Σεμπάστιαν Φόουκς: Το αιώνιο σκοτάδι ενός σύνθετου μυαλού

Ο Ενγκλεμπι είναι έξυπνος στα όρια της διάνοιας, σχετικά αντικοινωνικός, του αρέσει η ροκ μουσική, οι άγνωστες μάρκες τσιγάρων, είναι ικανός να κάνει βαθύτατες κοινωνικές και πολιτικές αναλύσεις, κλέβει τις τσέπες από τα πανωφόρια των συμμαθητών του για να αγοράσει αλκοόλ, δεν κάνει σεξ ποτέ, σπουδάζει στο Κέμπριτζ, λατρεύει την αδελφή του, και μας διηγείται τη ζωή του, από τα παιδικά του χρόνια, το σχολείο, το πανεπιστήμιο, μέχρι και τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία.

Ο Ενγκλεμπι είναι έξυπνος στα όρια της διάνοιας, σχετικά αντικοινωνικός, του αρέσει η ροκ μουσική, οι άγνωστες μάρκες τσιγάρων, είναι ικανός να κάνει βαθύτατες κοινωνικές και πολιτικές αναλύσεις, κλέβει τις τσέπες από τα πανωφόρια των συμμαθητών του για να αγοράσει αλκοόλ, δεν κάνει σεξ ποτέ, σπουδάζει στο Κέμπριτζ, λατρεύει την αδελφή του, και μας διηγείται τη ζωή του, από τα παιδικά του χρόνια, το σχολείο, το πανεπιστήμιο, μέχρι και τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία.

Δηλαδή με κάποια κενά μνήμης. Με κάποιες παραλλαγές. Με μερικές μικρές αναλήθειες. Όπως, για παράδειγμα, τι απέγινε η Τζένιφερ, η όμορφη συμφοιτήτριά του, εκείνο το βράδυ μετά το πάρτυ. Γιατί εξαφανίστηκε. Αν ζει. Αν αυτός έχει σχέση με το χαμό της. Αν, ας πούμε, την έθαψε στο πάτωμα του δωματίου του. Ή αν όντως δε γνωρίζει τίποτα.

Το Engleby του Σεμπάστιαν Φόουκς είναι ένα από τα βιβλία εκείνα τα οποία, διαβάζοντάς τα, δεν γνωρίζεις μέχρι την τελευταία γραμμή αν όσα εξιστορεί ο ήρωας στο δύσκολο αλλά τόσο συναρπαστικό πρώτο πρόσωπο συνέβησαν πραγματικά. Ή αν επίτηδες σε καθοδηγεί λάθος. Αν τα ψέμματα του είναι θεμελιώδη ή αθώα. Τίποτα. Ο Ενγκλεμπι είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αναξιόπιστου αφηγητή. Ή μήπως όχι;

Ο Βρετανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Σεμπάστιαν Φόουκς έγινε γνωστός με το (κατά πολλούς) αριστούργημα Birdsong, και, πριν περάσει στο είδος της αναξιόπιστης αφήγησης/ψυχογραφίας ενός διαταραγμένου μυαλού, ήταν ήδη γνωστός και έξω από τα αγγλικά σύνορα. Το Engleby δεν είναι παρά η ιστορία ενός σκοτεινού μυαλού κατά την ταραχώδη δεκαετία του 1970 κι έπειτα, μια τοιχογραφία της βρετανικής κοινωνίας, μια αποτύπωση των σκοτεινών πτυχών της ζωής ενός εκ των κορυφαίων πανεπιστημίων του κόσμου.

Με γλώσσα που θυμίζει Ιαν Μακγιούαν με ανταύγειες του συμβόλου, πλέον, της εφηβικής απόκλισης, Χόλντεν Κόλφιλντ, το Engleby είναι ένα βιβλίο απλά απολαυστικό.

Έχω επισκεφθεί το Κέμπριτζ πάρα πολλές φορές. Ήταν κάτι στην ατμόσφαιρα της πόλης που με έκανε πάντα να σκέφτομαι ότι, πίσω από αυτούς τους περίτεχνους πέτρινους τοίχους των επιβλητικών κολεγίων, σίγουρα κρύβονταν πολλές παρεκκλίσεις. Διάβασα το Engleby πολλά χρόνια μετά, στη βαλκανική Αθήνα. Η αφήγηση του Φόουκς/Ενγκλεμπι, τα λόγια του “Αλλου” που όλοι προσπαθούμε να κρύψουμε μέσα μας (αλλά δεν το καταφέρνουμε πάντα), ζωντάνεψαν στο μυαλό μου το Κέμπριτζ της φαντασίας μου. Τόσο διαταραγμένα όσο και ρεαλιστικά. Πολύ ρεαλιστικά.

Όταν ο Ενγκλεμπι γίνεται δημοσιογράφος, και πριν αποφασίσει να μας αποκαλύψει το πραγματικό (;) του πρόσωπο, παίρνει συνεντεύξεις από το δήμαρχο του Λονδίνου,Κεν Λίβινγκστοουν, καλύπτει τις εξεγέρσεις στο Μπρίξτον και συναντά την επίσης αμφιλεγόμενη κυρία Θάτσερ. Τόσο ρεαλιστικά.

Ο φανταστικός ήρωας Ενγκλεμπι συναντά πραγματικά πρόσωπα, διηγείται φανταστικά περιστατικά μέσα από το πρίσμα της δικής του πραγματικότητας, είναι εκνευριστικά αλαζονικός, ειρωνικός, λιγομίλητος, πιθανώς πάσχει από σύνδρομο σχιζοειδούς προσωπικότητας, πιθανώς και όχι, εξομολογείται, εξαπατεί.

Δεν ξέρω αν ήταν η διαταραχή, η ευφυΐα, η απάτη, το ψέμα, αν ήταν η Αγγλία, η ομίχλη, ο έρωτας και το έγκλημά του, αυτό που ξέρω είναι ότι το Engleby ήταν ένα συναρπαστικό βιβλίο. Και ο ίδιος ο Μάικ Ενγκλεμπι -σκοτεινός πλην όμως γοητευτικότατος, όπως άλλωστε θα περίμενε κανείς από τέτοιους τύπους.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk