Ο κίνδυνος της ύφεσης από την πτώση των χρηματιστηριακών αγορών το 2000 οδήγησε τη Fed στη μείωση των επιτοκίων του δολαρίου από το 6% στο 1%, σε χαλαρή νομισματική πολιτική και σε αύξηση της προσφοράς χρήματος από όλες σχεδόν τις κεντρικές τράπεζες. Οι κεντρικές τράπεζες δεν φοβήθηκαν τον κίνδυνο πληθωριστικών πιέσεων αφού η παγκοσμιοποίηση μέσω της αλματώδους ανάπτυξης των αναδυόμενων οικονομιών, κυρίως της Κίνας και της Ινδίας, εξυπηρέτησε τις αυξημένες καταναλωτικές ανάγκες του δυτικού κόσμου με πολύ χαμηλό κόστος εργασίας. Ο μηχανισμός αυτός δούλεψε αποτελεσματικά για τους εξής λόγους: α) οι μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι δανείστηκαν με 1% και αγόρασαν ομόλογα με αποδόσεις έως 6% αποκτώντας σταδιακά πολύ μεγάλες προσόδους. Πρωταγωνιστής η Κίνα που μέσω του τεράστιου εμπορικού της πλεονάσματος επενδύει τα αποθεματικά της σε ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου· β) στην πραγματική οικονομία έγιναν μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις κυρίως στην Κίνα, με αποτέλεσμα να έχουμε μερική αποβιομηχάνιση των ΗΠΑ· γ) οι ρυθμοί των επενδύσεων στα ακίνητα μέσω δανεισμού έφθασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα να έχουμε και εδώ το φαινόμενο της «φούσκας» από την οποία ξεκίνησε και η τρέχουσα πιστωτική κρίση· δ) η έκρηξη της μεταφορικής δραστηριότητας οδήγησε τους ναύλους σε ύψη-ρεκόρ πολλαπλασιάζοντας τα εφοπλιστικά κεφάλαια. Μέρος των υπεραξιών τους επενδύθηκε σε private equities και hedge funds, παράμετροι που ενίσχυαν συνεχώς τις αποτιμήσεις των μετοχών. Το ίδιο συνέβη και με τους επιχειρηματίες του πετρελαϊκού κλάδου.
Η επιθετική στρατηγική των τραπεζών να καρπωθούν τεράστια κέρδη από τα στεγαστικά δάνεια οδήγησε στην κρίση της subprime αγοράς κλονίζοντας όλο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Παρ’ όλες τις καθημερινές ανακοινώσεις για διαγραφές ζημιών δισ. δολαρίων από τους πιο επώνυμους οργανισμούς και τη γενική απαισιοδοξία που επικρατεί, εκτιμούμε: α) το σύστημα θα σωθεί γιατί κανένας δεν έχει να κερδίσει από την κατάρρευσή του, β) το χαμηλό δολάριο θα αυξήσει τις εξαγωγές προσελκύοντας κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ, και πιστεύουμε ότι θα δοθούν φορολογικά κίνητρα για επαναπατρισμό κεφαλαίων από αμερικανικές βιομηχανίες που επένδυσαν στην Κίνα. Ετσι σε λίγα χρόνια θα έχουμε έκρηξη της βιομηχανικής δραστηριότητας, στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει τον Dow Jones και πάνω από τις 30.000 μονάδες.
Η έλλειψη υπομονής και πειθαρχίας από τους περισσότερους ιδιώτες επενδυτές συν το γεγονός ότι οι τράπεζες προσφέρουν την τελευταία πενταετία σύνθετα προϊόντα οδηγούν τους τελευταίους σε πολύπλοκες επιλογές που τις περισσότερες φορές δεν τους αποδίδουν τίποτε περισσότερο από τα απλά αμοιβαία κεφάλαια, όταν μέσω των τελευταίων εφαρμόζουν ένα συστηματικό επενδυτικό πρόγραμμα.
Η πρότασή μας είναι να επιλέγονται μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια για νεότερους επενδυτές και μεικτά και ομολογιακά για ηλικίες άνω των 60 ετών. Σήμερα 300 εκατομμύρια επενδυτές έχουν τοποθετήσει 20 τρισ. δολάρια σε πάνω από 60.000 αμοιβαία κεφάλαια παγκοσμίως.
Η πρόταση της Alico AIG ΑΕΔΑΚ για ένα ολοκληρωμένο χαρτοφυλάκιο μεσαίου κινδύνου είναι η εξής: 30% μετοχικά αμοιβαία, 20% ομολογιακά αμοιβαία, 20% μετρητά, 15% ακίνητα και 15% εναλλακτικές επενδύσεις.
Ο κ. Αλέξανδρος Παππάς είναι γενικός διευθυντής της Alico AIG ΑΕΔΑΚ.
