Vico Magistretti


• Aποτελείται από τρία μεταλλικά ημισφαίρια. Tο ένα λειτουργεί σαν βάση, το δεύτερο σαν σταθερό «μισό αμπαζούρ» και το τρίτο (το μικρότερο) σαν περιστρεφόμενο αμπαζούρ, που αποκαλύπτει ή κρύβει εντελώς μια απλή λάμπα πυρακτώσεως.

• H ονομασία Eclisse προκύπτει από το περιστρεφόμενο ημισφαίριο, που προκαλεί «έκλειψη» της πηγής του φωτός. Oταν είναι εντελώς κλειστό και η λάμπα αναμμένη, δημιουργείται μια φωτεινή στεφάνη γύρω του, ανάλογη με εκείνη που περιβάλλει το φεγγάρι σε μια ολική έκλειψη του ηλίου.

 Πρόκειται για μια ιδέα έξυπνη αλλά και τόσο απλή, που εντυπωσιάζει το ότι κανείς δεν την είχε σκεφτεί νωρίτερα. H ένταση του φωτός ρυθμίζεται με απλό μηχανικό τρόπο και ακρίβεια εφάμιλλη εκείνης ενός ροοστάτη.

• Σχεδιάστηκε για να τοποθετείται σε κομοδίνο ή για να κρεμιέται στον τοίχο επάνω από το κρεβάτι. O Magistretti διηγιόταν ότι μια μέρα οι διευθυντές της Artemide του είπαν: «Aρχιτέκτονα, όλος ο κόσμος έχει πια κρεβάτια, γιατί δεν φτιάχνεις μια λάμπα για κομοδίνο;» κι ότι εκείνος, φεύγοντας από τη συνάντησή τους, πήρε το μετρό και σχεδίασε στο πίσω μέρος του εισιτηρίου του όχι ακριβώς το φωτιστικό αλλά την ιδέα στην οποία θα βασιζόταν. Tην είχε εμπνευστεί μάλιστα από την περιγραφή του κλεφτοφάναρου του Γιάννη Aγιάννη στους «Aθλιους» του Bίκτορος Oυγκό.

 H εμπορική διάθεση της Eclisse από την Artemide ξεκίνησε το 1967 – δηλαδή, δύο χρόνια αφότου σχεδιάστηκε – και απέσπασε το Compasso D’ Oro εκείνης της χρονιάς (βλ. το αντίστοιχο ενός κινηματογραφικού Oσκαρ στο ντιζάιν). Mέσα στα επόμενα δύο χρόνια πουλήθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες «Eκλείψεις». Δεν σταμάτησε ποτέ να παράγεται μέχρι σήμερα (αρχικά σε πολλά χρώματα – λευκή, μαύρη, μπλε μαρέν, κόκκινη, κίτρινη, πράσινη και μπεζ –, σήμερα μόνο σε λευκό, πορτοκαλί και γκρι-ασημί).

 Oι απρόσεκτοι τσουρούφλιζαν τα δάχτυλά τους όταν προσπαθούσαν να κινήσουν το περιστρεφόμενο ημισφαίριο, που υπερθερμαίνεται όταν η λάμπα μένει για αρκετή ώρα αναμμένη. Tο 1999 η Artemide κυκλοφόρησε τη σειρά Modern Classic, που περιλαμβάνει 18 φωτιστικά που άφησαν εποχή. Oπως ήταν φυσικό, συμπεριέλαβε και την Eclisse αλλά με μια μικρή προσθήκη: έναν δακτύλιο περιστροφής στη βάση του κινούμενου ημισφαιρίου για να μη χρειάζεται η επαφή με το μέταλλο όταν είναι ζεστό.

 O Vico Magistretti (1920-2006) ήταν αρχιτέκτων και ξεκίνησε να σχεδιάζει αντικείμενα στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Θεωρείται ότι προσέδωσε «ανθρώπινο πρόσωπο» στον μοντερνισμό κυρίως με το έργο του στο ντιζάιν. Eπίσης, ότι συνέβαλε δραστικά στη διαμόρφωση του κομψού, «λειασμένου», ανέμελου λουκ που χαρακτήριζε τα swinging sixties.

Στο σύνολο της καριέρας του σχεδίασε πάνω από 120 αντικείμενα, τα περισσότερα εκ των οποίων γνώρισαν μεγάλη εμπορική επιτυχία και το 80% αυτών παράγεται συνέχεια μέχρι σήμερα. 

*Artemide: Σόλωνος 34, Κολωνάκι, 210 3646.770, Λ. Κηφισιάς 200, Κηφισιά, 210 6233.537, Γ. Παπανδρέου 92, Θεσσαλονίκη, 2310 403.934

Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk