Δεν θα ταλαιπωρηθεί ο ιστορικός του μέλλοντος που θα ερευνά τα ορόσημα της ευρωπαϊκής πορείας από το κρίσιμο μισό του 2015 και μετά, όταν δηλαδή φτάναμε στο σημείο καμπής, στη γέφυρα ανάμεσα στη δημοσιονομική ένωση και την «πολιτική Ευρώπη», τον τελικό στόχο όλων όσα συμβαίνουν. Θα ψάξει στην πολύωρη, τελικά μεταμεσονύκτια, σύσκεψη κορυφής, πού αλλού, φυσικά στην καγκελαρία. Εμείς πάλι είναι μάλλον απίθανο να πληροφορηθούμε αναλυτικά ποιες αποφάσεις λήφθηκαν εκεί υπό την καθοδήγηση της γερμανίδας καγκελαρίου. Ο μόνος τρόπος για να το μάθουμε θα είναι και ο χειρότερος: στο πετσί μας.
Ως πικρή ειρωνεία της Ιστορίας, εκείνη η συνάντηση με θέμα την Ελλάδα αλλά χωρίς αυτήν εκπλήρωσε το αίτημα της χώρας για «πολιτική διαπραγμάτευση». Ηταν όλοι (οι άλλοι) εκεί. Στο τέλος, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γιούνκερ εξουσιοδοτήθηκε από τους μετέχοντες / εντολείς να καλέσει τον πρωθυπουργό Τσίπρα στις Βρυξέλλες και να μιλήσει μαζί του εκ μέρους τους. Και έτσι βρεθήκαμε εδώ που αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε, αφού πρώτα μεσολάβησε και μια λίαν δραματική επιστροφή στο κοινοβούλιο.
Οσο κι αν εκείνη η σύσκεψη έγινε για την Ελλάδα, τελικά την ξεπέρασε. Ακριβώς υπό την έννοια ότι η στάση που διαμόρφωσε αποτελεί ξεκάθαρα, συμβολικά και πραγματικά, τη νέα κοινή πυξίδα η οποία δείχνει έναν και μόνο προορισμό: την πολιτική ένωση γερμανικών προδιαγραφών ως επόμενη ημέρα της μεγάλης κρίσης. Αυτό ήταν το ζητούμενο που ουσιαστικά τέθηκε και ταυτοχρόνως απαντήθηκε εκεί μέσα από το ελληνικό πρόβλημα.
Το ερώτημα «πού πάνε τα πράγματα» λείπει από την ελληνική θέαση: όχι τώρα, σχεδόν πάντα, ιδίως στην κρίση. Ισως είναι λογικό, καθώς επί πέντε έτη πνιγόμαστε και πιανόμαστε απ’ τα μαλλιά μας, κάτι που συνιστά αρκετά πιεστική ενασχόληση. Ομως, αναγκαστικά, την ελληνική διάσταση του Quo Vadis Europa? είτε θα την απαντήσουμε εμείς είτε θα την απαντήσουν άλλοι για εμάς –αναπάντητη δεν πρόκειται να μείνει.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η καρδιά της τραγωδίας, γιατί περί αυτού πρόκειται: στο ότι η απάντηση που το Βερολίνο επιβάλλει, απαιτεί προσαρμογές τέτοιας βιαιότητας ώστε η νέα έννοια «ευρωπαϊκό» να χάνει πλέον μέγα μέρος από το νόημά της στον άνισο αγώνα να σταθούμε όρθιοι σε αυτή τη γέφυρα των στεναγμών…
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
