρα. Τη διαχείριση του οικήματος θα αναλάβει η Επιτροπή για τους Πρόσφυγες, ενώ την πρωτοβουλία στηρίζουν, μεταξύ άλλων, διάσημοι αρχιμουσικοί που συνεργάζονται σταθερά με τη Φιλαρμονική της Βιέννης όπως ο Βρετανός Σάιμον Ρατλ και ο Αργεντινο-ισραηλινός Ντάνιελ Μπαρενμπόιμ. «Είναι πραγματικά υπέροχο ότι ένα σύνολο μουσικών αφιερώνεται σε μια τόσο αναγκαία καμπάνια» δηλώνει ο τελευταίος στο βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα η ορχήστρα προκειμένου να προωθήσει την πρωτοβουλία. Στο ίδιο βίντεο ο 60χρονος Ρατλ μιλάει για την κρίσιμη συγκυρία που βιώνει η Ευρώπη και καλεί όποιον έχει τη δυνατότητα να στηρίξει την πρωτοβουλία της Φιλαρμονικής με τον πλέον άμεσο τρόπο: προσφέροντας χρήματα. «Δεν θέλουμε απλώς να αποτελέσουμε παράδειγμα ανθρωπιστικής δράσης» λέει και πάλι ο Γκροσμπάουερ. «Θέλουμε παράλληλα να ενθαρρύνουμε την αλληλοκατανόηση από την οποία όλοι μπορούμε να ωφεληθούμε μακροπρόθεσμα: και οι κοινότητες (των προσφύγων) αλλά και η δική μας κοινωνία».
Λάμψη και κοινωνική ευαισθησία


Για όσους παρακολουθούν τα μουσικά πράγματα η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης δεν χρειάζεται ασφαλώς ιδιαίτερες συστάσεις αφού το αυτοδιαχειριζόμενο σύνολο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διεθνώς και είναι φορέας μιας μακρόχρονης, λαμπρής μουσικής παράδοσης. Στην Ελλάδα την έχουμε δει αρκετές φορές υπό τη διεύθυνση κορυφαίων αρχιμουσικών όπως ο Ρικάρντο Μούτι, ο Κρίστιαν Τίλεμαν, ο Αντόνιο Παπάνο, ο Ντανιέλε Γκάτι, για να αναφέρουμε μερικές από τις πιο πρόσφατες εμφανίσεις της στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Η Ορχήστρα είναι ιδιαίτερα γνωστή διεθνώς από την περίφημη Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της, το δημοφιλέστερο μουσικό γεγονός σε παγκόσμια κλίμακα καθώς μεταδίδεται τηλεοπτικά από τη χρυσοποίκιλτη αίθουσα της Musikverein σε δεκάδες χώρες συγκεντρώνοντας στους δέκτες τους εκατομμύρια τηλεθεατές. Ο διάσημος λετονός αρχιμουσικός Μάρις Γιάνσονς θα διευθύνει την Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία του 2016 στέλνοντας σε ολόκληρο τον κόσμο το πρώτο αισιόδοξο μήνυμα της νέας χρονιάς. Το εφετινό πρόγραμμα δεν είχε οριστικοποιηθεί ως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, ωστόσο είναι κατά κανόνα αφιερωμένο σε έργα της δυναστείας των Στράους και των συγχρόνων τους. Τα μέλη της Ορχήστρας πιστεύουν πως ο σκοπός τους είναι να αγγίξουν τις καρδιές των ανθρώπων όχι μόνο μέσω της μουσικής αλλά και μέσω πολύπλευρων κοινωνικών προγραμμάτων. Στο πλαίσιο αυτό το Σπίτι για τους Πρόσφυγες κατέχει κομβική θέση αλλά δεν είναι το μοναδικό. Κάμποσα ακόμη – εντυπωσιακά στη σύλληψη και στην υλοποίησή τους – «τρέχουν» ήδη πείθοντας και τον πλέον δύσπιστο ότι η λεγόμενη κλασική μουσική είναι κάθε άλλο παρά ελιτίστικο είδος.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk